Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
MBM208 Faz Diyagramları 927001 2 4 4

Dersin Amacı

Öğrencilere faz diyagramlarını tanıtarak, alaşım ve proses tasarımına ilişkin faz analizleri yapmayı öğretmektir.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Doç. Dr. Sevim Alışır

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

1. Malzeme Bilgisi ve Muayenesi, Prof. Dr. Temel Savaşkan 2. Doç Dr. Hüseyin Uzun, Prof. Dr. Fehim Fındık, Prof. Dr. Serdar Salman, “Malzeme Biliminin Temelleri”, Değişim Yayınları, 2008 . 3. Doç. Dr. Ahmet Karaaslan, “Mühendislik Alaşımları İçin Faz Diyagramları”, Literatür Yayınları, 2010. 4. Prof. Dr. Kaşif Onaran, “Malzeme Bilimi”, Bilim Teknik Yayınevi, 2000. 5. Donald R Askeland, The Science Engineering of Materials third edition, University of Missouri-Rolla, “Malzeme Bilimi ve Mühendislik Malzemeleri cilt 1 ve 2”, 3. baskı, Çeviri: Mehmet Erdoğan, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. 6. Yrd.Doç. Dr. Hayri Ün, Ders Notları, Pamukkale Üniversitesi, 2007. 7. Yıldız Teknik Üniversitesi, Ders Notları

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

Tek Bileşenli Sistemlerin Faz Diyagramları: İki Bileşenli Sistemlerin Faz Diyagramları; İki bileşenli denge diyagramlarında sıvıların katılaşması, Katı çözeltiler, Normal ve anormal ergiyen ara bileşikler, Faz Denge Diyagramlarının hazırlanması, Demir-karbon faz diyagramı

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 80 1
5 Derse Katılım 14 20 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 14 3 42
10 Tartışma 14 1 14
11 Soru-Yanıt 7 1 7
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 14 1 14
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 14 3 42
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 20 20

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Metal ve Alaşımların Yapısı, Hume Rothery Kuralları
2 Katılaşma süreçleri (Katılaşma termodinamiği,Homojen ve heterojen çekirdeklenme,düzlemsel ve dendritik(dallantılı)büyüme)
3 Faz diyagramlarına giriş, mikro yapı, faz, denge koşulları (Sistem, Bileşen ve Faz Dengesinin Tanımı)
4 Faz diyagramlarından elde edilebilecek veriler. Çözeltilere ilişkin bazı kavramlar, katı çözelti, çözünürlük, fazlar ve eriyebilirlik.
5 Tek bileşenli sistemlerin faz diyagramları, allotropi(polimorfizm)
6 Sıcaklık -zaman grafiklerinden(soğuma eğrilerinden) faz diyagramlarının oluşturulması
7 Katı ve sıvı durumunda her oranda çözünen iki komponentli sistemde soğuma eğrileri ve faz diyagramı, dengedeki fazların belirlenmesi
8 Arasınav
9 Gibbs faz kuralı, serbestlik derecesi Bağ kuralı ve terazi(kaldıraç) kuralı ile faz miktalarının ve içeriğinin belirlenmesi
10 Katı fazda kısmen çözünen yada hiç çözünmeyen ikili sistemlerin faz diyagramları
11 Ötektik,Peritektik, monotektik ve sintektik dönüşüm Katı-Katı faz dönüşümleri, Metallerarası fazlar ve bileşikler
12 Demir- karbon faz diyagramıı
13 Çeliklerin Isıl işlemleri Isıl işlemlerde faz diyagramlarının kullanılması
14 Üç Bileşenli Sistemler, Eşsıcaklık Kesitleri ve Düşey Kesitler, Üçlü alaşımları katılaşması ve Levye Kuralının Uygulanması

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1119524 Faz diyagramının temel tanım ve terimlerini açıklayabilecektir; sistem şartları, faz, denge, bileşenler, serbestlik dereceleri, faz kuralı tanımlanır. Bu terimler malzeme bilimleri ve mühendislik alanlarında uygulanır.
2 1123297 basınç ve sıcaklık grafiğini kullanarak hangi koşullarda malzemelerin tekli sistemlerde kararlı olduğunu yorumlar.
3 1193921 Faz diyagramlarının malzeme bilimi ve mühendisliği için önemini tanımlar.
4 1141528 soğutma eğrilerini kullanarak ikili sistemleri oluşturur
5 1162879 Faz reaksiyonlarını, yani ötektik, monotektik .. tanımlar.
6 1165534 Bağlama çizgisi ve kol kuralı kullanarak fazın göreceli miktarlarını hesaplar.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 64153 Fen Bilimleri, matematik ve malzeme bilimi konularında yeterli alt yapıya sahip olma; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri mühendislik çözümleri için beraber kullanabilme.
2 64154 Malzeme ile ilgili problemleri saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analitik yöntemler ve modelleme tekniklerini seçme ve uygulama.
3 64155 Bir sistemi, sistem bileşenini ya da süreci analiz etme ve istenen gereksinimleri karşılamak üzere gerçekçi kısıtlar altında tasarlama becerisi; bu doğrultuda modern tasarım yöntemlerini uygulama.
4 64156 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini kullanma becerisi.
5 64157 Deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
6 64158 Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin çalışabilme becerisi, sorumluluk alma özgüveninin kazanılması.
7 64159 Bağımsız davranma, insiyatif kullanma ve yaratıcılık becerisi.
8 64160 Bilgiye erişebilme ve bu amaçla kaynak araştırması yapabilme, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanabilme becerisi.
9 64161 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
10 64162 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi, en az bir yabancı dil bilgisi.
11 64163 Mesleki ve etik sorumluluk bilinci.
12 64164 Proje yönetimi, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçları hakkında farkındalık
13 64165 Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincinde olma; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkında olmak ve çağın sorunları hakkında bilgi sahibi olmak.
14 64166 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi, en az bir yabancı dil bilgisi
15 64167 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi, bilişim teknolojilerini kullanma becerisi.
16 64168 Deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi
17 64173 Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincindedir; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkındadır ve çağın sorunları hakkında bilgi sahibidir
18 64177 Bilgiye erişir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır,
19 64176 Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin çalışır, sorumluluk alır
20 64169 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincindedir; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler
21 64172 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar; Avrupa Dil Portföyü B1 genel düzeyinde en az bir yabancı dil bilgisine sahiptir,
22 64171 - Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır; bilişim teknolojilerini ve en az bir bilgisayar yazılımını (Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde) etkin biçimde kullanır,
23 64170 Proje yönetir, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç sahibidir; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçlarının a farkındadır
24 64175 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahiptir
25 64174 Proje yönetir, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç sahibidir; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçlarının a farkındadır

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25
Öğrenme Çıktısı
1 4 4
2 4
3 5
4
5
6 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek