Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TRÖ206 Eski Türk Edebiyatı-II 927001 2 4 3

Dersin Amacı

Öğrencileri, Eski Türk Edebiyatının genel özellikleri, kronolojisi, önemli eserleri ve temsilcileri hakkında bilgilendirerek Türk Edebiyatını bir bütün halinde değerlendirmelerine katkı sağlamak. Öğrencileri, 17 ve 18.yüzyılda Türk edebiyatının genel yapısı hakkında bilgi sahibi kılmak. Öğrencilerin diğer dersleri yanında meslekî ve sosyal yaşantılarında Eski Türk Edebiyatından doğru ve yeterli biçimde yararlanmalarını sağlamak.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof.Dr.Yavuz Bayram

Önerilen Diğer Hususlar

Divan şiirinin genel çerçevesini yansıtan 50 beyit ezberleme.

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

AK, Coşkun, Şair Padişahlar, Kültür Bakanlığı Yay., Ankara 2001. BANARLI, Nihad Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi I, MEB Yay., İstanbul 1971. BAYRAM, Yavuz (1995), XVI.Yüzyıl Divan Şiirinde Poetika, OMÜ SBE, y.y.l.t., Samsun. BAYRAM, Yavuz (2001), Çiçeklerle Diğer Bitkilerin Divan Şiirine Yansımaları ve Anlam Çerçeveleri, OMÜ SBE, (y.d.t.), Samsun. BAYRAM, Yavuz (2005), “16.Yüzyıldaki Bazı Divan Şairlerinin ‘Şaire ve İlhâm’a Dair Görüşleri”, Türklük Bilimi Araştırmaları, S:18, Niğde, s.31-68. BAYRAM, Yavuz (2008), “Divan Şiiri Metinlerinin Ontolojik Tahlili”, Prof.Dr.Abdülkadir Karahan Anısına Uluslararası Divan Edebiyatı Sempozyumu, 27-28 Mayıs 2008, İstanbul: Beykoz Belediyesi, s.167-182. BAYRAM, Yavuz, Adlî, Amasya Valiliği, Amasya 2009. BAYSUN, Cavit (1946), Cem Sultan Hayatı ve Şiirleri, İstanbul. Bursalı İsmail Belîğ (1885), Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân, Bursa: Hüdâvendigâr Vilâyet Matbaası. Bursalı Mehmed Tâhir (2000), Osmanlı Müellifleri, C.II, Ankara: Bizim Büro. Büyük Türk Klâsikleri, C.1, İstanbul 1986, s.238-255. CANIM, Rıdvan (1995), Edirne Şairleri, Ankara: Akçağ. CANIM, Rıdvan (2000), Tezkiretü’ş-şuarâ ve Tabsıratü’n-nuzamâ, Ankara: AKDTYK AKM. CANPOLAT, Mustafa, Ömer Bin Mezîd Mecmû‘atü’n-Nezâ’ir, TDK Yay., Ankara 1982. CEYLAN, Ömür (2000), Tasavvufî Şiir Şerhleri, İstanbul: Kitabevi. ÇALDAK, Süleyman, “Eski Türk Edebiyatında Nesir”, Bilimin ve Aklın Aydınlığında Eğitim, S.77-78, Ağustos 2006, s.74-90. ÇAVUŞOĞLU, Mehmet (1971), Necâtî Bey Divanının Tahlili, İstanbul. ÇAVUŞOĞLU, Mehmet ve TANYERİ, M.Ali (1987), Zâtî Divanı, [Edisyon Kritik ve Transkripsiyon], Gazeller Kısmı, III.c., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. ÇELEBİOĞLU, Âmil, Türk Edebiyatında Mesnevi, Kitabevi Yay., İstanbul 1999. DEVELLİOĞLU, Ferit (1998), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Ankara: Aydın Kitabevi. DİLÇİN, Cem (1983), Yeni Tarama Sözlüğü, Ankara: TDK. DOĞAN, Muhammed Nur , Fatih Divanı ve Şerhi, Yelkenli Yay., İstanbul 2006. ERTEK MORKOÇ, Yasemin, Eğridirli Hacı Kemal’in Câmi‘ü’n-nezâ‘ir’i, Ege Üniversitesi SBE, (yayımlanmamış doktora tezi), İzmir 2003. EYÜBOĞLU, E.Kemal (1973), Şiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler, İstanbul: Doğan Kardeş. İPEKTEN, Halûk vd. (1988)., Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü, Ankara: KTB. İPEKTEN, Halûk, Divan Edebiyatında Edebî Muhitler, MEB Yay., İstanbul 1996. İPEKTEN, Halûk, Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, Dergâh Yay., İstanbul 1994. İSEN, Mustafa ve BİLKAN, Ali Fuat (1997), Sultan Şairler, Ankara: Akçağ. İZ, Fahir (1995), Eski Türk Edebiyatında Nazım, C.1, Ankara: Akçağ. İZ, Fahir, Eski Türk Edebiyatında Nesir, Akçağ Yay., Ankara 1996. KANAR, Mehmet (2008), Farsça-Türkçe Sözlük, İstanbul: Say. KARAHAN, Abdülkadir (1988), Türk Kültürü ve Edebiyatı, İstanbul: MEB. KARAHAN, Abdülkadir, Türk Kültürü ve Edebiyatı, MEB Yay., İstanbul 1988 KARTAL, Ahmet, Şiraz’dan İstanbul’a, Kriter Yay., İstanbul 2008, s.245-285. KAVRUK, Hasan, Eski Türk Edebiyatında Mensûr Hikâyeler, MEB Yay., İstanbul 1998. KÖKSAL, Fatih, Divan Şiirinde Nazire, Akçağ Yay., Ankara 2006. KÖKSAL, Fatih, Edirneli Nazmî Mecma‘u’n-nezâ‘ir, Hacettepe Üniversitesi SBE, (yayımlanmamış doktora tezi), Ankara 2001. KÖPRÜLÜ, M.Fuad, Türk Edebiyatı Tarihi, Ötüken Yay., İstanbul 1986. KÖPRÜLÜ, M.Fuad, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, DİB Yay., Ankara (tarihsiz). LEVEND, Agâh Sırrı, Türk Edebiyatı Tarihi, TTK, Ankara 1988. MAZIOĞLU, Hasibe (1982), “Türk Edebiyatı, Eski”, Türk Ansiklopedisi, c.XXXII, Ankara. Mehmed Süreyyâ (1995), Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniye (Haz. Ali Aktan, Abdülkadir Yuvalı, Mustafa Keskin), İstanbul: Sebil. MENGİ, Mine (1997), Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Ankara: Akçağ. MERİÇ OKUR, Münevver, Cem Sultan, VGM Yay., Ankara 2006. MERMER vd. (2007), Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatına Giriş, Ankara: Akçağ. Mütercim Âsım Efendi (2000), Burhân-ı Katı, (Haz.Mürsel Öztürk-Derya Örs), Ankara: TDK. ONAY, Ahmet Talat (2007), Açıklamalı Divan Şiiri Sözlüğü, (Haz.Cemal Kurnaz), Ankara: Birleşik. Osmanlı (1999), C.9,10,11,12, (Ed.Güler Eren), Ankara: Yeni Türkiye. PALA, İskender (1989), Ansiklopedik Dîvân Şiiri Sözlüğü, Ankara: KTB. PALA, İskender (1997), Müstesnâ Güzeller, İstanbul: Ötüken. PALA, İskender (1998), Kudemânın Kırk Atlısı, İstanbul: Ötüken. PALA, İskender, Şair Fatih: Avnî, Metropol Yay., İstanbul 2003. PARLATIR, İsmail (2006), Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, Ankara: Yargı. SOYSAL, Orhan, Eski Türk Edebiyatı Metinleri, MEB Yay., İstanbul 2002. ŞARDAĞ, Rüştü, Şair Sultanlar, TİB Yay., Ankara 1982. Şemseddin Sâmi (1989), Kâmûs-ı Türkî, İstanbul: Enderun. ŞENTÜRK, A.Atillâ ve Kartal, Ahmet, Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Dergâh Yay., İstanbul 2004. ŞÜKÛN, Ziyâ (1996), Farsça-Türkçe Lûgat, İstanbul: MEB. TANYERİ, M.Ali (1999), Örnekleriyle Divan Şiirinde Deyimler, Ankara: Akçağ. TARLAN Ali Nihat (1966), Ahmed Paşa Divanı, İstanbul: MEB. TARLAN Ali Nihat (1997), Necâtî Beg Divanı, İstanbul 1997. TARLAN, Ali Nihat (1946), Şeyhî Divanı. TARLAN, Ali Nihat (1966), Ahmet Paşa Divanı, İstanbul. TARLAN, Ali Nihat (1970), Zâtî Divanı, [Edisyon Kritik ve Transkripsiyon], Gazeller Kısmı, II.c., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. TARLAN, Ali Nihat (1992), Ahmet Paşa Divanı, Ankara. TARLAN, Ali Nihat (1997), Necâtî Beg Divanı, İstanbul: MEB. TARLAN, Ali Nihat, Zâtî Divanı, [Edisyon Kritik ve Transkripsiyon], Gazeller Kısmı, I.c., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi. TİMURTAŞ, Faruk Kadri (1980), Şeyhî ve Husrev u Şîrîn’i [İnceleme-Metin], İstanbul. TİMURTAŞ, Faruk Kadri (1981), Şeyhî’nin Harnâmesi, İstanbul. TOLASA, Harun (2001), Ahmet Paşa’nın Şiir Dünyası, Ankara: Akçağ. TÖKEL, Dursun Ali (2000), Divan Şiirinde Mitolojik Unsurlar, Ankara: Akçağ. TUMAN, Mehmed Nâ’il (tarihsiz), Tuhfe-i Nâ’ilî (Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri), C.1-2. ULUDAĞ, Süleyman (1995), Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Marifet. UZUNÇARŞILI İsmail Hakkı, Büyük Osmanlı Tarihi, C.II, Ankara: AKDTYK TTK. ÜNVER, İsmail, “Mesnevi”, Türk Dili Türk Şiiri Özel Sayısı-II (Divan Şiiri),TDK Yay., Ankara 1986, s.430-563. YAVUZ, Kemal, “Fatih Devri Türk Dili ve Edebiyatı”, Fatih ve Dönemi/Mehmed II and His Period, Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yay., İstanbul 2004, s.328-354.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

17.-18. yy. Türk Edebiyatından seçme metinler üzerinde inceleme çalışmaları. Aruz ölçüsünün temel mantığı. Aruz öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Aruz ölçüsünün melodisini öğretmeye yönelik çözümleme çalışmaları. Aruz ölçüsünün Türkçe ve edebiyat öğretiminde kullanmaya yönelik modern çalışma biçimleri ve yöntem geliştirme.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 14 2 28
29 Bireysel Çalışma 12 3 36

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 16.Yüzyıla kadar Eski Türk Edebiyatı. Hoca Dehhânî, Kadı Burhaneddîn, Seyyid Nesîmî, Ahmedî hakkında genel hatırlatma.
2 15.Yüzyılda Eski Türk Edebiyatı. 15.Yüzyıl şairleri. Şeyhî, Ahmed Paşa ve Necâtî. (Hatırlatma) Edebî sanatlar (önemi, tanımı, tanınması).
3 Necâtî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
4 Necâtî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Kadın divan şairleri.
5 Zâtî, Nev'î ve Usûlî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Yazma eserler.
6 Taşlıcalı Yahyâ Bey'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Türkî-i Basit.
7 Ara sınav/değerlendirme.
8 Hayâlî Bey'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
9 Fuzûlî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
10 Bâkî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
11 Nef'î'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
12 Nâbî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
13 Nedîm'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Mahallîleşme.
14 Şeyh Gâlip'ten örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Sebk-i Hindî.

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1245316 Öğrenciler, diğer dersler yanında meslekî ve sosyal yaşantılarında Eski Türk Edebiyatından doğru ve yeterli biçimde yararlanma alışkanlığı ve becerisi kazanırlar.
2 1123909 Öğrenciler, Türk Edebiyatını bir bütün halinde değerlendirebilir.
3 1147191 Öğrenciler, diğer dersler yanında meslekî ve sosyal yaşantılarında Eski Türk Edebiyatından doğru ve yeterli biçimde yararlanma alışkanlığı ve becerisi kazanırlar.
4 1119721 Öğrenciler, şiir ve edebiyat noktasında farklı bir bakış açısı kazanırlar.
5 1132242 Öğrenciler, 15 ve 16.yüzyılda Türk edebiyatının genel yapısı hakkında bilgi sahibi olur.
6 1197852 Öğrenciler, Eski Türk Edebiyatının genel özellikleri, kaynakları, kronolojisi, önemli eserleri ve temsilcileri hakkında bilgi sahibi olur.
7 1124261 Öğrenciler, Klasik Türk şairlerinin dikkat çekici beyitlerini veya mısralarını hafızalarında tutmayı ve bunları güncelleştirerek düzyazıya çevirmeyi öğrenirler.
8 1165798 Öğrenciler, Türk şiirinde kullanılan iki önemli vezinden biri olan aruz hakkında bilgi ve deneyim sahibi olur.
9 1147203 Öğrenciler, Klasik Türk edebiyatının temel özelliklerini öğrenirler.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 63274 İlköğretim Türkçe dersi öğretim programını özü itibariyle tanır.
2 63275 Temel dil becerilerinin geliştirilmesine uygun yöntem ve teknikleri kullanabilir.
3 63276 Türkçe öğretimine uygun planlama yapabilir.
4 63277 Dil eğitimi alanındaki kuramsal gelişmeleri takip eder.
5 63278 Türkçe eğitimi alanının gerektirdiği seviyede bilgi teknolojisini kullanabilir.
6 63279 Meslektaşlarıyla işbirliği yaparak tüm öğrencilerin, dili doğru ve etkili kullanmalarına yönelik okul içi ve dışı etkinlikler düzenler.
7 63280 Edebiyat metinleri vasıtasıyla Türk ve Dünya kültürünü tanır.
8 63281 Öğrencilerin Atatürk’ün Türk dili ve ulusal değerlerle ilgili görüşlerini içselleştirmelerini sağlayacak etkinlikler düzenler.
9 63282 Hoşgörülü ve insan haklarına saygılı olup demokratik değerleri benimser.
10 63283 Kendisini etkili bir biçimde ifade edebilir ve bu becerisini insan ilişkilerinde kullanabilir.
11 63284 Türkçe eğitimiyle ilgili verilerin toplanması, yorumlanması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir.
12 63285 Türkçe öğretiminde özel eğitime gereksinim duyan öğrencileri dikkate alan uygulamalar yapabilir.
13 63286 Eleştirel düşünme yetisini kullanabilir.
14 63287 Dilbilimin dil öğretimi ile ilişkisi konusunda belli bir fikri vardır.
15 63288 Yabancılara Türkçe eğitimi veren kurumları, kaynakları ve yöntemleri tanır.
16 63289 Öğrencilerle işbirliği içerisinde grupla çalışma becerisi kazandırabilir.
17 63290 Öğrencilerin gelişimlerini izlemek için gerekli ölçme araçlarını geliştirir ve uygular.
18 63291 Türk dili ve edebiyatına, okuma, dinleme, konuşma ve yazma eğitimine ait bilgi ve becerilerin ilköğretim II. kademe öğrencilerinin düzeyine uygun biçimde aktarılmasında ve uygulanmasında gerekli öğretim yöntem ve teknikleri kullanır ve edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak verileri yorumlayabilir, değerlendirebilir.
19 63293 Aileler ve meslektaşlarıyla iş birliği yaparak kitap okuma alışkanlığının yaygınlaştırılmasına yönelik okul içi ve okul dışı etkinlikler düzenleyebilme yeterliliğine sahip olur.
20 63292 Mesleki faaliyet ve projelerde öngörülemeyen karmaşık durumlarda sorumluluk alarak karar verir.
21 63295 Öğrenmeyi öğrenme becerilerinde kazandıkları düzey ile bağımsız olarak ileri düzey çalışmaları sürdürebileceğini gösterir ve edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir.
22 63294 Türkçe öğretiminde yaşamboyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir bu doğrultuda edindiği deneyimleri özel gereksinimli ve özel eğitime gereksinimi olan öğrencilere göre uyarlayabilme yetkinliğine sahip olur.
23 63298 Atatürkün Türk dili ve ulusal değerlerle ilgili düşünce ve görüşlerini yansıtan özgün etkinliklerin düzenlenmesinde ailelerle, çeşitli kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapabilir, ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilme yetkinliğine sahip olur.
24 63297 Türkçe eğitiminde alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir.
25 63296 Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izleyebilir ve meslektaşları ile iletişim kurabilir.
26 63299 Türkçe eğitimi ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26
Öğrenme Çıktısı
1
2 3
3 4
4 4
5 4
6 4
7 3
8 4
9 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek