Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
İLH305 Sistematik Kelam-I 927001 3 5 4

Dersin Amacı

Kelâm ilminin doğuş sebepleri üzerinde durmak suretiyle Kur'ân'ı doğru anlamada akletmenin önemini kavratmak; kelâmın temel meseleleri ve çözüm şekillerini aydınlatıcı mahiyette geniş bir ufuk kazandırmak.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. İsa DOĞAN, Prof. Dr. Fethi Kerim KAZANÇ, Doç. Dr. Faruk SANCAR, Dr. Öğr. Üyesi Rıza KORKMAZGÖZ

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

KAYNAKLAR AKBULUT,, Ahmet, Nübüvvet Meselesi, Birleşik - Dağıtım Kitabevi, Ankara 1992. ATAY, Hüseyin, “Bilgi Teorisi (İlmin İmkânı)”, A.Ü.İ.F.D., c. XXIX, Ankara 1987, (ss. 1-40). DOĞAN, İsa, Mürcie ve Ebû Hanife, Kardeş Matbaası, Samsun 1992. DOĞAN, İsa, Zeydiyye’nin Doğuşu ve Kelami Görüşleri, Samsun 1996. DOĞAN, İsa, İslâm’ın Alim Modeli Olarak İmam Zeyd b. Ali, T.D.V. Yayınları, İstanbul 2009. DOĞAN, İsa, İslam'ın Alim Modeli İmam Zeyd b. Ali'nin Mektupları (H. 75-122 7 M. 694-740), Kardeşler Ofset Matbaacılık, Samsun 2012. DOĞAN, İsa, Türklük ve Alevilik, Moralite Yayıncılık, İstanbul 2010. el-EŞ‘ARÎ, Ebû’l-Hasan, Makalatu’l-İslâmiyyîn ve’htilâfu’l-Musallîn, neşr. Hellmut Ritter, Franz Steiner Verlag Gmbh, Wiesbaden 1980. EVKURAN, Mehmet, Sünnî Paradigmayı Anlamak: Bir Ekolün Politik ve Teolojik Yapılanması, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2005. GÖLCÜK, Şerafeddin, Allah, Kur’ân ve İnsan, Esra Yayınları, Konya 1990. KAZANÇ, Fethi Kerim, “İslâm Kelâmında Bilgi Problemi”, Kelam Yazıları, Etüt Yayınları, Samsun 2008, (ss. 163-193). KAZANÇ, Fethi Kerim, “Klâsik Kelâmî Tartışmaların Doğuşu ve Gelişimine Etki Eden Faktörler”, O.M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 24-25, Samsun 2007, (ss. 179-227). KAZANÇ, Fethi Kerim, “İslâm Kelâmının İlk Problemleri ve İnançsal Mezhepler”, Sistematik Kelam, Ünite 2, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi (UZEM), Samsun 2011, (ss. 1-41). KAZANÇ, Fethi Kerim, “Allah’ın Varlığı ve Delilleri”, Sistematik Kelam, Ünite 4, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi (UZEM), Samsun 2011, (ss. 1-35). KAZANÇ, Fethi Kerim, “İslâm Kelâmında Bilgi Teorisi”, Sistematik Kelam, Ünite 6, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi (UZEM), Samsun 2011 (ss. 1-18). KAZANÇ, Fethi Kerim, “İslâm Kelâmında Nübüvvet Meselesi”, Sistematik Kelam, Ünite 8, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi (UZEM), Samsun 2011 (ss. 1-21). ÖZCAN, Hanifi, Mâturîdî’de Bilgi Problemi, M.Ü.İ.F.V. Yayınları, İstanbul 1993. TOPALOĞLU, Bekir, İslâm Kelâmcılarına ve Filozoflarına Göre Allah’ın Varlığı (İsbat-ı Vâcib), D.İ.B. Yayınları, Ankara 1992. TOPALOĞLU, Bekir, Kelam İlmi: Giriş, Damal Yayınevi, İstanbul 1981. WOLFSON, H. Austryn, Kelâm Felsefeleri: Müslüman-Hıristiyan-Yahudi Kelâmı, çev. Kasım Turhan, Kitabevi, İstanbul 2001. YÜKSEL, Emrullah, İnsan Fiilleri ve İrade, İlahiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 1993.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok

Dersin İçeriği

Ders, çağın felsefî, sosyal, kültürel ve bilimsel konuları karşısında İslâm dininin sahih dini görüşünü kelâm yöntemiyle ortaya koymayı ve kelâmın sorun çözme mantığını kavratmayı içermektedir.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 0 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 0 60
1 Ara Sınav 1 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 1 1
2 Final Sınavı 1 1 1
3 Bütünleme Sınavı 1 1 1
5 Derse Katılım 14 4 56
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 12 12
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 12 12
34 Okuma 14 1 21

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 İslâm Kelâmının Doğuşu ve Gelişimi
2 İlk Kelâm Tartışmaları ve İnanç Grupları: Sünnîlik, Zeydiyye, Alevîlik ve Nusayrîlik (Kelâmî Açıdan Bir Değerlendirme)
3 Varlık ve Allah'ın Varlığı
4 Bilgi Nazariyesi
5 Yaratılış ve Allah'în Fiillleri
6 Nübüvvetin İmkânı ve İsbâtı
7 Peygamberliğin Gerekliliği
8 Konu ile İlgili Muhtelif Görüşler
9 İnsan Fiilleri: İman ve Amel
10 Dua, Kaza ve Kader
11 Ara Sınav
12 İmâmet ve Siyâset
13 Siyâsî Fırkalar
14 Programın Topluca Değerlendirilmesi

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
128139 1261676 Sistematik kelam konuları üzerinden kelâmın güncelliğini ve dinamikliğini kavratmak.
128140 1261677 Kelâmın sorun çözme mantığını ve yöntemini anlama melekesi kazanmak.
128141 1261669 Diğer dinî disiplinlerle sistematik kelam konuları bağlamında tutarlı ilişkiler kurabilmek.
128142 1261670 Sistematik inanç meseleleri üzerinden İlahiyat alanında yeterlilikleri kazanma becerisi geliştirmek.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 63838 Bireysel ve toplumsal düzeyde etkili din hizmeti sunabilmek için gerekli olan genel kültür, alan bilgisi ve mesleki formasyona ilişkin bilgi ve becerilerini geliştirebilme.
2 63839 Din bilimlerine ilişkin alanlarda, disiplinler arası çalışma becerisi.
3 63848 Tarihi süreç içinde oluşmuş İslam Kültür ve Medeniyetini özgün nitelikleriyle kavratarak, tarihi ve kültürel mirasımıza ilişkin bir aidiyet duygusu ve bilinci geliştirebilme.
4 63840 Bireysel, toplumsal ve küresel nitelikteki olay ve sorunlara, dini ve sosyal bilimlerin verileri doğrultusunda, tanımlama, kurgulama, değerlendirme ve çözüm önerileri getirebilme becerisi.
5 63849 Aldığı eğitim ve öğretime paralel olarak, toplum içerisinde mesleğini temsil edebilme duygu ve becerisi.
6 63850 Her çeşit bireysel, toplumsal hatta küresel nitelikli, felsefi, sosyal, psikolojik ve dini içerikli sorunları, temel kaynaklardan yararlanarak, bilimsel düzeyde araştırıp, analiz ve sentez yaparak, rapor haline getirebilme.
7 63841 Örgün ve yaygın din eğitiminin hedef kitlesi olan çocuk, genç, yetişkin ve yaşlıları biyolojik, psikolojik, sosyal ve dini gelişim özelliklerine göre tanıyıp, uygun yöntem ve tekniklerle dini öğretileri sunabilme becerisi.
8 63842 Toplumun dezavantajlı grubunu oluşturan (engelliler, mahkumlar, hasta ve yaşlılar, dul ve yetimler) kişilere yönelik, dini danışmanlık ve rehberlik yapabilme.
9 63843 Din bilimlerine ilişkin araştırmalarda meslek etiğine riayet, bireysel ve toplumsal sorumluluk bilinci içinde hareket etme duyarlılığı edinme becerisi.
10 63844 Toplumsal alandaki gelişme ve sorunlara bağlı olarak yaşam boyu öğrenme felsefesi oluşturabilme.
11 63845 Milli ve dini değerler hususunda farkındalık oluşturarak, hurafelerden uzak, toplumsal örf ve adetlerin tanımasını ve yaşatılmasını sağlayabilme.
12 63846 Din bilimlerine ilişkin tarihi bilgi birikimiyle birlikte, alanıyla ilgili güncel bilgi ve gelişmeleri izleyebilme ve sorunların çözümünde kullanabilme becerisi.
13 63847 Dini metinleri orijinal kaynaklarından okuyup, anlayabilecek düzeyde dil becerisi elde edebilme.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Öğrenme Çıktısı
128139 4 5 4 5 5 4 4 4 4 3 5 5 3
128140 5 4 4 2 4 4 4 2 4 4 4 4 5
128141 4 3 4 4 5 3 3 4 5 3 4 5 4
128142 4 4 3 3 5 5 4 3 3 5 3 4 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek