Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TRÖ102 Türk Dilbilgisi-II : Şekil Bilgisi 927001 1 2 4

Dersin Amacı

Türk Dilbil.-II: Şekil bilgisi dersinin amacı;sondan eklemeli dillerden olan Türkçenin sözcük yapısı ek sistemi ve eklerinin işlevlerinin tanıtılması, yeni kavramları karşılama yollarının değerlendirilmesidir.

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Muharrem Ergin, Türk Dilbilgisi,İst. 1993 Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, Ank. 1990 Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ank. 2003 Nurettin Demir-Emine Yılmaz, Türk Dili El Kitabı, Ank. 2003.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

Türkçenin yapısal özellikleri; sözcük (kök, gövde, taban, ek), kökenlerine göre sözcük türleri [yerli sözcük, yabancı sözcük: kökenbilgisi(etimoloji)], yapılarına göre sözcük türleri (yalın sözcük, türemiş sözcük, bileşik sözcük), türlerine göre sözcükler [ad, sıfat, eylem(fiil), belirteç(zarf), adıl(zamir), bağlaç, ilgeç(edat), ünlem]; Türkçenin ekleri (a) yapım ekleri, b) çekim ekleri, c) fiilimsi ekleri, d) çatı ekleri, e) ekfiil ekleri); Türkçede sözcük türetme yolları. Sözcük vurgusu. Sözcüklerin kök/gövde ve eklerini çözümleme uygulamaları.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 12 2 24
8 Rehberli Problem Çözümü 14 3 42
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 15 15
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 15 15

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Şekil bilgisinin konusu nedir? Türkçede yeni kavramları karşılama yolları Sözcüklerin yapısı (iç yapı - dış yapı)
2 Sözcüğün iç yapısındaki anlamlı ve görevli ögeler (kökler - ekler)Köklerin şekil ve anlam özellikleri, Eşsesli isim ve fiil kökleri
3 Kök türleri (isim - fiil), kök ailesi. Gövde ve gövde türleri. Türkçedeki ekler ve özellikleri
4 Eklerde çok biçimlilik ve sebepleri Yapım ekleri ve çekim ekleri, bunlar arasındaki işlev farklılıkları
5 Yapım eki türleri: İsimdem isim yapma ekleri
6 İsimden isim yapma ekleri
7 İsimde fiil yapma ekleri Fiilden isim ve fiilden fiil yapma ekleri
8 Çekim ekleri ve işlevleri İsim çekim ekleri
9 İsim çekim ekleri
10 Ara sınav
11 Fiil çekim ekleri Kişi ekleri
12 Haber kipleri
13 Tasarlama kipleri
14 i- fiili ve çekimi ile, ise, iken, -ki aitlik eki ve ki bağlacı, -de hal eki ve de bağlacının, birleşik sözcüklerin, terimlerin ve pekiştirmeli sözcüklerin yazılışı

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1136528 Dilin anlamlı birimlerinden olan sözcüklerin iç ve dış yapılarını tanımlayabilir, ayırdedebilir,
2 1119595 Fiillerde kip ve zaman kavramını tanır, kip ve zaman açısından yazılı ve sözlü iletişimin gerektirdiği dil kalıplarını kullanabilir,
3 1137004 İmla bakımından benzerlik gösteren -ki aitlik ekiyle ki bağlacı, -de hal ekiyle de edatı vb. dil birimlerinin işlev ve kullanımlarını ayırdedebilir ve doğru kullanır.
4 1141081 Öğrenci; Türk dilbilgisinin şekil bilgisi alanını konusu, kaynakları ve işlevi itibariyle tanır,
5 1147125 Köklerde eşseslilik, kök ailesi ve eklerde çok biçimlilik konularını örnekleyebilir,

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 63274 İlköğretim Türkçe dersi öğretim programını özü itibariyle tanır.
2 63275 Temel dil becerilerinin geliştirilmesine uygun yöntem ve teknikleri kullanabilir.
3 63276 Türkçe öğretimine uygun planlama yapabilir.
4 63277 Dil eğitimi alanındaki kuramsal gelişmeleri takip eder.
5 63278 Türkçe eğitimi alanının gerektirdiği seviyede bilgi teknolojisini kullanabilir.
6 63279 Meslektaşlarıyla işbirliği yaparak tüm öğrencilerin, dili doğru ve etkili kullanmalarına yönelik okul içi ve dışı etkinlikler düzenler.
7 63280 Edebiyat metinleri vasıtasıyla Türk ve Dünya kültürünü tanır.
8 63281 Öğrencilerin Atatürk’ün Türk dili ve ulusal değerlerle ilgili görüşlerini içselleştirmelerini sağlayacak etkinlikler düzenler.
9 63282 Hoşgörülü ve insan haklarına saygılı olup demokratik değerleri benimser.
10 63283 Kendisini etkili bir biçimde ifade edebilir ve bu becerisini insan ilişkilerinde kullanabilir.
11 63284 Türkçe eğitimiyle ilgili verilerin toplanması, yorumlanması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir.
12 63285 Türkçe öğretiminde özel eğitime gereksinim duyan öğrencileri dikkate alan uygulamalar yapabilir.
13 63286 Eleştirel düşünme yetisini kullanabilir.
14 63287 Dilbilimin dil öğretimi ile ilişkisi konusunda belli bir fikri vardır.
15 63288 Yabancılara Türkçe eğitimi veren kurumları, kaynakları ve yöntemleri tanır.
16 63289 Öğrencilerle işbirliği içerisinde grupla çalışma becerisi kazandırabilir.
17 63290 Öğrencilerin gelişimlerini izlemek için gerekli ölçme araçlarını geliştirir ve uygular.
18 63291 Türk dili ve edebiyatına, okuma, dinleme, konuşma ve yazma eğitimine ait bilgi ve becerilerin ilköğretim II. kademe öğrencilerinin düzeyine uygun biçimde aktarılmasında ve uygulanmasında gerekli öğretim yöntem ve teknikleri kullanır ve edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak verileri yorumlayabilir, değerlendirebilir.
19 63293 Aileler ve meslektaşlarıyla iş birliği yaparak kitap okuma alışkanlığının yaygınlaştırılmasına yönelik okul içi ve okul dışı etkinlikler düzenleyebilme yeterliliğine sahip olur.
20 63292 Mesleki faaliyet ve projelerde öngörülemeyen karmaşık durumlarda sorumluluk alarak karar verir.
21 63295 Öğrenmeyi öğrenme becerilerinde kazandıkları düzey ile bağımsız olarak ileri düzey çalışmaları sürdürebileceğini gösterir ve edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir.
22 63294 Türkçe öğretiminde yaşamboyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir bu doğrultuda edindiği deneyimleri özel gereksinimli ve özel eğitime gereksinimi olan öğrencilere göre uyarlayabilme yetkinliğine sahip olur.
23 63298 Atatürkün Türk dili ve ulusal değerlerle ilgili düşünce ve görüşlerini yansıtan özgün etkinliklerin düzenlenmesinde ailelerle, çeşitli kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapabilir, ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilme yetkinliğine sahip olur.
24 63297 Türkçe eğitiminde alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir.
25 63296 Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izleyebilir ve meslektaşları ile iletişim kurabilir.
26 63299 Türkçe eğitimi ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26
Öğrenme Çıktısı
1 2
2 3 3
3 2
4 3
5 3
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek