Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
MBM208 Faz Diyagramları 927001 2 4 4

Dersin Amacı

Öğrencilere faz diyagramlarını tanıtarak, iki bileşenli alaşımlara ilişkin faz analizleri yapmayı öğretmektir.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Doç. Dr. Sevim ALIŞIR

Ön Koşul Dersleri

Yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Derste kaynak olarak Prof. Dr. Süleyman Gündüz' ün "Metalurjide Faz Diyagramları" adlı kitabı kullanılmaktadır. Bunun dışında; 1. Malzeme Bilgisi ve Muayenesi, Prof. Dr. Temel Savaşkan 2. Doç Dr. Hüseyin Uzun, Prof. Dr. Fehim Fındık, Prof. Dr. Serdar Salman, “Malzeme Biliminin Temelleri”, Değişim Yayınları, 2008 . 3. Doç. Dr. Ahmet Karaaslan, “Mühendislik Alaşımları İçin Faz Diyagramları”, Literatür Yayınları, 2010. 4. Prof. Dr. Kaşif Onaran, “Malzeme Bilimi”, Bilim Teknik Yayınevi, 2000. 5. Donald R Askeland, The Science Engineering of Materials third edition, University of Missouri-Rolla, “Malzeme Bilimi ve Mühendislik Malzemeleri cilt 1 ve 2”, 3. baskı, Çeviri: Mehmet Erdoğan, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. 6. Yrd.Doç. Dr. Hayri Ün, Ders Notları, Pamukkale Üniversitesi, 2007. 7. Yıldız Teknik Üniversitesi, Ders Notları

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin İçeriği

Metaller kristal örgüleri, Alaşımların oluşumu, Tek Bileşenli Sistemlerin Faz Diyagramları: İki Bileşenli Sistemlerin Faz Diyagramları; İki bileşenli denge diyagramlarında sıvıların katılaşması, saf metallerin ve alaşımların Faz Denge Diyagramlarının hazırlanması, Demir-karbon faz diyagramı

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 60
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 40
1 Ara Sınav 2 100 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 2 2
2 Final Sınavı 1 2 2
5 Derse Katılım 14 3 42
9 Problem Çözümü 14 1 14
11 Soru-Yanıt 14 1 14
32 Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 10 10
33 Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 15 15

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 Metal ve Alaşımların Yapısı, Hume Rothery Kuralları Faz diyagramları ders notum.pdf
2 Katılaşma süreçleri (Katılaşma termodinamiği,Homojen ve heterojen çekirdeklenme,düzlemsel ve dendritik(dallantılı)büyüme)
3 Faz diyagramlarına giriş, mikro yapı, faz, denge koşulları (Sistem, Bileşen ve Faz Dengesinin Tanımı)
4 Faz diyagramlarından elde edilebilecek veriler. Çözeltilere ilişkin bazı kavramlar, katı çözelti, çözünürlük, fazlar ve eriyebilirlik.
5 Tek bileşenli sistemlerin faz diyagramları, allotropi(polimorfizm)
6 Sıcaklık -zaman grafiklerinden(soğuma eğrilerinden) faz diyagramlarının oluşturulması
7 Katı ve sıvı durumunda her oranda çözünen iki komponentli sistemde soğuma eğrileri ve faz diyagramı, dengedeki fazların belirlenmesi
8 Gibbs faz kuralı, serbestlik derecesi Bağ kuralı ve terazi(kaldıraç) kuralı ile faz miktalarının ve içeriğinin belirlenmesi
9 Arasınav
10 Katı fazda kısmen çözünen yada hiç çözünmeyen ikili sistemlerin faz diyagramları 26 mart ders sunusu .pdf
11 Ötektik,Peritektik, monotektik ve sintektik dönüşüm Katı-Katı faz dönüşümleri, Metallerarası fazlar ve bileşikler
12 Demir- karbon faz diyagramı
13 Çeliklerin Isıl işlemleri Isıl işlemlerde faz diyagramlarının kullanılması
14 Üç Bileşenli Sistemler, Eşsıcaklık Kesitleri ve Düşey Kesitler, Üçlü alaşımları katılaşması ve Levye Kuralının Uygulanması

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1507810 Öğrenci, Metalurji ve Malzeme Mühendisliğinde Faz denge diyagramları neden ve nasıl kullanılır sorusuna cevap verir. Ortam koşulları (sıcaklık, basınç ve bileşim) değiştikçe farklı mekanik özellikler sergileyen fazlar oluştuğunu bilir.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 78001 Matematik, fen bilimleri ve Metalurji ve Malzeme mühendisliği konularında yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri karmaşık mühendislik problemlerini metalürji ve malzeme sistemlerini modelleme ve çözme için uygulayabilme becerisi.
2 78002 Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
3 78039 Gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında ve belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü, tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
4 78040 Metalurji ve Malzeme Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
5 78051 Karmaşık mühendislik problemlerinin veya Metalurji ve Malzeme Mühendisliğine özgü araştırma konularının ve problemlerin incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
6 78052 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
7 78053 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
8 78054 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
9 78055 Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk bilinci; mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
10 78056 Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
11 78057 Metalurji ve Malzeme Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
12 78058 Malzeme sistemlerinin yapıları, özellikleri, işlenmesi ve performansına ilişkin bilim ve mühendislik ilkelerinin anlaşılmış olması.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Öğrenme Çıktısı
1 5 3 3 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek