Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TİB649 Erken Dönem İslam Mezhepleri 927003 1 2 6

Dersin Amacı

Haricilik ve Şiilik gibi erken dönem İslam mezheplerinin doğuşunu hazırlayan siyasal ve sosyo-kültürel şartlar ile bu bağlamda öğrencilere Hariciler ve Şiilerin tarihsel gelişim ve temel görüşleri ile ilgili bilgi vermektir.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Harun YILDIZ

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Ethem Ruhi Fığlalı, İmamiyye Şiası, Ankara, 1984. W. Montgomery, Watt, İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, (Çev. E. Ruhi Fığlalı), İstanbul, 1998. Yusuf Ziya Yörükan, İslam Akaid Sisteminde Gelişmeler, Ankara, 2001. Ethem Ruhi Fığlalı, İbadiye’nin Doğüşu ve Görüşleri, Ankara, 1983. Nayif Ma’rûf, el-Havaric fî’l-Asrı’l-Ümevî, Beyrut, 2004. Mahmud İ. Abdurrazık, el-Havaric fî Biladi’l-Mağrib, Fas, 1985. Adnan Demircan, Hariciler’in Siyasi Faaliyetleri, Ankara, 1996. Harun Yıldız, Kendi Kaynakları Işığında Hariciliğin Doğuşu ve Gelişimi, Samsun, 2010. Kummi, Nevbahti; Şii Fırkalar, (Çev. Hasan Onat, Sabri Hizmetli, Sönmez Kutlu), Ankara, 2004. Ahmed el-Katib, Şiada Siyasal Düşüncenin Gelişimi, (Çev. Mehmet Yolcu), Ankara, 2005. Adnan Demircan, Haricilik Mezhebinin Doğuşu Bağlamında Din Siyaset İlişkisi, İstanbul, 2000. Halife Keskin, Kendi Kaynakları Işığında Şia İnanç Esasları, İst., 2000. Metin Bozan, İmamiyye Şiasının İmamet Tasavvuru, Ankara, 2007.

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

İslam Tarihinde ortaya çıkan ilk mezhepler: Hariciler ve Şiiler / Haricilik ve Şiiliğin doğuşunu hazırlayan siyasal olaylar / Haricilik ve Şiiliğin doğuşunu hazırlayan sosyo-kültürel gelişmeler / İlk Haricilerin temel görüşleri / Emeviler döneminde Hariciler ve Haricilerin fırkalara ayrılışı / Şiiliğin tarih sahnesine çıkışında İlk Şii olaylarının rolü / Şiiliğin gelişiminde on iki imamlar ve sonrası / İmamiyye Şiası’nın itikadi ve siyasi görüşleri.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
1 Ara Sınav 1 70 1
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 1 30 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
2 Final Sınavı 1 3 3
5 Derse Katılım 14 3 42
27 Makale Yazma 3 10 30
29 Bireysel Çalışma 15 5 75

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 İslam Tarihinde ortaya çıkan ilk mezhepler: Hâricîler ve Şiîler Hafta 1.docx
2 Hâricîlik ve Şiîliğin doğuşunu hazırlayan siyasal gelişmeler Hafta 2.docx
3 Hâricîlik ve Şiîliğin doğuşunu hazırlayan sosyo-kültürel gelişmeler Hafta 3.docx
4 İlk Haricilerin temel görüşleri Hafta 4.docx
5 Emevîler döneminde Hâricîler ve Hâricîlerin fırkalara ayrılışı Hafta 5.docx
6 Şiîliğin tarih sahnesine çıkışında İlk Şiî olaylarının rolü Hafta 6.docx
7 Muhtar es-Sakafi ve Şiiliğin fırka haline gelişindeli rolü Hafta 7.docx
8 Ara Sınav
9 Şiîliğin gelişiminde on iki imamlar ve sonrası Hafta 9.docx
10 Şiîliğin gelişiminde Büveyhiler ve Safeviler Hafta 10.docx
11 İmâmiyye Şîası’nın itikadi görüşleri. Hafta 11.docx
12 İmâmiyye Şîası’nın itikadi görüşleri. Hafta 12.docx
13 İmâmiyye Şîası’nın siyasi görüşleri. Hafta 13.docx
14 Genel Bir Değerlendirme Hafta 14.docx
15
16

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1193425 Dersi alan öğrenciler, İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan mezheplerin doğuş sebepleri ile belli başlı özelliklerini analiz etme becerisi kazanırlar.
2 1194957 Hariciler ve Şiiler gibi erken dönem İslam mezheplerinin doğuş ve gelişimleri ile temel görüşleri ile ilgili doğru ve sağlıklı bilgiler elde ederler.
3 1208285 Dersi alan öğrenciler, İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan farklılıkları birer zenginlik olarak görürler.
4 1191586 Din-mezhep ilişkileri çerçevesinde doğru din anlayışıyla günümüzü anlama ve yorumlama yetisine sahip olurlar.
5 1193723 Dersi alan öğrenciler, dini farklılaşmalara yönelik mezhepler üstü bir bakış açısıyla yaklaşarak meseleleri daha geniş ve kuşatıcı bir perspektiften ele alma beceresi kazanırlar.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 67681 Alanına ait klasik ve güncel literatürü tanıma, okuyup anlama ve yorumlayabilme.
2 67680 Kaynak dillerdeki (Arapça, Farsça ve Osmanlıca ) metinleri inceleyebilme ve onlardan yararlanabilme.
3 67683 Alana ait metodolojiyi kavrama ve doğru kullanabilme ,
4 67691 Araştırma konusunun tespiti, araştırılması, yazılması ve değerlendirilmesi aşamasında mesleki etik ve sorumluluk bilinci içersinde davranabilme.
5 67682 Alana ait bilgilerin sahihliğini ve kaynak değerini tespit edebilme.
6 67690 Alana ait bilim dalları kapsamında disiplinler arası çalışma yapabilme.
7 67685 Alana ait sorunları tespit edebilme,
8 67684 Alana ait tarihsel gelişimi ve aşamaları kavrama.
9 67687 Alana ait terminolojiyi anlama ve doğru kullanabilme.
10 67686 Alana ait mesleki formasyonu kazanma ve bilgiyi yerinde kullanabilme ve yeni oluşumlara uyarlayabilme ,
11 67689 Yazılı ve sözlü bilimsel sunum yapabilme.
12 67688 Bilimsel yöntemlere uygun olarak yazı yazabilme,

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Öğrenme Çıktısı
1 4 4 5 5 3 4 4 4 4 5 4 4
2 4 4 5 4 4 4 5 4 4 5 4 4
3 5 4 5 4 4 4 4 5 5 4 4 5
4 4 5 4 4 5 5 4 4 5 3 5 4
5 4 5 4 3 4 4 3 4 3 4 4 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek