Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TDE209 Dilbilim I 927001 2 3 3

Dersin Amacı

Dil dizgesini tanıtmak. Dünya dilleri hakkında bilgilendirmek. Dillerin işleyiş mekanizmasını anlaşılır kılmak. Türk Dili ve Edebiyatı alanında araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerini kazandırmak.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Özen YAYLAGÜL ÜSTÜNEL

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim, Ankara, TDK, 1977 Walter Porzig, Dil Denen Mucize, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara Doğan Aksan, Dil, Şu Büyülü Düzen..., Bilgi Yayınları, Ankara, 2003 Zeynel Kıran, Ayşe (Eziler) Kıran, Dilbilime Giriş, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2002 Fatma Erkman Akerson, Dile Genel Bir Bakış, Multilingual, İstanbul, 2000 Özcan Başkan, Lenguistik Metodu, İstanbul, Çağlayan Kitabevi, 1977 Süheyla Bayrav, Yapısal Dilbilim, İstanbul, İ.Ü.Ed.Fak.Yayınları, 1969 Saussure, F.de., Genel Dilbilim Dersleri (çeviren: Berke Vardar), Ankara, 1985 Andre Martinet, İşlevsel Genel Dilbilim (çeviren: Berke Vardar), Ankara, Birey ve Toplum Yay., 1985 Özen Yaylagül, Göstergebilim ve Dilbilim, Ankara: Hece Yayınları, 2015.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

Bir dizge olarak dil, dille ilgili çalışmalar, dil kuramları, dünya dilleri; söz dizimi, anlam bilimi vb.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 95 1
5 Derse Katılım 1 5 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 10 10
2 Final Sınavı 1 15 15
5 Derse Katılım 14 2 28
8 Rehberli Problem Çözümü 14 2 28

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Dil nedir? Dil nedir.docx
2 Dilin özellikleri, dilbilimcinin görevleri ve çalışma alanları nelerdir? 2. hafta.docx
3 Dil ve konuşma, iletişimin temel unsur ve işlevleri, dil göstergeleri 3. hafta.docx
4 Dil grupları, dil tarihi, dilbilimin alt çalışma alanları, dalları 4. hafta.docx
5 Yapı ve dizge, yapısalcılık 5. hafta.docx
6 İşlevsel gramer: Mesaj taşıyıcı unsur olarak cümle parçası; konu-yorum, yeni bilgi-eski bilgi kavramları 6. hafta.docx
7 Sözdizimiyle ilgili kuramlar 7. hafta.docx
8 Dilbilim kuramları 8. hafta.docx
9 Ara Sınav Dilbilim I Ara Sınav Soruları ve Cevapları.docx
10 Anlambilim, anlambirimcik çözümlemesi 10. hafta.docx
11 Eşadlılık, çokanlamlılık, altanlamlılık 11. hafta.docx
12 Metafor, metonimi 12. hafta.docx
13 Eşanlamlılık 13. hafta.docx
14 Karşıtanlamlılık 14. hafta.docx

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1146482 Dil, kültür ve edebiyat alanlarında gelişmiş bir duyarlılık ve zevke sahip olmak.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 63667 Öğrenciler Türk Dili ve Edebiyatının başlangıçtan günümüze kadar gelişimini ve tarihçesini bilir.
2 63668 Türk Dili ve Edebiyatı alanında araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olur.
3 63669 Türkçeyi en güzel şekilde kullanabilmek ve kendini ifade edebilme yeteneği kazanır.
4 63670 Dil, kültür ve edebiyat alanlarında gelişmiş bir duyarlılık ve zevke sahip olur.
5 63671 Eski harflerle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6 63672 Tarihi ve çağdaş Türk lehçelerini temel seviyede bilir.
7 63673 Halk bilimi (folklor) ve Halk edebiyatı alanlarında derleme ve araştırma yapar.
8 63674 Türk Dili ve Edebiyatıyla ilgili araştırma projeleri yapabilecek bilgi ve yeteneğe sahip olur.
9 63675 Belgesel filmi, sinema filmi ve reklam filmi gibi alanlarda metin ve senaryo yazarlığı; gazete, dergi ve matbaalarda redaktörlük ve editörlük yapar.
10 63693 Alanda edinilen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilir.
11 63688 Alanla ilgili sorunları tanımlar, analiz eder, araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirir.
12 63676 Bu bilgi ve çözümleri eğitim-öğretim kurumlarında ya da bu kurumların dışındaki kurum ve kuruluşlar aracılığıyla toplumla paylaşır.
13 63694 Alan ile ilgili ileri düzeydeki bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir.
14 63686 Alana dair yenilikçi projeler hazırlar.
15 63689 Alan ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alabilir.
16 63687 Bu projelere alanla ilgili kişi ve kuruluşları dâhil eder.
17 63678 Sorumluluğu altında çalışanların bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlayabilme ve yönetebilir.
18 63690 Alanda edinilen ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir.
19 63691 Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve öğrenmeyi yönlendirebilir.
20 63692 Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirebilir.
21 63677 Alandaki bilgiye erişim kaynaklarını (kütüphaneler, online kaynaklar, veri tabanları vs.) kullanabilir.
22 63679 Alan ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme, düşünceleri ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilir.
23 63680 Alan ile ilgili konularda düşünceleri ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilir.
24 63681 Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşanılan sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenleyebilme ve bunları uygulayabilir.
25 63682 İletişim ve etkinlikler için yazılı, işitsel, görsel ve sosyal medyayı kullanabilir.
26 63683 Alan ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
27 63684 Eleştirel bir biçimde alanda derinlemesine bilgi sahibi olur.
28 63685 Alana ilişkin gelişmelerden haberdar olur.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
Öğrenme Çıktısı
1 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek