Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TİB656 Dini Düşünce Geleneğinde Rasyonalist Bir Kelam Okulu Olarak Mu'tezile ve Tesirleri 927003 1 1 6

Dersin Amacı

Bu ders, Yüksek Lisans düzeyindeki öğrencileri İslâm kültüründe Mu'tezilîliğin oluşumu, akîdeleri ve yansımaları hakkında geniş bir biçimde bilgilendirmeyi amaçlamaktadır.

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Cârullah, Zühdî Hasan, el-Mu‘tezile, el-Mü’essesetü’l-Arabiyye li’d-Dirâsât ve’n-Neşr, Beyrut 1410 / 1988. Ay, Mahmut, Mu‘tezile ve Siyaset, Pınar Yayınları, İstanbul 2002. Çelebi, İlyas, İslâm İnanç Sisteminde Akılcılık ve Kadı Abdulcebbar, Rağbet Yayınları, Ankara 2002. Hourani, George F., Islamic Rationalism: The Ethics of ‘Abd al-Jabbâr, Clarendon Press, Oxford 1981 Işık, Kemal, Mu‘tezile’nin Doğuşu ve Kelâmî Görüşleri, A.Ü.İ.F. Yayınları, Ankara 1967. Mutezile, Marife, Yıl: 3, Sayı: 3, Kış 2003. Kazanç, Fethi Kerim, Kadı Abdülcebbar’da Nedensellik Kuramı, Etüt Yayınları, Samsun 2008. Kazanç, Fethi Kerim, “Mu‘tezilî Düşünce Sisteminde Ahlâkî Akılcılık”, Tabula Rasa: Felsefe - Teoloji, Yıl: 3, Sayı: 7, Ocak-Nisan 2003, (ss. 17-58). Tritton, A. S., Muslim Theology, Luzac & Company Ltd., London 1947.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

Ders, İslâm düşüncesinde akılcılığın öncüsü ve savunucusu olan Mu'tezile ekolünün doğuş, oluşum ve gelişim seyrini incelemeyi konu edinmektedir.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
1 Ara Sınav 1 40 1
27 Makale Yazma 1 10 1
28 Makale Kritik Etme 1 10 1
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 0 20 1
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 0 20 1
2 Final Sınavı 1 60 1
45 Final Sınavı için Bireysel Çalışma 1 40 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
2 Final Sınavı 1 3 3
5 Derse Katılım 14 3 42
27 Makale Yazma 3 10 30
29 Bireysel Çalışma 15 5 75

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Mu'tezile'nin İslâm Öncesi Kaynakları
2 Mu'tezile'nin İslâmî Kökenleri
3 Bilgi Kuramı
4 Akılcılık ve İnsanbiçimciliğe Karşı Te'vîl
5 Tevhîd ve Sıfatlar Meselesi
6 Ahlâk Felsefesi ve Tabiî Kötülük
7 Hür İrade ve Kötülük Meselesi
8 Tabiat, Atomculuk ve Nedensellik
9 Teoloji-Siyaset İlişkisi Sorunu
10 Mu'tezile'nin Diğer Dinlere Bakışı
11 Ara Sınav
12 Mu'tezile'nin İslâm Düşüncesine Katkıları
13 Modern Dönemde Yeni Mu'tezile Hareketi
14 İslâm Dünyasında Yenileşme Çabalarında Mu'tezile'nin Rolü
15
16

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
124291 1197534 Mu'tezile ekolünün düşünce yapısının kökenleri ile tezahürleri arasındaki ilişkiyi kavratmak.
124292 1210366 Mu'tezile'nin İslâm düşüncesindeki yerini tartışma, analiz etme ve eleştirme yetisi kazandırmak.
124293 1211578 Kelâm alanında edinilen ileri düzeydeki kuramsal bilgileri kullanma ve yorumlara girişme becerisi geliştirmek.
124294 1189610 Mu'tezile düşünce ekolü ve akılcılığını değerlendirme melekesi kazandırmak.
124295 1194339 Yakın dönemde Mu'tezile kelâm sisteminin yenileşme çabalarındaki etkilerini tahlil etmeyi kavratmak.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 67681 Alanına ait klasik ve güncel literatürü tanıma, okuyup anlama ve yorumlayabilme.
2 67680 Kaynak dillerdeki (Arapça, Farsça ve Osmanlıca ) metinleri inceleyebilme ve onlardan yararlanabilme.
3 67683 Alana ait metodolojiyi kavrama ve doğru kullanabilme ,
4 67691 Araştırma konusunun tespiti, araştırılması, yazılması ve değerlendirilmesi aşamasında mesleki etik ve sorumluluk bilinci içersinde davranabilme.
5 67682 Alana ait bilgilerin sahihliğini ve kaynak değerini tespit edebilme.
6 67690 Alana ait bilim dalları kapsamında disiplinler arası çalışma yapabilme.
7 67685 Alana ait sorunları tespit edebilme,
8 67684 Alana ait tarihsel gelişimi ve aşamaları kavrama.
9 67687 Alana ait terminolojiyi anlama ve doğru kullanabilme.
10 67686 Alana ait mesleki formasyonu kazanma ve bilgiyi yerinde kullanabilme ve yeni oluşumlara uyarlayabilme ,
11 67689 Yazılı ve sözlü bilimsel sunum yapabilme.
12 67688 Bilimsel yöntemlere uygun olarak yazı yazabilme,