Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TDE337 Edebiyat Felsefesi ve Estetik 927003 3 5 5

Dersin Amacı

Öğrencilere, Felsefe ve Edebiyat Bilimi’nin alt dallarından biri olarak Edebiyat Felsefesi ve kapsamında bulunan meseleler dahil, bilhassa ‘estetik’ ve ‘edebiyat estetiği’ … vb. konularında teorik ve pratik bilgiler vermek ve onlara disiplinle ilgili kavram ve terminolojiyi tanıma ve manzûm ve/veya mensûr metinlerde uygulama becerileri kazandırmak.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Doç.Dr. Adem ÇALIŞKAN

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Her öğrenci, bu alana ilişkin en az iki kitap (İsmail Tunalı, Estetik; Adem Çalışkan (ed. ve çev.), Edebiyat Felsefesi Üzerine Makaleler) ile Sinan Kılıç’ın “Edebiyat Felsefesi” adlı ansiklopedi maddesini okuyacaktır.

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

ÇALIŞKAN, Adem, Edebiyat Bilimi ve Modern Türk Edebiyatında Edebiyat Felsefesi, 1.bs., Kurgan Edebiyat Yayınları, Ankara, 2018, XIV+980 s. ÇALIŞKAN, Adem (ed. ve çev.), Edebiyat Felsefesi Üzerine Makaleler, 1.bs., Kurgan Edebiyat Yayınları, Ankara, 2018, VIII+144 s. REDEKER, Horst, Edebiyat Estetiği [Çev. Aziz Çalışlar], 1.bs., Kuzey Yayınları, Ankara, 1986, 256 s. MEHMED Zîver, Hikmet-i Edebiyye, (A. Maviyan) Şirket-i Mürettibiyye Matbaası, İstanbul 1305 / 1888-89, 80 s. MEHMED Zîver, Hikmet-i Edebiyye [Yay. haz. Bekir Şakir Konyalı], 1.bs., Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya, 2017, 144 s. AYVAZOĞLU, Beşir, Aşk Estetiği: İslâm Sanatlarının Estetiği Üzerine Bir Deneme, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 1993. TUNALI, İsmail, Estetik, 4.bs., Remzi Kitabevi, İstanbul, 1996. GÜNAY, Mustafa – GÜNDOĞAN, Osman (ed.), Felsefe ve Edebiyat, 1.bs., Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya, 2014, 528 s. FELSEFELOGOS (Edebiyat Felsefesi Özel Sayısı), Yıl: 5, S. 17-18, Mart-Haziran 2002, 200 s. LAMARQUE, Peter, The Philosophy of Literature [Edebiyat Felsefesi], Blackwell Publishing Ltd., Oxford, 2008, XII+330 p. PALLEN, Conde Benoist, The Philosophy of Literature [Edebiyat Felsefesi], Kessinger Publishing, Whitefish, 2010, 206 p. AYTAÇ, Gürsel, Felsefî Roman, 1.bs., Phonix Yayınevi, Ankara, 2011, 133 s. KILIÇ, Sinan, “Edebiyat Felsefesi”, Felsefe Ansiklopedisi [Ed. Ahmet Cevizci], 1.bs., Ebabil Yayıncılık, Ankara, 2007, C. 5, ss. 45-58. AYTAÇ, Gürsel, “III.Edebiyat Estetiği”, Genel Edebiyat Bilimi, 2.bs., Say Yayınları, İstanbul, 2009, ss. 69-76. OLSEN, Stein Haugom, “Edebiyat Estetiği ve Edebiyat Uygulaması” (Literary Aesthetics and Literary Practice), (Çev.: Yrd.Doç.Dr. Adem Çalışkan), Studies of the Ottoman Domain / Osmanlı Hakimiyet Sahası Araştırmaları, C. 5, S. 9, Ağustos 2015, pp. 1-29. OLSEN, Stein Haugom, “Edebiyat Teorisi ve Edebiyat Estetiği” (Literary Theory and Literary Aesthetics), (Çev.: Yrd.Doç.Dr. Adem Çalışkan), Studies of the Ottoman Domain / Osmanlı Hakimiyet Sahası Araştırmaları, C. 5, S. 9, Ağustos 2015, pp. 30-52. ÇALIŞKAN, Adem, “‘İslâm Estetiği’ Üzerine Bir Deneme”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, S. 10, Samsun 1998, ss. 323-350. SAĞLAM, Ayşe, “Ali Emirî’nin ‘Âyine-i Dünyâ’ Redifli Gazeline İslâm Estetiği Açısından Bakış” (An Outlook on Ali Emir’s ‘The Mirror of the World’ Ode with the Repeated Voice from the Point of Islam Aesthetics),Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Dil-Edebiyat / Language-Literature, Volume: 11/10, Spring 2016, pp. 489-500. YAVUZ, Hilmi, Yara Şiirleri, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2012, 56 s. UÇ, Himmet, Şiirimize Estetik ve Felsefî Bakışlar, 2.bs., Bizim Büro Basımevi, Ankara, 2014.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok.

Dersin İçeriği

Bu dersin öğrencisi estetik disiplinin önemli bir unsuru güzel kavramı etrafındaki temel birikimden tarihsel planda bilgi sahibi olur.Felsefe ve onun edebiyatta bir ifade unsuruna dönüşmesini örnek metinlerle tanır. Yıl içerisinde yapılan ara sınav ve final dönemlerinde derste edindiği bilgiyi sınav metni üzerinde uygular.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 60 1
4 Quiz 1 20 1
54 Ev Ödevi 1 20 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 30 30
2 Final Sınavı 1 45 45
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 1 1
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 1 1

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 1.Hafta: Ders İçin Kaynak ve Materyaller. Giriş: Edebiyat Bilimi ve Felsefenin Alt Dalı Olarak Edebiyat Felsefesi. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/181111
2 2.Hafta: Felsefe Kavramı, Tanımı; Edebiyat ve Felsefe; Felsefenin Sınıflandırılması; Edebiyat Felsefesi ile Dil Felsefesi Kavramları ve Tanımları. http://isamveri.org/pdfdrg/D03265/2003_2/2003_2_DUZGUNSA.pdf
3 3.Hafta: Edebiyat Felsefesinin Konusu, Amacı, Yöntemleri, Teori ve Yaklaşımları. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/149922
4 4.Hafta: Edebiyat Felsefesinin Tarihsel Gelişimi.
5 5.Hafta: Edebiyat Felsefesinin Sınıflandırılması: 1)Türlerin İnşasına Göre: Şiir Felsefesi, Hikâye Felsefesi, Eleştiri Felsefesi, Tiyatro Felsefesi ve Mizah Felsefesi. http://www.idildergisi.com/makale/pdf/1529166897.pdf
https://www.academia.edu/36060288/Marksist_Felsefenin_Estetik_Y%C3%BCz%C3%BC_Marx_Felsefesini_Yapt%C4%B1_Felsefesi_Marx%C4%B1_Yapt%C4%B1
6 6.Hafta: Edebiyat Felsefesinin Sınıflandırılması: 2)Edebiyat Felsefesinde Edebî Türler: Felsefî Şiir, Felsefî Hikâye, Felsefî Roman, Felsefî Eleştiri, Felsefî Tiyatro … vb.
7 7.Hafta: Edebiyat Felsefesinin Soyut Araştırma Alan ve Konuları: Metafizik, Dinî ve Tasavvufî Düşünce, Düşünce ve İdeoloji, Estetik, Estetik Kavram ve Terimi, Estetik Kavramlar, Estetik Teorileri. https://www.academia.edu/36060288/Marksist_Felsefenin_Estetik_Y%C3%BCz%C3%BC_Marx_Felsefesini_Yapt%C4%B1_Felsefesi_Marx%C4%B1_Yapt%C4%B1
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/758230
8 8.Hafta: Estetiğin Sınıflandırılması: Edebiyat Estetiği, Kavramı, Tanımı, Konusu, Tarihçesi. http://sefad.selcuk.edu.tr/sefad/article/download/74/68
9 9.Hafta: ARA SINAV HURUFÎ SONNET.doc
10 10.Hafta: Edebiyat Estetiğinin Sınıflandırılması ve Edebiyat Estetiği Teorileri. mansur.doc
11 11.Hafta: Sevgi ve Aşk, Zaman, Varlık ve Yokluk, Ölüm ve Ahlâk. merdiven.doc
12 12.Hafta: Edebiyat Felsefesinin Somut Araştırma Alan ve Konuları: Tabiat; Edebiyat Akımları. Murat Üstübal.doc
13 13.Hafta: Tanınmış Edebiyat Felsefecileri ve Örnek Uygulama Çalışması. Doğu'nun Diyalektiği.doc
14 14.Hafta: Örnek Uygulama Çalışması ve Genel Değerlendirme. Dönem değerlendirmesi.doc

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1511932 Edebiyat felsefesinin estetik bir unsura dönüşmesini teorik ve metin üzerinde bireysel çalışma ile kavrar.
2 1511933 Estetiğin değişken bir unsur olduğunu zaman kavramına bağlı olarak her çağın güzelinin farklı olduğunu keşfeder.
3 1511934 Edebiyatta ideoloji ve sanat kaygısının metnin dilini değiştirdiğini gözlemler.
4 1511935 Toplumun faydasına dayalı veya bireyin sanat zevkine bağlı anlayışların farklı bir estetik oluşturduğunu gözlemler.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 71436 Öğrenciler Türk Dili ve Edebiyatının başlangıçtan günümüze kadar gelişimini ve tarihçesini bilir.
2 71437 Türk Dili ve Edebiyatı alanında araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olur.
3 71438 Türkçeyi en güzel şekilde kullanabilmek ve kendini ifade edebilme yeteneği kazanır.
4 71439 Dil, kültür ve edebiyat alanlarında gelişmiş bir duyarlılık ve zevke sahip olur.
5 71440 Eski harflerle yazılmış edebi metinleri okuma, yazma ve anlama bilgi ve becerisine sahip olur.
6 71441 Tarihi ve çağdaş Türk lehçelerini temel seviyede bilir.
7 71442 Halk bilimi (folklor) ve Halk edebiyatı alanlarında derleme ve araştırma yapar.
8 71443 Türk Dili ve Edebiyatıyla ilgili araştırma projeleri yapabilecek bilgi ve yeteneğe sahip olur.
9 71444 Belgesel filmi, sinema filmi ve reklam filmi gibi alanlarda metin ve senaryo yazarlığı; gazete, dergi ve matbaalarda redaktörlük ve editörlük yapar.
10 71462 Alanda edinilen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilir.
11 71457 Alanla ilgili sorunları tanımlar, analiz eder, araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirir.
12 71445 Bu bilgi ve çözümleri eğitim-öğretim kurumlarında ya da bu kurumların dışındaki kurum ve kuruluşlar aracılığıyla toplumla paylaşır.
13 71463 Alan ile ilgili ileri düzeydeki bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilir.
14 71455 Alana dair yenilikçi projeler hazırlar.
15 71458 Alan ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alabilir.
16 71456 Bu projelere alanla ilgili kişi ve kuruluşları dâhil eder.
17 71447 Sorumluluğu altında çalışanların bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlayabilme ve yönetebilir.
18 71459 Alanda edinilen ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilir.
19 71460 Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve öğrenmeyi yönlendirebilir.
20 71461 Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirebilir.
21 71446 Alandaki bilgiye erişim kaynaklarını (kütüphaneler, online kaynaklar, veri tabanları vs.) kullanabilir.
22 71448 Alan ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme, düşünceleri ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilir.
23 71449 Alan ile ilgili konularda düşünceleri ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilir.
24 71450 Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşanılan sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenleyebilme ve bunları uygulayabilir.
25 71451 İletişim ve etkinlikler için yazılı, işitsel, görsel ve sosyal medyayı kullanabilir.
26 71452 Alan ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
27 71453 Eleştirel bir biçimde alanda derinlemesine bilgi sahibi olur.
28 71454 Alana ilişkin gelişmelerden haberdar olur.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
Öğrenme Çıktısı
1 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4
2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
4 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek