Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TİB646 Türkiye'de Alevilik Bektaşilik 927003 1 1 6

Dersin Amacı

Alevilik/Bektaşiliğin ortaya çıkışı ve tarihsel gelişim süreci ile öğrencilere bu çerçevede Alevilerin belli başlı görüşlerini tarihsel arkaplanı ile anlama beceresini kazandırmaktır

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Harun YILDIZ

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Ethem Ruhi Fığlalı, Türkiye’de Alevilik Bektaşilik, İzmir İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay., İzmir, 2006. M. Fuad Köprülü, Türk Tarih-i Dinisi, Akçağ Yay., Ank., 2005. Ahmet Yaşar Ocak, Babailer İsyanı (Aleviliğin Tarihsel Altyapısı), Dergah Yay., İstanbul, 1996. Y. Ziya Yörükan, Anadolu’da Alevîler ve Tahtacılar, (Yay. Turhan Yörükan), Kültür Bakanlığı Yay., Ank. 1998. Mehmet Eröz, Türkiye’de Alevilik Bektaşilik, İst., 1977. İlyas Üzüm, Tarihsel ve Kültürel Boyutlarıyla Alevilik, İstanbul,2007. Harun Yıldız, Anadolu Aleviliği Amasya Yöresi Bağlamında Bir İnceleme, Ankara, 2014. M. Saffet Sarıkaya, Anadolu Aleviliğinin Tarihi Arka Planı (XI.-XIII Asırlar), İstanbul, 2003. Sönmez Kutlu, Alevilik-Bektaşilik Yazıları, Ankara, 2006.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

Anadolu Aleviliğinin tarihsel gelişimi / Türklerin İslamlaşma süreciyle Anadolu Aleviliğinin ilk nüvelerinin ortaya çıkışı / Göçebe Türklerin İslam anlayışı ve Anadolu’ya gelişleri / Babailer Ayaklanması ve sonuçları / Hacı Bektaş Veli - Tarihsel ve menkıbevî kişiliği./ Alevilik-Hurufilik ilişkisi ve Hurufiliğin etkileri / Safeviler, Şah İsmail ve Kızılbaşlığın oluşumu / Bektaşiliğin gelişmesi ve Bektaşilik-Kızılbaşlık farklılaşması / Alevilik/Bektaşilik’te İnançlar - Hak-Muhammed-Ali inanışı / Alevi inanışlarındaki Hurufi ve Şii unsurlar / Tasavvufî anlayışlar / İbadet anlayışları ve Adab-Erkan.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
1 Ara Sınav 1 70 1
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 1 30 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
2 Final Sınavı 1 3 3
5 Derse Katılım 14 3 42
27 Makale Yazma 3 10 30
29 Bireysel Çalışma 15 5 75

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Türklerin İslamlaşma süreciyle birlikte Anadolu Alevîliğinin ilk nüvelerinin ortaya çıkışı. Hafta 1.docx
2 Göçebe Türklerin İslam anlayışı ve Anadolu’ya gelişleri. Hafta 2.docx
3 Babaîler Ayaklanması ve sonuçları. Hafta 3.docx
4 Hacı Bektaş Velî - Tarihsel ve menkıbevî kişiliği. Hafta 4.docx
5 Alevîlik-Hurufîlik ilişkisi ve Hurûfîliğin etkileri. Hafta 5.docx
6 Safevîler, Şah İsmail ve Kızılbaşlığın oluşumu. Hafta 6.docx
7 Bektaşîliğin gelişmesi ve Bektaşîlik-Kızılbaşlık farklılaşması. Hafta 7.docx
8 Ara Sınav
9 İnançlar - Hak-Muhammed-Ali inanışı. Hafta 9.docx
10 Diğer inançlar. Hafta 10.docx
11 Alevî inanışlarındaki Hurûfî ve Şiî unsurlar Hafta 11.docx
12 Tasavvufî anlayışlar. Hafta 12.docx
13 İbadet anlayışları ve Adap-Erkân. Hafta 13.docx
14 Genel Bir Değerlendirme Hafta 14.docx
15
16

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1440232 Dersi alan öğrenciler, İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan mezheplerde ortak olan ve olmayan bazı temel fikirleri tutarlı bir şekilde formüle etmek yetisi kazanırlar.
2 1411024 Dersi alan öğrenciler, Alevilik-Bektaşilik gibi Türkiye tarihinin önemli bir gerçeğinin doğuş ve gelişimi ile temel özellikleri hakkında doğru ve sağlıklı bilgiler elde ederler.
3 1425734 Dersi alan öğrenciler, mezheplerin doğuş sebepleri ile belli başlı özelliklerini analiz etme becerisi kazanırlar.
4 1426086 Dersi alan öğrenciler, İslam kültür tarihi içerisinde ortaya çıkan mezhep hareketlerinin yerini sağlıklı bir şekilde değerlendirip meselelere daha geniş bir perspektiften bakma becerisi kazanırlar.
5 1431730 Dersi alan öğrenciler, İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan farklılıkları birer zenginlik olarak görürler.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 75413 Alanına ait klasik ve güncel literatürü tanıma, okuyup anlama ve yorumlayabilme.
2 75412 Kaynak dillerdeki (Arapça, Farsça ve Osmanlıca ) metinleri inceleyebilme ve onlardan yararlanabilme.
3 75415 Alana ait metodolojiyi kavrama ve doğru kullanabilme ,
4 75423 Araştırma konusunun tespiti, araştırılması, yazılması ve değerlendirilmesi aşamasında mesleki etik ve sorumluluk bilinci içersinde davranabilme.
5 75414 Alana ait bilgilerin sahihliğini ve kaynak değerini tespit edebilme.
6 75422 Alana ait bilim dalları kapsamında disiplinler arası çalışma yapabilme.
7 75417 Alana ait sorunları tespit edebilme,
8 75416 Alana ait tarihsel gelişimi ve aşamaları kavrama.
9 75419 Alana ait terminolojiyi anlama ve doğru kullanabilme.
10 75418 Alana ait mesleki formasyonu kazanma ve bilgiyi yerinde kullanabilme ve yeni oluşumlara uyarlayabilme ,
11 75421 Yazılı ve sözlü bilimsel sunum yapabilme.
12 75420 Bilimsel yöntemlere uygun olarak yazı yazabilme,

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Öğrenme Çıktısı
1 4 5 5 4 4 4 3 4 4 4 5 4
2 5 4 5 5 4 3 4 4 4 4 5 4
3 5 4 4 4 5 4 4 5 4 4 5 4
4 4 5 5 5 5 5 5 4 5 5 5 5
5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 4 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek