Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TDE109 Ses Bilgisi 927001 1 1 3

Dersin Amacı

Türk Dili ve Edebiyatı alanında araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olmak. Türkçeyi en güzel şekilde kullanabilmek ve kendini ifade edebilme yeteneği kazanmak, Türk dilinin başlangıçtan günümüze kadar gelişimini ve tarihçesini bilmek.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Özen YAYLAGÜL ÜSTÜNEL

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1990. Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Boğaziçi Yayınları, İstanbul, 1984. Jean Deny, Türk Dili Gramerinin Temel Kuralları (Türkiye Türkçesi) (çeviren: Oytun ŞAHİN), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1995. Günay Karaağaç, Türkçenin Ses Bilgisi, Kesit Yayınları, 2010.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

Ses bilim, Türkçenin ses bilgisi; parçalı ve parçalarüstü ses birimleri, ses olayları, ses değişmeleri.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 80 1
5 Derse Katılım 1 20 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
3 Bütünleme Sınavı 1 1 1
5 Derse Katılım 20 2 40
6 Uygulama/Pratik 30 1 30
11 Soru-Yanıt 30 1 30

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Fonetik-fonoloji ayrımı Sesbilim.docx
Fonetik ve fonoloji.pdf
2 Ses-harf ayrımı, Türk dilinin yazımında kullanılan alfabeler Ses bilgisi 2. hafta.docx
3 Akustik ses bilim 14-15.jpg
4 Fizyolojik ses bilim Fizyolojik sesbilim.docx
https://web.stanford.edu/~jurafsky/slp3/27.pdf
5 Seslerin özellikleri Seslerin özellikleri (2).docx
6 Gelişmeli ses bilim, ses olayları (yayınma, benzeşme) Ses olayları (benzetme, benzeşme).docx
Ses olayları (yayınma, nöbetleşe kullanım, benzetme, benzeşme).docx
7 Ses olayları (başkalaşma, ikizleşme, tekleşme, hece tekleşmesi, birleşme) Ses olayları (başkalaşma, ikizleşme, tekleşme).docx
8 Ses olayları (gedik dolduran, erime, büzülme, derilme, yutulma) Ses olayları (erime, büzülme, yutulma).docx
9 Ses olayları (ayrılaşma, aynılaşma, aşınma, türeme, düşme) Ses olayları (aynılaşma, ayrılaşma).docx
10 Ara Sınav Ses Bilgisi Ara Sınav Soru ve Cevapları.docx
11 Ses olayları (örnekseme, göçüşme, ulanma, ünsüz ayrışması, çatışıklık, takaslama) Ses olayları (Göçüşme, ulanma, ünsüz ayrışması).docx
12 Etimoloji ve ses bilgisinin önemi Ses bilgisi ve etimoloji.docx
13 Parçalarüstü ses birimleri Parçalarüstü ses birimleri.docx
14 Vurgu ve tonlama, hece vurgusu, kelime vurgusu Vurgu, tonlama.docx

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1355588 Türk Dili ve Edebiyatı alanında araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olmak. Türkçeyi en güzel şekilde kullanabilmek ve kendini ifade edebilme yeteneği kazanmak, Türk dilinin başlangıçtan günümüze kadar gelişimini ve tarihçesini bilmek. Dil, kültür ve edebiyat alanlarında gelişmiş bir duyarlılık ve zevke sahip olmak.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 71436 Öğrenciler Türk Dili ve Edebiyatının başlangıçtan günümüze kadar gelişimini ve tarihçesini bilir.
2 71437 Türk Dili ve Edebiyatı alanında araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olur.
3 71438 Türkçeyi en güzel şekilde kullanabilmek ve kendini ifade edebilme yeteneği kazanır.
4 71439 Dil, kültür ve edebiyat alanlarında gelişmiş bir duyarlılık ve zevke sahip olur.
5 71440 Eski harflerle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6 71441 Tarihi ve çağdaş Türk lehçelerini temel seviyede bilir.
7 71442 Halk bilimi (folklor) ve Halk edebiyatı alanlarında derleme ve araştırma yapar.
8 71443 Türk Dili ve Edebiyatıyla ilgili araştırma projeleri yapabilecek bilgi ve yeteneğe sahip olur.
9 71444 Belgesel filmi, sinema filmi ve reklam filmi gibi alanlarda metin ve senaryo yazarlığı; gazete, dergi ve matbaalarda redaktörlük ve editörlük yapar.
10 71462 Alanda edinilen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilir.
11 71457 Alanla ilgili sorunları tanımlar, analiz eder, araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirir.
12 71445 Bu bilgi ve çözümleri eğitim-öğretim kurumlarında ya da bu kurumların dışındaki kurum ve kuruluşlar aracılığıyla toplumla paylaşır.
13 71463 Alan ile ilgili ileri düzeydeki bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir.
14 71455 Alana dair yenilikçi projeler hazırlar.
15 71458 Alan ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alabilir.
16 71456 Bu projelere alanla ilgili kişi ve kuruluşları dâhil eder.
17 71447 Sorumluluğu altında çalışanların bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlayabilme ve yönetebilir.
18 71459 Alanda edinilen ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir.
19 71460 Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve öğrenmeyi yönlendirebilir.
20 71461 Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirebilir.
21 71446 Alandaki bilgiye erişim kaynaklarını (kütüphaneler, online kaynaklar, veri tabanları vs.) kullanabilir.
22 71448 Alan ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme, düşünceleri ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilir.
23 71449 Alan ile ilgili konularda düşünceleri ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilir.
24 71450 Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşanılan sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenleyebilme ve bunları uygulayabilir.
25 71451 İletişim ve etkinlikler için yazılı, işitsel, görsel ve sosyal medyayı kullanabilir.
26 71452 Alan ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
27 71453 Eleştirel bir biçimde alanda derinlemesine bilgi sahibi olur.
28 71454 Alana ilişkin gelişmelerden haberdar olur.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
Öğrenme Çıktısı
1 4 3 2
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek