Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TİB750 Dini Zihniyetlerin Oluşumu ve Farklılaşması 927003 1 2 6

Dersin Amacı

Müslümanlar arasında ortaya çıkan farklı din anlayısları/zihniyet tipolojilerinın nedenlerini açıklamak, öğrencilere bu çerçevede Tepkisel-Kabîlevî, Göçebe-Yerlesik, Akılcı-Hadarî, Lafızcı-Gelenekçi-Muhafazakâr, Politik-Karizmatik Liderci, Yenilikçi-Modern ve Kesifçi-İnzivacı din anlayışlarının temel karakteristikleri ile aralarındaki farkları anlama beceresine sahip kılmaktır.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Doç. Dr. Harun YILDIZ

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

İbn Haldun, Mukaddime, (Çev. Süleyman Uludağ), İstanbul 2005. Sabri Ülgener, Zihniyet ve Din İslam, Tasavvuf ve Çözülme Devri İktisat Ahlakı, İstanbul, 2006. M. Fuad Köprülü, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Ank., 1981. Max Weber, Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu, (Çev. Zeynep Aruoba), Hil Yay., İstanbul, 1997. Eric Hoffer, Kesin İnançlılar, (Çev. Erkıl Günur), İstanbul 2005. Alex Mucchielli, Zihniyetler, (Çev.: Ahmet Kotil), İletişim Yay, İstanbul 1991. H. Mc Comas, The Psychology of Religious Sects, London, 1973. Walter J. Ong, Sözlü ve Yazılı Kültür, Metis Yay. İst. 1995. M. Said Hatiboğlu, Müslüman Kültürü Üzerine, Ank., 2004. Bryan Wilson, Dinî Mezhepler Sosyolojik Bir Çalışma, (A. İhsan Yitik, A. Bülent Ünal), İzmir, 2000. Nathalie Luka, Mezhepler, (Çev. M. Nedim Demirtaş), Ank., 2005. Gaston Bouthoul, Zihniyetler, (Çev. Semlin Evrim), Edebiyat Fak.Yay., İstanbul 1995. Ebu’l-Hasen el-Eşari, Makâlâtu’l-İslâmiyyîn Ve İhtilâfu’l-Musallîn, (Muhammed M. Abdulhamîd), Beyrut, 1995. Muhammed Abdulkerim eş-Şehristani, el-Milel ve’n-Nihal, (Thk., Muhammed A. El-Fâdılî), Beyrut, 2010. Abdulkâhir el-Bağdadi, el-Fark beyne’l-fırak, (Thk. İbrâhîm Ramadân), Beyrut, 1997. Kummi/Nevbahti, Şii Fırkalar Kitabu’l-Makalat ve’l- Fırak Fıraku’ş-Şia, (Çev. Hasan Onat vd.) Ankara 2005. İmam Maturudi ve Maturidilik, (Haz. Sönmez Kutlu), Ankara 2003. W. Motgomery Watt, İslam Düşüncesini Teşekkül Devri, (Çev. Ethem Ruhi Fığlalı), İstanbul 2001. Muhammed Abid Câbirî, Arap Aklının Oluşumu, (Çev. İbrahim Akbaba), İstanbul 1997. Sönmez Kutlu, “İslam Düşüncesinde Tarihsel Din Söylemleri Olgusu”, İslamiyat, IV/4, Ankara 2001. Michael Cook, “Max Weber ve İslam Mezhepleri”, (Çev. Celaleddin Çelik), www.dinbilimleri.com/dergi/cilt4/sayı45.

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

Müslümanlar arasında ortaya çıkan farklı din anlayısları/zihniyet tipolojilerinın nedenleri / Farklı Din Anlayışları-Zihniyet Tipolojileri / Tepkisel-Kabîlevî din anlayışı / Göçebe-Yerlesik Din Anlayışı/ Akılcı-Hadarî Din Anlayışı / Lafızcı-Gelenekçi-Muhafazakâr Din Anlayışı / Politik-Karizmatik Liderci Din Anlayışı / Yenilikçi-Modern Din Anlayışı / Kesifçi-İnzivacı zihniyet tipolojisi.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
1 Ara Sınav 1 70 1
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 1 30 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 3 3
2 Final Sınavı 1 3 3
5 Derse Katılım 13 3 39
31 Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 13 3 39

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Müslümanlar arasında ortaya çıkan farklı din anlayısları/zihniyet tipolojilerinın nedenleri
2 Müslümanlar arasında ortaya çıkan farklı din anlayısları/zihniyet tipolojileri
3 Tepkisel-kabilevi din anlayışı
4 Göçebe-Yerleşik Din Anlayışı
5 Göçebe-Yerleşik Din Anlayışı
6 Akılcı-Hadari din anlayışı
7 Akılcı-Hadari din anlayışı
8 Ara Sınav
9 Lafızcı-Gelenekçi-Muhafazakâr Din Anlayışı
10 Lafızcı-Gelenekçi-Muhafazakâr Din Anlayışı
11 Politik-Karizmatik Liderci Din Anlayışı
12 Yenilikçi-modern din anlayışı
13 Yenilikçi-modern din anlayışı
14 Kesifçi-İnzivacı zihniyet tipolojisi
15
16

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
122225 1193684 Dersi alan öğrenciler, müslümanlar arasında ortaya çıkan farklı din anlayısları/zihniyet tipolojilerinın ortaya çıkış sebeplerini kavrar.
122226 1182996 Dersi alan öğrenciler, tepkisel-kabîlevî, yerleşik-göçebe, akılcı-hadarî, lafızcı-gelenekçi-muhafazakâr, yenilikçi-modern ve kesifçi-inzivacı gibi farklı din anlayışlarının temel karakteristikleri ile aralarındaki farkları anlama beceresini gösterir.
122227 1187726 Dersi alan öğrenciler, din-mezhep ilişkileri çerçevesinde doğru din anlayışıyla günümüzü anlama ve yorumlama yetisine sahip olurlar.
122228 1190995 Dersi alan öğrenciler, İslam düşünce tarihinde ortaya çıkan farklılıkları birer zenginlik olarak görürler.
122229 1174327 Dersi alan öğrenciler, dini farklılaşmalara yönelik mezhepler üstü bir bakış açısıyla yaklaşarak meseleleri daha geniş ve kuşatıcı bir perspektiften ele alma becerisi kazanırlar.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 67668 Alanına ait klasik ve güncel literatürü tanıma, okuyup anlama ve yorumlayabilme.
2 67669 Kaynak dillerdeki (Arapça, Farsça ve Osmanlıca ) metinleri inceleyebilme ve onlardan yararlanabilme.
3 67671 Alana ait metodolojiyi kavrama ve doğru kullanabilme ,
4 67679 Araştırma konusunun tespiti, araştırılması, yazılması ve değerlendirilmesi aşamasında mesleki etik ve sorumluluk bilinci içersinde davranabilme.
5 67670 Alana ait bilgilerin sahihliğini ve kaynak değerini tespit edebilme.
6 67678 Alana ait bilim dalları kapsamında disiplinler arası çalışma yapabilme.
7 67673 Alana ait tarihsel gelişimi ve aşamaları kavrama.
8 67672 Alana ait sorunları tespit edebilme,
9 67675 Alana ait terminolojiyi anlama ve doğru kullanabilme.
10 67674 Alana ait mesleki formasyonu kazanma ve bilgiyi yerinde kullanabilme ve yeni oluşumlara uyarlayabilme ,
11 67677 Yazılı ve sözlü bilimsel sunum yapabilme.
12 67676 Bilimsel yöntemlere uygun olarak yazı yazabilme,