Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
HUK425 Fikri Hukuk 927003 4 7 2

Dersin Amacı

Dersin amacı, fikri mülkiyet haklarının kapsamlarını, hukuki mevzuatımız içinde hangi yollar ile korunduğunu, uygulama örnekleri ile öğretmektir.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Dr. Öğr. Üyesi Zeynep ÖZCAN

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

GÜLTAŞ,Veysel - ÖZŞAHİN, Özge: Basın Hukuku - Fikri Ve Sınai Haklar İle Marka - Patent Mevzuatı, 2007, Ankara. EREL N., Şafak : Türk Fikir ve Sanat Hukuku, Yetkin, Ocak 2009 TEKİNALP, Ünal : Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2005.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

Fikri mülkiyet hakları ve korunması

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
1 Ara Sınav 1 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 30 1 30
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 4 2 8
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 4 2 8

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Fikri Mülkiyet Hukuku ile ilgili Temel Kavramlar 1) Fikri hukuk, insan aklının ve zekasının ürünü olarak ortaya çıkan ve özgün değerde olan gayrimaddi nitelikteki fikri ürünlere ilişkin hukuki koruma sağlayan bir hukuk dalıdır.
2 Fikri Mülkiyet Hukuku ile ilgili Temel Kavramlar 2) Fikri hukukun konusu, fikri üründür. Başlıca fikri ürünler ise; fikir ve sanat eserleri, patentler, faydalı modeller, markalar, endüstriyel tasarımlar, coğrafi işaretler ve endüstriyel devre topografyalarıdır.
3 Fikri Mülkiyet Hukuku ile ilgili Temel Kavramlar 3) Fikri hakların konusunu, maddi varlığı olan şeyler değil, bilakis maddi varlığı olmayan fikri ürünler oluşturmaktadır. Dolayısıyla fikri haklar ayni haklardan farklı nitelikte mutlak haklardandır.
4 Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması Yöntemleri 4) Fikri haklar, bu haklara yönelik olarak gerçekleştirilecek olan ihlallere karşı, tecavüzün ref’i, tecavüzün men’i ve tazminat davaları ile hukuki korunmadan faydalanırlar.
5 Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması Yöntemleri 5) Fikri haklara yönelebilecek tecavüzlere karşı başvurulacak diğer yol cezai korumadır. Fikri haklar, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında düzenlenen ceza davaları ile korunmaktadır
6 Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması Yöntemleri 6) FSEK kapsamında, manevi, mali ve bağlantılı haklara tecavüz, koruyucu programları etkisiz kılmaya yönelik hazırlık hareketleri gibi çeşitli suç kategorileri düzenlenmiş bulunmaktadır.
7 Fikri mülkiyet hakları 7) Fikri hak, kavramı geniş anlamda hem sınai hakları hem de fikir ve sanat eserleri üzerindeki fikri hakları, dar anlamda fikri hak ise, sadece fikir ve sanat eserleri üzerindeki fikri hakları kapsamaktadır.
8 Fikri mülkiyet hakları 8) Fikri haklar genel hak kategorileri içerisinde mutlak nitelikteki haklar içerisinde yer alır. Sahibine inhisari nitelikte bazı yetkiler sağlar. Yetkilerin kullanımı herkese karşı yasaklanabilir
9 Fikri mülkiyet hakları 9) FSEK kapsamında, dört eser kategorisi düzenlenmiş bulunmaktadır. Bunlar; güzel sanat eserleri, musiki eserleri, sinema eserleri ve ilim ve edebiyat eserleridir.
10 Fikri mülkiyetin koruma alanı 10) Bir fikri ürünün hukuki korumadan faydalanması için, fikri ürün kategorilerinden birine dahil olması, şekillenmiş olması yani vücut bulması ve sahibinin hususiyetini taşıması gerekir.
11 Fikri mülkiyetin koruma alanı 11) Dar anlamda fikri hakların korunması için eserin vücut bulması yeterli olup herhangi bir tescil işlemine gerek yoktur. Bir fikri ürün, sahibinin özelliklerini taşımak süratiyle hukuki himayeden kendiliğinden faydalanır.
12 Fikri mülkiyetin koruma alanı 12) Sınai hakların hukuken korunması için, devlet tarafından belirlenen kurallara uygun şekilde ve belirlenen kurumlar tarafından tescil edilmesi gerekir. Patent, marka gibi fikri değerlerin hukuki korumadan faydalanması tescile bağlıdır.
13 Buluş 13) Buluş sahibine, sınırlı bir süre ve yer için üçüncü kişiler tarafından buluşun izinsiz olarak üretilmesini, satılmasını, kullanılmasını veya ithal edilmesini engelleme amacıyla tekel hakkı tanınır.
14 Buluş 14) Bir buluş sahibine, yapılan buluşun niteliğine göre, patent ya da faydalı model belgesi verilir. Patent ve faydalı model arasındaki temel fark, buluş basamağıdır.
15 Buluş 15) Buluş basamağı, buluşun, ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayacak nitelikte olması anlamına gelmektedir. Buluş basamağı, buluşun niteliğini belirler
16 Ara sınav
17 Uygulama Örnekleri 17) Eserin fotokopi ile çoğaltılmasının yayma niteliğinde olduğu ve fikri hak ihlaline yol açacağına ve telif tazminatına hükmedilmesi gerektiğine ilişkin Yargıtay kararı için bkz. Yargıtay 11. HD. E. 2013/16441, K. 2014/12708, T. 2.7.2014.
18 Uygulama Örnekleri 18) Avukat tarafından yazılan bir dilekçenin ilim ve edebiyat eseri olarak korunabilmesi için hukuki görüşlerin sunuluşu, bilgilerin derlenişi hususlarına ilişkin bkz. Yargıtay 11. HD. E. 2006/929, K. 2007/8748, T. 7.6.2007
19 Uygulama Örnekleri 19) Bestecisi ve mali hak sahibi olduğu musiki eserlerinin davalının düzenleyicisi olduğu televizyon yarışma programlarının çekimi sırasında umumi mahallerde izinsiz olarak icra edilmesi nedeniyle talep edilen maddi tazminat talebinin
kabulüne ilişkin Yargıtay 11. HD. E. 2014/18041, K. 2015/13001, T. 3.12.2015.
20 Patent hakkı 20) Patent hakkı, buluş sahibinin buluş konusu ürünü belirli bir süre üretebilme, kullanabilme, satabilme veya ithal edebilme hakkına denir. Bu hakkı gösteren belgeye de patent denir.
21 Patent hakkı 21) Bir buluş için buluş sahibine verilen bir patent, buluş sahibinin izni olmadan başkalarının buluşu üretmesini, kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engelleme hakkı verir.
22 Patent hakkı 22) Bir buluş bakımından patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup, başkalarına devri mümkündür.
Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa, bunlara müştereken ait olur.
23 Patent hakkının korunması 23) Patentten doğan haklar, patent sahibinin tekelci haklarıdır. Başvuru tarihinden başlamak üzere, patentin koruma süresi yirmi yıl, faydalı modelin koruma süresi on yıldır. Bu süreler uzatılamaz.
24 Patent hakkının korunması 24) Patent, gerçek hak sahibinden başkasına verilmişse gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden kişi, patentin sağladığı diğer hak ve talepleri saklı kalmak şartıyla, patentin kendisine devredilmesini mahkemeden talep edebilir.
25 Patent hakkının korunması 25) Patente ilişkin hak sahipliğinin değişmesi hâlinde, bu değişikliğin sicile kaydedilmesi ile birlikte, üçüncü kişilerin o patentle ilgili lisans ve tanınan diğer hakları sona erer.
26 Fikri mülkiyet hakları 26) Fikri ürünün sahibine tanıdığı manevi haklar; eseri umuma arz hakkı, adın belirtilmesi hakkı, eserde değişiklik yapılmasını men etme hakkı ve eser sahibinin zilyet ve malike karşı haklarıdır.
27 Fikri mülkiyet hakları 27) Fikri ürünün sahibine tanıdığı mali haklar ise; işleme hakkı, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, temsil hakkı, işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkıdır.
28 Fikri mülkiyet hakları 28) FSEK, eser sahipliğiyle ilgili sözleşmelerin ve tasarrufların sadece mali haklar için söz konusu olabileceğini kabul etmiştir. Mali haklarda koruma süreleri öngörüldüğü halde, manevi haklarda koruma süresi öngörülmemiştir.
29 Uygulama Örnekleri 29) Yargıtayın, eserin konusu, müziği ve diyaloglarının değiştirilmesi ve kısaltılması fiillerinin, eser sahibinin manevi haklarının ihlali kapsamında değerlendirildiği Yargıtay 11.HD, E. 2000/863, K. 2000/1762, T. 6.3.2000.
30 Final Sınavı

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1196989 Öğrenciler fikri mülkiyet hukuku hakkında bilgi edinirler.
2 1179030 Fikri mülkiyet haklarının uygulamadaki durumu hakkında bilgi sahibi olur.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 70291 Mevzuat düzenlemelerini bilimsel yöntemlerle yorumlayarak uygulamayı öğrenir.
2 70292 Uygulamaya katkı sağlar.
3 70293 Teorik bilgileri ve uygulamayı eleştirel yönden inceleme yeterliliği verir.
4 64209 Yeterli düzeyde teorik bilginin yanında uyuşmazlıkların çözümünde kullanılacak hukuk metodolojisi bilgisini kazanır.
5 64210 Temel alanlara ilişkin olarak yürürlükte olan ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeler, mahkeme içtihatları ve bunların uygulanması hakkında genel bilgi edinir.
6 64201 Elde edilmiş olan teorik hukuk ve hukuk metodolojisi bilgilerini kullanarak lisans programının kapsadığı alanlarda ortaya çıkacak özgün hukuki sorunları çözme becerisi kazanır.
7 64203 Bireysel başarının yanında, ders içi etkinlikler, farazi dava çalışmaları, adliye çalışmaları ve diğer mesleki ve akademik ziyaretler ile kolektif çalışma becerisi kazanır.
8 70294 Kanunların uygulanmasında, mukayeseli hukuk çözümlerinden de yararlanarak, somut olaylarla ilgili âdil çözümler ortaya koyma becerisi kazandırır..
9 70295 Toplumsal problemlerin çözümü için kural koyucu mercilere öneriler getirme özgüvenini kazandırır.
10 70296 Hukuk reformu çalışmalarına öneriler sunacak hukuk mantığı kazandırır.
11 64205 Seçimlik derslerde hukuk alanlarında daha derinlemesine bilgi edinir ve bu alanlardaki yenilikleri benimser.
12 64206 Araştırma için gerekli verileri elde edebilecek şekilde bilgi kaynaklarına ulaşma ve bilgileri kavrama becerisi kazanır.
13 64207 Sözlü ve yazılı iletişim yetkinliği kazanır.
14 64202 Gelişmiş bir adalet nosyonu çerçevesinde karşılıklı hak ve menfaatlerin dengelenmesini sağlama yeteneğini kazanır.
15 64204 Hukuk alanı dışında diğer disiplinlerden faydalanılması yolu ile pozitif hukuku geliştirici ve yaratıcı kabiliyet edinir.
16 70297 Hâkimlik, savcılık, avukatlık, noterlik gibi çeşitli hukuk mesleklerinde bağımsız çalışabilme yetkinliği kazanır.
17 70299 Bilgi kaynaklarına ulaşma ve bilgili kullanma ile ilgili yenilikleri benimser.
18 64208 Evrensel etik ve kültürel değerleri özümseme, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olur.
19 70301 Hukuk mesleğinin itibarını koruyacak etik ilkeleri özümser.
20 70298 Hukuk problemlerinin çözümünde sorumluluk alabilme yetkinliği kazanır
21 70300 Çeşitli hukuk meslekleri ve hukukçular hakkında önyargıların giderilmesi için bilgilendirme yeterliliğine sahip olur.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
Öğrenme Çıktısı
1 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
2 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek