Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TİB681 İslam Kültür Tarihinde "Kur'an Hıfzı" Geleneği ve Günümüzdeki Uygulama Biçimleri 927003 1 1 6

Dersin Amacı

Kur’ân hıfzının ortaya çıkışı ve tarihsel gelişimi ile ilgili lisansüstü öğrencilerini bilgilendirmek ve Kur’ân hıfzının günümüzdeki uygulamaları hakkında öğrencilerin kapsamlı bir bakış açısına sahip olmalarını sağlamak.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Yrd.Doç.Dr. Hatice ŞAHİN AYNUR

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

01→ Âsım Efendî, Ebû’l-Kemâl Ahmed ( 1235/ 1819), el-Ûkyânûsu’l-basîd fî Tercemeti’l-Kâmûsi’l-Muhîd, Âsitâne, İstanbul, ts. 02→ Bağdâdî, Ebû Bekir Ahmed b. Sâbit el-Hatîb, Takyîdü’l-İlm, Dâru İhyâi’s-Sünneti’n-Nebeviyye, y.y., 1974. 03→ Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed. b. İsmail b. İbrahim el-Cufî (256/ 870), el-Cami’u’s-Sahih, Tah. Kasım eş-Şemmâ’î er-Rifâ’î, Dâru’l-Erkam, Beyrut, ts. 04→ el-Cürcânî, Ebû’l-Hasen Alî b. Muhammed b. Alî es-Seyyid eş-Şerîf el-Hanefî (816/ 1413), et-Ta‘rifât, Tah. Muhammed Abdurrahman, Dâru’n-Nefâis, Beyrût, 1424/ 2003. 05→ Mehmet Günaydın, Karadeniz Güneşi Reisü’l-Kurra Mehmet Rüştü Aşıkkutlu’nun Hayatı ve Din Eğitimine Katkıları, y.y., Kahramanmaraş, 2004. 06→ Evliya Çelebi (1093/ 1682), Evliya Çelebi Seyahatnamesi (Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazmasının Transkripsiyonu- Dizini), Hazırlayanlar, Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, I- X, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul ts. 07→ Hatice Şahin, İslam Kültür Geleneğinde ‘Kur’ân Hıfzı’ Gelneği ve Günümüzdeki Uygulama Biçimleri, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2012. 08→ İbn Arabî, Ebû Bekr Muhammed b. Abdillah b. Muhammed Meafiri, (543/ 1148), Ahkâmu’l-Kur’ân, Tah. Ali Muhammed Bicavi, İsâ el-Babi el-Halebi, Kahire, 1974. 09→ İbn Battuta, Ebû Abdillah Şemseddîn Muhammed b. Abdillah (770/ 1368), Rihle (Seyahatname), Çev. A. Sait Aykut, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2004. 10→ İbn Ebî Dâvûd,Ebû Bekr Abdullah b. Süleyman b. Eş'as (316/ 929), Kitâbu’l-Mesâhif, Neş. Arthur Jeffery, Matbaatü’r-Rahmaniyye, Kahire, 1936/ 1355. 11→ İbn Hişâm, Ebû Muhammed Cemaleddin Abdülmelik (213/ 828), Sîretü’n-Nebeviyye, Tah. Mustafa Saka, 2.bs., Mustafa el-Babi el-Halebi, Kahire, 1955. 12→ İbn Manzûr, Ebû’l-Fazl Cemâluddîn Muhammed b. Mükerrem b. Alî b. Ahmed el-Ensârî er-Rüveyfiî (711/ 1311), Lisânü’l-Arap, Tah. Muhammed Abdülvehhâb, Muhammed es-Sâdık el-‘Ubeyd, 3bs., Dâru İhyati’t-Türâsi’l-‘Arabî, Beyrût, ts. 13→ İbn Tolun, Ebû’l-Fazl Şemseddin Muhammed b. Ali b. Ahmed Salihi (953/ 1546), Nakdü't-Talib li-Zegali'l-Menasıb, Tah. Muhammed Ahmed Dehman, Dâru'l-Fikri'l-Muasır, Beyrût, 1992. 14→ İbnü’l-Cezerî, Şemsüddîn Ebî’l-Hayr Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Alî ed-Dimeşkî eş-Şafiî (833/ 1429), en-Neşr fi’l-Kıraati’l-‘Aşr, Tah. Ali Muhammed Dabba’, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrût, ts. 15→ İbtisam bintü Avaz, el-Cabiri, Ümmetin Kur’ân-ı Kerim Ezberleme ve Ezberletmedeki Gayreti, Mecelletü Cami‘ati’l-Ezher Külliyyeti Usuli’d-Dîn ve’d-Da‘va, Mekke 2/ 2365/ 2009- 2010. 16→ Lembaga Tahfızh- Tilawah al-Qur’an Instıtut PTIQ, Pedoman Tahfizh al-Qur’an Instıtut PTIQ, yy., Jakarta, 2008. 17→ Muhammed, Usame, Bernamec Mutâbi‘e Hıfzı’l-Kur’âni’l-Kerim, y.y., ts. 18→ Mustafa Öcal, “Dünden Bugüne Din Görevlileri ve Mesleki Yeterlilikleri”, Yaygın Din Eğitiminin Sorunları Sempozyumu (28- 29 Mayıs 2002), Araştırma Bilimsel Eserler Serisi 3, İlahiyat Bilimleri Vakfı Yayınları, Kayseri, 2003. 19→ San'ani, Ebû İbrâhim İzzeddin Muhammed b. İsmail Emir (1182/ 1768), Tavzihü'l-Efkar li-Meani Tenkihi'l-Enzar, Tah. Muhammed Muhyiddin Abdülhamid, el-Mektebetü's-Selefiyye, Medine, ts. 20→ es-Senîdî, Süleyman b. ‘Umer, Tüdebbirü’l-Kur’ân, Mecelletü’l-Beyân, Riyâd, 1423/ 2002. 21→ Suyûtî, Ebû'l-Fazl Celâleddin Abdurrahman b. Ebî Bekr (849/ 1445), el-İtkân fî Ulumi’l-Kur’ân, Tah. Mustafa Dib el-Buga, Dâru İbn Kesîr, Beyrût, 1427/ 2006. 22→ Şelebî, Abdülfattâh İsmâîl, Rasmu’l-Mushaf, Mektebetu Nahdati Mısr, Mısır, 1960. 23 →Thalgi (Selci), Mohammed, Ürdün’de Din Eğitimi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, 2007. 24→ Selahattin Yıldırım, Kur’ân Eğitimi Açısından Şehzade Selim’in Tire’deki Vakfiyesi, Dûrulhadis Yayınları, İstanbul, 2004. 25→ ez-Zehebî, Ebû Abdillah Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osman (748/ 1347), Kitabü Tezkireti’l-Huffaz, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrût, 1428/ 2007. 26→ Zerkeşî, Ebû Abdillah Bedreddin Muhammed b. Bahadır b. Abdillah (794/ 1392), el-Burhân fî Ulumi'l-Kur'ân, Tah. Muhammed Ebû'l-Fazl İbrâhim, Dâru İhyâi'l-Kütübi'l-Arabiyye, Kâhire, 1376/ 1957. 27→ Zeydan, Corci b. Habib (1332/ 1914), İslam Medeniyeti Tarihi, Mütercim, Zeki Meğamiz, Naşir, Mümin Çevik, Üçdal Neşriyat, İstanbul, 1976. 28→ Zurkanî, Muhammed Abdul Azim (1368/ 1948), Menahilü’l-İrfan fi Ulumi’l-Kur’ân, I-II, Daru’l-Mağrife, Beyrut, 1999.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

H.f.z maddesinin semantiği, Hz. Peygamber döneminde Kur’ân-ı Kerîm öğretimi ve hıfzı, hafız sahabe sayısı ve ilgili hadisler, Hz. Peygamber sonası hafızlık, Osmalı öncesi hafızlık, Osmanlı’da hafızlık, Cumhuriyet döneminde hafızlık, halkı Müslüman ve Arap olan ülkelerden Suud-i Arabistan, Ürdün’de hafızlık, halkı Müslüman ancak Arap olmayan ülkelerden Endonezya, Malezya ve Türkiye’de hafızlık müessesesine genel bir bakışa ilaveten hafızlık sürecinde temel faaliyetlerden olan ezber yapma ve ezberi koruma etkinliklerine genel bir yaklaşım.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 50
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 50
17 Alan Çalışması 14 50 1
27 Makale Yazma 1 50 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
2 Final Sınavı 1 3 3
5 Derse Katılım 14 3 42
27 Makale Yazma 3 10 30
29 Bireysel Çalışma 15 5 75

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Hafızlara ve Kur’ân öğreticilerine verilen isimler hatice_sahin_tez.pdf.pdf
diyanet birinci baskı hıfz.pdf
2 Hz. Peygamber döneminde Kur’ân-ı Kerim hıfzı hatice_sahin_tez.pdf.pdf
3 Hafız Sahabiler diyanet birinci baskı hıfz.pdf
4 Hz. Peygamber sonrası Kur’ân-ı Kerim hıfzı Kuran Hıfzı - diyanet ikinci baskı.pdf
5 Osmanlı öncesi hafızlık hafızlık makale.pdf
6 Osmanlı’da hafızlık günümüz hafızlık.pdf
hafızlık yöntem.pdf
7 Cumhuriyet döneminde hafızlık hafızlık yöntem.pdf
8 Türkiye Cumhuriyetinde Hafızlık hafızlık karşılaştırma.pdf
9 Suudi Arabistan Krallığında Hafızlık hafızlık alan araştırması.pdf
10 Ürdün Haşimi Krallığında Hafızlık hafızlık psikoloji.pdf
11 VİZE VEYA ARAŞTIRMA ÖDEV SUNUMU
12 Malezya Fedarasyonunda Hafızlık hafızlık destek.pdf
dünyada uygulama modelleri.pdf
13 Endonezya Cumhuriyetinde Hafızlık dünyada uygulama modelleri.pdf
14 GENEL DEĞERLENDİRME
15
16

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1408030 Hz. Peygamber döneminde Kur’ân-ı Kerim’in vahiy süreci ve ezberlenmesi konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olarak kapsamlı analizler gerçekleştirebileceklerdir.
2 1389767 Kur’ân-ı Kerim’in hem satırlarda hem de sadırlarda muhafaza ediliş yol ve sürecine hakim olabileceklerdir.
3 1408750 Derste edinilen bilgileri, bilimsel araştırmalarda etkin olarak kullanabilecek ve elde edilen bulguları yorumlayabileceklerdir.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 75413 Alanına ait klasik ve güncel literatürü tanıma, okuyup anlama ve yorumlayabilme.
2 75412 Kaynak dillerdeki (Arapça, Farsça ve Osmanlıca ) metinleri inceleyebilme ve onlardan yararlanabilme.
3 75415 Alana ait metodolojiyi kavrama ve doğru kullanabilme ,
4 75423 Araştırma konusunun tespiti, araştırılması, yazılması ve değerlendirilmesi aşamasında mesleki etik ve sorumluluk bilinci içersinde davranabilme.
5 75414 Alana ait bilgilerin sahihliğini ve kaynak değerini tespit edebilme.
6 75422 Alana ait bilim dalları kapsamında disiplinler arası çalışma yapabilme.
7 75417 Alana ait sorunları tespit edebilme,
8 75416 Alana ait tarihsel gelişimi ve aşamaları kavrama.
9 75419 Alana ait terminolojiyi anlama ve doğru kullanabilme.
10 75418 Alana ait mesleki formasyonu kazanma ve bilgiyi yerinde kullanabilme ve yeni oluşumlara uyarlayabilme ,
11 75421 Yazılı ve sözlü bilimsel sunum yapabilme.
12 75420 Bilimsel yöntemlere uygun olarak yazı yazabilme,