Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
HUK209 Türk Hukuk Tarihi 927001 2 3 5

Dersin Amacı

Hukuk Tarihi dersinde tarihin farklı devirlerinde uygulanmış hukuk sistemleri karşılaştırmalı ve tarihsel bir perspektiften ele alınacaktır. Türklerin İslâmiyet’e girmeden önceki hukuk uygulamaları, İslâm hukuku, Osmanlı Devleti’nin örfî hukuku, Tanzimat’tan sonraki ve Cumhuriyet dönemindeki kanunlaştırma hareketleri anlatılacaktır. Dersin amacı öğrencilerin derinlikli bir tarih anlayışıyla hukukî meseleleri ele alıp yorumlayabilmelerini sağlamaktır.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Dr. Öğr. Üyesi Fatmagül KALE ÖZÇELİK

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

CİN Halil/AKYILMAZ Gül, Türk Hukuk Tarihi, Konya 2009; AYDIN M. Akif, Türk Hukuk Tarihi, İstanbul 2009; ÜÇOK Coşkun/MUMCU Ahmet/BOZKURT Gülnihal, Türk Hukuk Tarihi, Ankara 1996; CİN Halil/AKGÜNDÜZ Ahmet, Türk Hukuk Tarihi (2 cilt),Konya 1995; FENDOĞLU Hasan Tahsin, Türk Hukuk Tarihi, İstanbul 2000.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

İslamiyetten önceki Türk Hukuku-İslam Hukuku-Türklerin Müslüman oluşu ve İslam hukukuna geçişleri-İlk Müslüman Türk Devletlerinin hukuk sistemleri-Selçuklu Hukuk Sistemi-Klasik Dönem Osmanlı Hukuku-Tanzimat Dönemi Osmanlı Hukuku-Cumhuriyet Dönemine geçiş .

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 32 3 96
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 10 10
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 15 15

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Hukuk Tarihinin tanımı, konusu, kapsamı ve önemi. Türk hukukunun tarihsel gelişimi ele alınır.
2 Eski hukuk sistemleri hakkında genel bilgi. Eski hukuk sistemleri ele alınır.
3 İslamiyet öncesi Türk hukuku. İslamiyet öncesi türk hukuku anlatılır.
4 İslam hukuku. Doğuşu, teşekkül dönemleri, özellikleri ve kaynakları.
5 Türklerin İslam dinine girmeleri ve İslam hukukunu benimsemeleri.
6 İlk Müslüman Türk devletleri ve hukuk sistemleri.
7 Osmanlı hukukun yapısı. Şer'-i hukuk-Örfî hukuk ayrımı.
8 Osmanlı yargı sistemi.
9 Osmanlı hukukunda devletin yapısı ve işleyişi. Yasama, yürütme ve yargı.
10 Padişah, Divan-ı Hümayun ve Veziriazam ve diğer devlet görevlileri.
11 Osmanlı devlet teşkilatı.
12 Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimlerin hukuki statüsü.
13 Osmanlı ceza hukuku. Suç ve suçun unsurları.
14 Ceza. Özellikleri ve çeşitleri. Cezayı azaltan ya da ortadan kaldıran sebepler.
15 Suçlar. Had suçları.
16 Kısas ve diyet suçları. Ta'zir suç ve cezaları.
17 Kişiler hukuku. Hak ve fiil ehliyeti. Temsil. Tüzel kişiler.
18 Osmanlı hukukunda kölelik.
19 Vakıflar.
20 Osmanlı aile hukuku. Nişanlanma. Evlenme. Evlenmenin unsurları, evlenmenin şartları.
21 Evlenmede velayet ve kefaet. Evlenme engelleri, evlilik çeşitleri.
22 Evliliğin sona ermesi. Boşanma. Boşanma çeşitleri.
23 Evliliğin sona ermesinin sonuçları: Doğum, nesep ve nafaka.
24 Osmanlı Şer'î Miras hukuku. Mirasın unsurları, mirasçılık sebepleri, mirasın şartları ve miras engelleri.
25 Tereke ve terekenin taksimi. Osmanlı örfî miras hukuku.
26 Eşya hukuku. Mülkiyet ve sınırlı ayni haklar.
27 Osmanlı Arazi hukuku. Arazi çeşitleri. Osmanlı arazi rejimi.
28 Borç kavramı ve borç çeşitleri. Akitler.
29 Haksız filler ve borcun sona ermesi. Şirketler hukuku
30 Tanzimat sonrası Osmanlı hukuku ve Kanunlaştırma hareketleri
31 Mecelle, Hukuk-ı Aile Kararnamesi, Ceza ve Ticaret Kanunları, 1876 Kanun-ı Esasisi.
32 1926 Hukuk Devrimi ve modern hukuka geçiş süreci.

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1218706 Hukukun tarihi gelişimi hakkında bilgi sahibi olur.
2 1218707 Geçmiş hukuk sistemleri ile modern hukuk sistemleri arasında karşılaştırma yapabilme yeteneği kazanır.
3 1218710 Türklerin Müslüman olmadan önceki hukuk sistemleri ve sosyal hayatları hakkında bilgi sahibi olur.
4 1218725 Türklerin İslam dinine girdikten sonra İslam hukukunu benimsemeleri ve bu hukuk sistemine katkıları hakkında detaylı bilgi sahibi olur.
5 1218744 Osmanlı hukuk sistemi, yargı sistemi ve kanunlaştırma hareketlerini öğrenir.
6 1218751 Tanzimat sonrası hukuki gelişmeleri öğrenir.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 70291 Mevzuat düzenlemelerini bilimsel yöntemlerle yorumlayarak uygulamayı öğrenir.
2 70292 Uygulamaya katkı sağlar.
3 70293 Teorik bilgileri ve uygulamayı eleştirel yönden inceleme yeterliliği verir.
4 64209 Yeterli düzeyde teorik bilginin yanında uyuşmazlıkların çözümünde kullanılacak hukuk metodolojisi bilgisini kazanır.
5 64210 Temel alanlara ilişkin olarak yürürlükte olan ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeler, mahkeme içtihatları ve bunların uygulanması hakkında genel bilgi edinir.
6 64201 Elde edilmiş olan teorik hukuk ve hukuk metodolojisi bilgilerini kullanarak lisans programının kapsadığı alanlarda ortaya çıkacak özgün hukuki sorunları çözme becerisi kazanır.
7 64203 Bireysel başarının yanında, ders içi etkinlikler, farazi dava çalışmaları, adliye çalışmaları ve diğer mesleki ve akademik ziyaretler ile kolektif çalışma becerisi kazanır.
8 70294 Kanunların uygulanmasında, mukayeseli hukuk çözümlerinden de yararlanarak, somut olaylarla ilgili âdil çözümler ortaya koyma becerisi kazandırır..
9 70295 Toplumsal problemlerin çözümü için kural koyucu mercilere öneriler getirme özgüvenini kazandırır.
10 70296 Hukuk reformu çalışmalarına öneriler sunacak hukuk mantığı kazandırır.
11 64205 Seçimlik derslerde hukuk alanlarında daha derinlemesine bilgi edinir ve bu alanlardaki yenilikleri benimser.
12 64206 Araştırma için gerekli verileri elde edebilecek şekilde bilgi kaynaklarına ulaşma ve bilgileri kavrama becerisi kazanır.
13 64207 Sözlü ve yazılı iletişim yetkinliği kazanır.
14 64202 Gelişmiş bir adalet nosyonu çerçevesinde karşılıklı hak ve menfaatlerin dengelenmesini sağlama yeteneğini kazanır.
15 64204 Hukuk alanı dışında diğer disiplinlerden faydalanılması yolu ile pozitif hukuku geliştirici ve yaratıcı kabiliyet edinir.
16 70297 Hâkimlik, savcılık, avukatlık, noterlik gibi çeşitli hukuk mesleklerinde bağımsız çalışabilme yetkinliği kazanır.
17 70299 Bilgi kaynaklarına ulaşma ve bilgili kullanma ile ilgili yenilikleri benimser.
18 64208 Evrensel etik ve kültürel değerleri özümseme, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olur.
19 70301 Hukuk mesleğinin itibarını koruyacak etik ilkeleri özümser.
20 70298 Hukuk problemlerinin çözümünde sorumluluk alabilme yetkinliği kazanır
21 70300 Çeşitli hukuk meslekleri ve hukukçular hakkında önyargıların giderilmesi için bilgilendirme yeterliliğine sahip olur.