Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
2103086172009 İleri Faz Diyagramları 927003 1 1 8

Dersin Amacı

Öğrencilere faz diyagramlarını tanıtarak, alaşım ve proses tasarımına ilişkin faz analizleri yapmayı öğretmektir.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Yrd. Doç. Dr. İbrahim İnanç

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

1. Ahmet Karaaslan, “Mühendislik Alaşımları İçin Faz Diyagramları”, Literatür Yayınları, 2010. 2. Temel Savaşkan, "Malzeme Bilgisi ve Muayenesi",KATÜ Y., 5. baskı, 2009. 3. Donald R Askeland, The Science Engineering of Materials third edition, “Malzeme Bilimi ve Mühendislik Malzemeleri cilt 1 ve 2”, 3. baskı, Çeviri: Mehmet Erdoğan, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 1998. 4. William. D. Callister, "Malzeme Bilimi ve Mühendisliği", çeviren: Kenan Genel, Nobel Y., 2013.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

Temel kavramların tanımı(çözünürlük, bileşen, denge, faz). Faz diyagramlarına giriş ve termodinamik temelleri. Tek bileşenli sistemlerde faz ilişkileri, iki bileşenli izomorf sistemler, sabit reaksiyon içeren iki bileşenli sitemler. Üç ve dört bileşenli sistemler; sıvı ve katı yüzeylerin izdüşümü, Alkamed çizgileri, uyumluluk üçgenleri, üçlü sabit reaksiyonlar, denge kristalleşme yolları, üçlü sistemlerde sabit sıcaklık kesitleri ve dikey ikili sistem kesitleri. Uygulamalar.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 80 1
5 Derse Katılım 14 20 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 14 3 42
10 Tartışma 14 1 14
11 Soru-Yanıt 14 1 14
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 14 2 28
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 14 3 42
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 20 20
54 Ev Ödevi 14 2 28

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Metal ve Alaşımların Yapısı, Hume Rothery Kuralları
2 Katılaşma süreçleri (Katılaşma termodinamiği,Homojen ve heterojen çekirdeklenme,düzlemsel ve dendritik(dallantılı)büyüme)
3 Faz diyagramlarına giriş, mikro yapı, faz, denge koşulları (Sistem, Bileşen ve Faz Dengesinin Tanımı)
4 Faz diyagramlarından elde edilebilecek veriler. Çözeltilere ilişkin bazı kavramlar, katı çözelti, çözünürlük, fazlar ve eriyebilirlik.
5 Tek bileşenli sistemlerin faz diyagramları, allotropi(polimorfizm)
6 Sıcaklık -zaman grafiklerinden(soğuma eğrilerinden) faz diyagramlarının oluşturulması
7 Katı ve sıvı durumunda her oranda çözünen iki komponentli sistemde soğuma eğrileri ve faz diyagramı, dengedeki fazların belirlenmesi
8 Arasınav
9 Gibbs faz kuralı, serbestlik derecesi Bağ kuralı ve terazi(kaldıraç) kuralı ile faz miktalarının ve içeriğinin belirlenmesi
10 Katı fazda kısmen çözünen yada hiç çözünmeyen ikili sistemlerin faz diyagramları
11 Ötektik,Peritektik, monotektik ve sintektik dönüşüm Katı-Katı faz dönüşümleri, Metallerarası fazlar ve bileşikler
12 Demir- karbon faz diyagramıı
13 Çeliklerin Isıl işlemleri Isıl işlemlerde faz diyagramlarının kullanılması
14 Üç Bileşenli Sistemler, Eşsıcaklık Kesitleri ve Düşey Kesitler, Üçlü alaşımları katılaşması ve Levye Kuralının Uygulanması

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
107447 1159427 Sistem, Faz, Denge, Bileşen, Serbestlik derecesi, Faz kuralı kavramlarını tanımlar. Bu kavramları malzeme bilimi ve mühendisliği alanında uygular. Bu kavramları ilişkilendirir
107448 1171809 Tek bileşenli sistemlerde, basınç-sıcaklık diyagramını kullanarak malzemelerin hangi koşullarda hangi halde kararlı olduğunu yorumlayabilecektir,Tek bileşenli sistemlerde basınç-sıcaklık diyagramlarını tanımlar Faz diyagramları kavramlarını malzeme bilimi ve mühendisliği alanında kullanılan tek bileşenli sistemler üzerinde uygular.
107449 1174618 Faz diyagramlarının, malzeme bilimi ve mühendisliği alanındaki önemini tanımlar; Faz diyagramının temel tanımlarını ve kavramlarını sıralar;
107450 1176974 Tek bileşenli sistemleri kullanarak iki bileşenli sistemleri oluşturabilecektir; Tek bileşenli sistemleri kullanarak iki bileşenli sistemleri tasarlar. Tasarladığı bu sistemleri çizer ve yorumlar

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 67016 Matematik, fen bilimleri ve kendi dalları ile ilgili mühendislik konularında yeterli altyapıya sahiptir; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri Malzeme Bilimi ve Mühendisliği çözümleri için beraber kullanır
2 67017 Malzeme Bilimi ve Mühendisliği problemlerini saptar, tanımlar, formüle eder ve çözer; bu amaçla uygun analitik yöntemler ile modelleme tekniklerini seçer ve uygular
3 67018 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır; bilişim teknolojilerini ve en az bir bilgisayar yazılımı etkin biçimde kullanır,
4 67019 Bir sistemi, sistem bileşenini ya da süreci analiz eder ve istenen gereksinimleri karşılamak üzere gerçekçi kısıtlar altında tasarlar; bu doğrultuda modern tasarım yöntemlerini uygular
5 67020 Deney tasarlar, deney yapar, veri toplar, sonuçları analiz eder ve yorumlar
6 67022 Bireysel olarak ve çok disiplinli takımlarda etkin çalışır, sorumluluk alır
7 67023 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincindedir; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izler ve kendini sürekli yeniler,
8 67026 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan modern teknik ve araçları seçer ve kullanır; bilişim teknolojilerini ve en az bir bilgisayar yazılımını (Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde) etkin biçimde kullanır
9 67028 Mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahiptir
10 67029 Mühendislik çözümlerinin ve uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkilerinin bilincindedir; girişimcilik ve yenilikçilik konularının farkındadır ve çağın sorunları hakkında bilgi sahibidir
11 67021 Bilgiye erişir ve bu amaçla kaynak araştırması yapar, veri tabanları ve diğer bilgi kaynaklarını kullanır
12 67025 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurar; Avrupa Dil Portföyü B1 genel düzeyinde en az bir yabancı dil bilgisine sahiptir
13 67027 Proje yönetir, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç sahibidir; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçlarının a farkındadır
14 67024 Proje yönetir, işyeri uygulamaları, çalışanların sağlığı, çevre ve iş güvenliği konularında bilinç sahibidir; mühendislik uygulamalarının hukuksal sonuçlarının a farkındadır