Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi Paketi - Ders Kataloğu

Ders Öğretim Planı

Ders KoduDers AdıDers TürüYılYarıyılAKTS
EGGK109 Türk Dili I 927001 1 1 5
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Öğrencilerin konuştukları ve yazdıkları Türk Dili hakkında temel bilgilerin ardından, sözlü ve yazılı anlatım becerilerini geliştirmek ve onların her iki anlatım eğitimi noktasında bilgi, birikim ve deneyim sahibi olmalarını sağlamak.
Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğretim Üyesi Adem ÇALIŞKAN
Öğrenme Çıktıları
  1. Öğrenciler, genelde dil, özelde Türk Dili hakkında temel bilgileri kavrarlar.
  2. Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatım açısından önce kendilerini ve sonra, öğrencilerini nasıl geliştirebileceklerini örnek uygulamalar sayesinde öğrenirler.
  3. Öğrenciler, sözlü anlatım konusunu kuramsal ve uygulamalı bir biçimde öğrenirler.
  4. Öğrenciler, yazılı anlatım konusunu kuramsal ve uygulamalı bir biçimde öğrenirler.
  5. Öğrenciler, kendilerini sözlü olarak daha iyi ifade edebilecek bir seviye kazanırlar.
  6. Öğrenciler, kendilerini yazılı olarak daha iyi ifade edebilecek bir seviyeye gelirler.
  7. Öğrenciler, sözlü ve yazılı anlatımda Türkçeyi doğru kullanırlar ve anlatım bozukluklarına sebep olan hataları tespit ederler.
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Ön Koşul Dersleri
Yok
Önerilen Diğer Husular
Her öğrenci, ders araç ve gerekleri yanında konulara çalışarak derse gelmelidir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
ÇALIŞKAN, Adem, Yazılı Anlatım II, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Türkçe Öğretmenliği 2017-2018 Bahar Yarıyılı Basılmamış Ders Notları, Samsun 2018.
AĞCA, Hüseyin, Sözlü ve Yazılı Anlatımda Türkçenin Kullanımı, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2001.
AHMET Haşim, Bize Göre, Gurabahane-i Laklakan, Frankfurt Seyahatnamesi [Haz. Mehmet Kaplan], Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1986.
AKTAŞ, Şerif – Osman Gündüz, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Akçağ Yayınları, Ankara, 2001.
AKTAŞ, Şerif, “Edebî Metin ve Özellikleri”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [Prof.Dr.Hüseyin Ayan Armağanı], S. 39, Erzurum, 2009, ss. 187-200.
AKTAŞ, Şerif, Edebiyat ve Edebî Metinler Üzerine Yazılar, 1.bs., Kurgan Edebiyat Yayınları, Ankara, 2011, 704 s.
AKTULUM, Kubilay, Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yayınevi, Ankara, 1999.
ARMSTRONG, David F. and Sherman E. Wilcox, The Gestural Origin of Language [], Oxford University Press, Oxford, 2007.
ATAY, Falih Rıfkı, Taymis Kıyıları, Akşam Matbaası, İstanbul 1934, 164 s.
ATAY, Falih Rıfkı, Zeytindağı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1986.
AYTÜRK, İlker, “H.F. Kvergic and the Sun-Language Theory” (H.F. Kvergic ve Güneş-Dil Teorisi), Zeitschrift der Deutschen Morgenlandischen Gesellschaft, Vol. 159, No. 1, 2009, pp. 23-44.
BACON, Francis, Denemeler –Güvenilir Öğütler ya da Meselelerin Özü-, [Çev. C. Cengiz Çevik – Melike Çakan], 1.bs., Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2017, 320 s.
BANARLI, Nihad Sami, Şiir ve Edebiyat Sohbetleri, 2 cilt, Kubbealtı, İstanbul, 1982.
BAŞKAN, Özcan, “İnsan Dilinin Doğuşu”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1968, TTKB Yayınları, Ankara, 1989, ss. 143-156.
BAYRAM, Yavuz, Kuramdan Uygulamaya Yazma Yöntemleri (Sözlü ve Yazılı Anlatım Etkinlikleri), Kriter Yayınları, İstanbul, 2009.
BEYRELİ, Latif, Zerrin Çetindağ, Ayşegül Celepoğlu, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Pegem Yayıncılık, Ankara, 2005.
BOUCHARD, Denis, The Nature and Origin of Language: Studies in the Evolution of Language [Dilin Doğası ve Kökeni: ], First edition, Oxford University Press, Oxford, 2013.
BOZGOZ, Faruk, “Dil-Toplum İlişkisi ve Ari-Sami Polemiğinde Dil ve Sami Dilleri”, EKEV Akademi Dergisi, Yıl: 8, S. 20, Yaz 2004, ss. 277-294.
BOZGÖZ, Faruk, “Dilin Kaynağı ve İlk Dil Problemi”, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 5, S. 2, Diyarbakır 2003, ss. 23-38.
BÜLBÜL, Melik, Metin ve Anlam Üzerine Düşünceler: Dil Eğitimi Açısından Metinsel İletişim, 1.bs., Çizgi Kitabevi Yayınları, Konya, 2018, 240 s.
CORBALLIS, M.C., From Hand to Mouth: The Origins of Language [Elden Ağıza: Dilin Kökenleri] Princeton University Press, Princeton and Oxford, 2002.
ÇETİN, Nurullah, Nesir Türleri, 1.bs., Akçağ Yayınları, Ankara, 2000, 296 s.
DEMİR, Ramazan, Arap Dilbilimcilerine Göre Dillerin Kaynağı Meselesi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Anabilim Dalı, Arap Dili ve Belağatı Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, 2008, VIII+206 s.
EDİSKUN, Haydar, “Dillerin Doğuşu”, Ses Bilgisi – Biçimbilgisi – Cümlebilgisi / Türk Dilbilgisi, 7.bs., Remzi Kitabevi, İstanbul, 1999, ss. 11-14.
EMİR, Sabahat, Örnekleriyle Kompozisyon Yazma Sanatı, 9.bs., İstanbul, 1978.
ERGİN, Muharrem, Türk Dilbilgisi, Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri İçin, Bayrak Basım Yayım, 2013, 407 s.
ERTEM, Rekin, “Dil / Dillerin Türeyişi”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, 1.bs., Dergâh Yayınları, İstanbul, 1977, C. 2, ss. 292-293.
ET-TAYYAN, Muhammed Hassan, “Araplarda Sesbilim (Fonetik)”, (Çev. Ahmet Yüksel), OMÜ. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 17, Samsun 2004, ss. 311-312.
EYÜBOĞLU, Sabahattin, Sanat Üzerine Denemeler, Cem Yayınevi, İstanbul, 1974.
GEDİZLİ, Mehmet, Yazabilmek – Yazılı Anlatıma Giriş, Marka Yay., İstanbul, 2006.
GODE, John H. Moran and Alexander, On the Origin of Language, University of Chicago Press, Chicago, 1986.
GÖÇER, Ali, Yazma Eğitimi, 2.bs., Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 2016, 344 s.
GÜNAY, V.Doğan, Metin Bilgisi, Multilingual Yabancı Dil Yayınları, İstanbul, ?, 528 s.
HEWES, Gordon Winant, Dilin Doğuşuna İlişkin Kuramlar (Çev. Hasan Boynukara – Bülent C. Tanrıtanır), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayınları, Van, 1993.
JANSON, Tore, Dillerin Tarihi [Çev.: Mehmet Doğan], Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, İstanbul, 2016.
KAHRAMAN, Alim, “Dil Türeyiş Teorileri veya ‘Çağdaş Bilimsel Zihniyet’in Bir Yüzü”, Mavera, Aylık Edebiyat Dergisi, Yıl. 5, C. 5, S. 58, Temmuz 1981, ss. 24-31.
KALFA, Mahir, Türkçede Noktalama, 1.bs., Yargı Yayınları, Ankara, 2012, 327 s.
KALFA, Mahir, Başlangıçtan Günümüze Türkçede Noktalama, 1.bs., Akçağ Yayınları, Ankara, 2018, 343 s.
KAPLAN, Mehmet, Kültür ve Dil, 2.bs., Dergah Yayınları, İstanbul, 1983.
KAPLAN, Mehmet, Türk Milletinin Kültürel Değerleri, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1977.
KARAALİOĞLU, Seyit Kemal, Kompozisyon, Konuşmak ve Yazmak Sanatı, 3.bs., İnkılap ve Aka Kitabevi, İstanbul, 1980
KORKMAZ, Zeynep, Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri, Yargı Yayınevi, Ankara, 2001.
MONTAIGNE, Michel de, Denemeler [Çev. Sabahattib Eyüboğlu], Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2018, 272 s.
ODACI, Serdar (editör), Dil ve Anlatım: Dil, Yazılı Anlatım, Sözlü Anlatım, Etkili İletişim, Palet Yayınları, Konya, 2009, 604 s.
OKAY, Orhan, Edebiyat ve Edebî Eser Üzerine, 1.bs., Dergâh Yayınları, İstanbul, 2011, 280 s.
OKRENT, Arika, “Early Theories About the Origin of Language” (Dilin Kökeni Hakkında İlk Teoriler), http://www.mentalfloss.com , July 28, 2018.
ÖZDEM, Ragıp, Dil Türeyişi Teorilerine Toplu Bir Bakış, Türk Dil Kurumu Yayınları, Alaaddin Kıral Basımevi, Ankara, 1944, 171 s.
ÖZDEMİR, Emin, Anlatım Sanatı-Kompozisyon, Remzi Kitabevi, İstanbul 2000.
ÖZDEMİR, Emin, Yazın ve Yazınsal Türler, Karacan Yayınları, İstanbul, 1981.
ÖZDENÖREN, Rasim, Ruhun Malzemeleri, İz Yayıncılık, İstanbul.
ÖZYETGİN, Melek, “Atatürk ve Güneş Dil Teorisi”, Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt. XCII, S. 655, Temmuz 2006, ss. 105-114.
PAR, Arif Hikmet, Planlı Yazma Sanatı Kompozisyon, 12.bs., Serhat Dağıtım Yay., İstanbul, 1979.
RUHLEN, Merritt, On the Origin of Languages: Studies in Linguistic Taxonomy [Dillerin Kökeni Üzerine: Dilbilimsel Sınıflandırma Üzerine Araştırmalar], Stanford University Press, Stanford, California, 1994.
ROUSSEAU, Jean-Jacques and Johann Gottfried Herder, On the Origin of Language: Essay on the Origin of Languages / Essay On the Origin of Language [Dilin Kökeni Üzerine: Dillerin Kökeni Üzerine Deneme / Dilin Kökeni Üzerine Deneme], Translated, with afterwords by John H. Moran and Alexander Gode; Indroduction by Alexander Gode, The University of Chicago Press, Chicago and London, 1966, reprinted 1986.
SÖNMEZ, Mustafa, “Kelamcılara Göre ‘Dillerin Kaynağı’ Problemi İle İlgili Tartışmalara İlişkin Bir Değerlendirme”, KADER: Kelam Araştırmaları Dergisi, C. 8, S. 1, 2010, ss. 183-210.
TANSEL, Fevziye Abdullah, İyi ve Doğru Yazma Usulleri, C.I-II, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul, 1983.
TAYLOR, Charles V., “The Origin of Language”, CEN Tech. J., Vol. 11, Nu. 1, 1997, pp. 76-81 (bk. http://creation.com/images/pdfs/tj/11_1/11_1_76-81.pdf , Erişim tarihi: 07.09.2011).
TÜRK Dil Kurumu, Yazım Kılavuzu, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 2012.
TODORINI, Giambattissa, Türklerin Yazılı Kültürü (Çev. Ali Berktay), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2012.
TORUSDAĞ, Gülşen – İlker Aydın, Metindilbilim ve Örnek Metin Çözümlemeleri, 1.bs., Pegem Akademik Yayıncılık, Ankara, 2017, 402 s.
UNAUTHOR, “Origin of Language”, Slideshare (Dilin Kökeni), Slayt, Institute of Southern Punjap, Multan, http://www.slideshare.net, July 29, 2018.
ÜNALAN, Şükrü, Dil ve Kültür, 2.bs., Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2004.
VAJDA, Edward, “The Origin of Language” (Dilin Kökeni), http://www.pandora.cii.wwu.edu , July 28, 2018.
WEISS, Bernard George, “Ortaçağ İslam Alimlerinin Dilin Menşei İle İlgili Tartışmaları” (Çev. Adem Yığın), Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 25, İstanbul 2005, ss. 127-135.
YAKICI, Ali, Mustafa Yücel, Mehmet Doğan, V. Savaş Yelok, Üniversiteler İçin Türkçe-1: Yazılı Anlatım, 4.bs., Gazi Kitabevi, Ankara, 2008, 392 s.
YALÇIN, Alemdar, Son Bilimsel Gelişmeler Işığında Türkçenin Öğretimi Yöntemi, 1.bs., Akçağ Yayınları, Ankara, ?, 461 s.
YETKİN, Suut Kemal, Denemeler, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 1972.
YILMAZ, Engin, Uygulamalı Metin Bilgisi, 1.bs., Pegem Akademi Yayıncılık, Ankara, 2010, 200 s.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
Dersin İçeriği
Dil (Kavramı, Tanımı, Dilin Doğuş Teorileri, Dil Aileleri, Türkçenin Dil Aileleri İçindeki Yeri, Dilbilim) dahil, yazı dili ve özellikleri; yazım ve noktalama; yazılı ve sözlü anlatımın özellikleri; paragraf oluşturma ve paragraf türleri (giriş, gelişme, sonuç paragrafları); düşünceyi geliştirme yolları (açıklama, tartışma, öyküleme, betimleme, tanımlama, örneklendirme, tanık gösterme, karşılaştırma vb. uygulamaları); metnin yapısı (metnin yapısal özellikleri, giriş-gelişme-sonuç bölümleri); metinsellik özellikleri (bağdaşıklık, tutarlılık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, durumsallık, bilgisellik, metinlerarasılık); metin yazma (taslak oluşturma, yazma, düzeltme ve paylaşma); bilgilendirici-açıklayıcı- metin yazma; öyküleyici metin yazma; betimleyici metin yazma; tartışmacı ve ikna edici metin yazma.
Haftalık Ders İçeriği
Hafta Teorik Uygulama Laboratuar
1.Ders İçin Kaynak ve Materyalleri. Giriş; Dil (Kavramı, Tanımı, Önemi ve Özellikleri, Dilin Doğuş Teorileri, Dil Aileleri, Türkçenin Dil Aileleri İçindeki Yeri) … vb. Kaynak ve materyallerin temin edilmelidir.
2.Anlatım ve İletişim, Sözlü ve Yazılı Anlatımın Özellikleri, Benzerlik ve Farklılıkları. Konulara çalışılıp gelinmeli.
3.Yazım ve Noktalama, Yazı Dili ve Özellikleri, Kelimeden Paragrafa… Yazım Kılavuzu temin edilmeli.
4.Paragraf Oluşturma, Çeşitleri ve Yapısı (Giriş, Gelişme, Sonuç Paragrafları). Kuramsal bilgiye çalışılıp gelinmeli.
5.Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları (Açıklama, Tartışma, Öyküleme, Betimleme, Tanımlama, Örneklendirme, Tanık Gösterme, Karşılaştırma vb.) Konularında Kuramsal Bilgiler ve Uygulamalar. Örnek paragraflar bulunup okunmalı ve sınıfa getirilmeli.
6.Edebî Eser ve Özellikleri, Edebî Eserden Edebî Metne, Metin, Metinbilim, Metinlerin Kuruluş ve İşlevleri … Dilbilim hocalarından bilgi edinilip gelinmeli.
7.Metin Türleri. Kaynak eserlerden okunmalı.
8.Metnin Yapısı (Metnin Yapısal Özellikleri, Giriş-Gelişme-Sonuç Bölümleri). Kaynak eserlerden okunmalı.
9.Metinsellik ve Özellikleri (Bağdaşıklık, Tutarlılık, Amaçlılık, Kabul Edilebilirlik, Durumsallık, Bilgisellik, Metinlerarasılık) … Dilbilim hocalarından bilgi edinilip gelinmeli.
10.ARA SINAV
11.Metin Yazma (Taslak Oluşturma, Yazma, Düzeltme ve Paylaşma)… Uygulama yapılacağı bilinciyle derse gelmeli.
12.Bilgilendirici-Açıklayıcı Metin Yazma. Örnek yazma çalışmaları yapılmalı.
13.Öyküleyici Metin Yazma; Betimleyici Metin Yazma. Örnek metinler bulmalı ve benzerlerini oluşturmalı.
14.Tartışmacı ve İkna Edici Metin Yazma. Genel Değerlendirme Dönemi genel olarak değerlendirmeli.
15.
16.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Ara Sınav1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) Sonu EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Final Sınavı1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
Toplam100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerAdetSüresi(saat)Toplam İş Yükü(saat)
Ara Sınav199
Final Sınavı199
Derse Katılım14342
Bireysel Çalışma14456
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma11212
Toplam128