Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TİB778 İslam Düşüncesinde Mürcie Ekolü 927003 1 2 6

Dersin Amacı

Mürcie mezhebi, mezhepler tarihi literatünde ele alınışı açısından en problemli mezheplerden birisidir. Ebu Hanife gibi Sünni İslamın önde gelen alimlerinden birisinin irja görüşüyle ilişkilendirilmesi, Mürci’enin İslam düşünce tarihinin farklı dönemlerinde, farklı şekillerde algılanmış olması, Hicri III. asırdan sonra Mürcie’nin tarih sahnesinden çekilmiş olması konuyu önemli kılan hususlardan bazılarıdır. Bu derste, bu çok farklı şekillerde algılanan mezhep özelinden hareketle, öğrencilerin İslam Mezhepleri Tarihi literatürünün yapısal özellikleri, bir mezhebi nasıl ele aldıkları gibi konularda bilgi sahibi olmaları ve bu konularda tahlil ve eleştiriler yapabilmeleri hedeflenmektedir.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Hakkı İnal

Ön Koşul Dersleri

İlk Dönem İslam Mezhepleri tarihi hakkında genel Bilgi Sahibi Olmak

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

- Kutlu, Sönmez, Türklerin İslamlaşma Sürecinde Mürcie ve Tesirleri, Ankara 2000. -İnal, İbrahim Hakkı, “Presentation of the Murji’a in ıslamic Literature”, The University of Manchester 2002 (yayınlanmamış doktora tezi), - Van Ess, J., - Madelung, W., “The Early Murjia in Khurasan and Transoxsania and the Spread of hanafism”, Der Islam (1982) 59, 1. - Madelung, W., “Horasan ve Maveraünnehir’deİlk Mürcie ve Hanefiliğn Yayılışı”, çev. Sönmez Kutlu, AÜİFD, XXXIII (1992), s..239-247.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

Irca ve Mürci’e kavramı, siyasi tavır olarak irja, Hasan b. Muhammed b. Hanefiyye ve Kitabu’l-irca’sı, Hanefi-Maturidiler’in Mürcie ile ilişkilendirilmesi problemi, Ebu Hanife ve irca ilişkisi, Ebu Hanife’ye nispet edilen el-Fıkhu’l-ekber, er-Risale ila Usman el-Betti ve diğer risalelerin irca fikri açısından tahlili, Maturidi’nin Kitabu’t-tevhid’inde irca, Ebu’l-Muin en-Nesefi’nin Tabsıratü’edille’sinde irca karşısındaki tavrı, Mürci’e’nin iman, amel ve küfr konusundaki görüşleri.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
27 Makale Yazma 1 40 1
54 Ev Ödevi 1 60 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
2 Final Sınavı 1 3 3
5 Derse Katılım 14 3 42
27 Makale Yazma 3 10 30
29 Bireysel Çalışma 15 5 75

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 İrca : Kavramsal Analiz
2 İca fikrinin ortaya çıkış süreci
3 Kitabu’l-irca adlı eserler ve muhteva analizleri
4 Hasan b. Muhammed b. Hanefiyye ve Kitabu’l-irca’sı
5 Ebu Hanife ve Mürci’e
6 Mürcii Düşüncenin karakteristik Özellikleri
7 Mürci’enin Siyasi tavrı
8 Ara Sınav
9 Mürci’e ve iman kavramı
10 Mürci’e’nin tekfir anlaışı
11 Mürci’e Sünnilik İlişkisi
12 Orta Asya’da Mürci’e’nin Rolü
13 Mürci’e-Maturidilik İlişkisi
14 Genel Bir Değerlendirme.
15
16

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1546187 Bu ders sonunda öğrenciler, Murcie mezhebinin temel görüşlerini ve bunlarla ilgili problemleri kavrarlar.
2 1546189 Hanafi-Maturidlerin Mürcie ile ilişkisini analiz edebilirler.
3 1546186 Ebu Hanife'nin Mürcii düşünce açısından önemini objectif bir bakış açısıyla ele alabilirler.
4 1546188 Mürcie Mezhebi özelinden hareketle bir mezhebin ele alınışını tahlil edebilirler.
5 1546185 Mürcienin farklı mezheplerde nasıl ele alındığından hareketle klasik eserlerde 'öteki' algısını mukayeseli olarak analiz edebilirler.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 75400 Alanına ait klasik ve güncel literatürü tanıma, okuyup anlama ve yorumlayabilme.
2 75401 Kaynak dillerdeki (Arapça, Farsça ve Osmanlıca ) metinleri inceleyebilme ve onlardan yararlanabilme.
3 75403 Alana ait metodolojiyi kavrama ve doğru kullanabilme ,
4 75411 Araştırma konusunun tespiti, araştırılması, yazılması ve değerlendirilmesi aşamasında mesleki etik ve sorumluluk bilinci içersinde davranabilme.
5 75402 Alana ait bilgilerin sahihliğini ve kaynak değerini tespit edebilme.
6 75410 Alana ait bilim dalları kapsamında disiplinler arası çalışma yapabilme.
7 75405 Alana ait tarihsel gelişimi ve aşamaları kavrama.
8 75404 Alana ait sorunları tespit edebilme,
9 75407 Alana ait terminolojiyi anlama ve doğru kullanabilme.
10 75406 Alana ait mesleki formasyonu kazanma ve bilgiyi yerinde kullanabilme ve yeni oluşumlara uyarlayabilme ,
11 75409 Yazılı ve sözlü bilimsel sunum yapabilme.
12 75408 Bilimsel yöntemlere uygun olarak yazı yazabilme,

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Öğrenme Çıktısı
1 5 4 5 5 5 4 4 5 5 5 4 5
2 5 4 4 5 5 5 5 4 4 4 5 4
3 5 5 5 4 4 5 4 4 5 5 4 5
4 5 4 5 5 4 4 5 5 4 4 5 5
5 5 5 5 5 5 5 4 5 5 5 5 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek