Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi Paketi - Ders Kataloğu

Ders Öğretim Planı

Ders KoduDers AdıDers TürüYılYarıyılAKTS
TRÖ102 Türk Dilbilgisi-II : Şekil Bilgisi 927001 1 2 4
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Türk Dilbil.-II: Şekil bilgisi dersinin amacı;sondan eklemeli dillerden olan Türkçenin sözcük yapısı ek sistemi ve eklerinin işlevlerinin tanıtılması, yeni kavramları karşılama yollarının değerlendirilmesidir.
Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
  1. Dilin anlamlı birimlerinden olan sözcüklerin iç ve dış yapılarını tanımlayabilir, ayırdedebilir,
  2. Fiillerde kip ve zaman kavramını tanır, kip ve zaman açısından yazılı ve sözlü iletişimin gerektirdiği dil kalıplarını kullanabilir,
  3. İmla bakımından benzerlik gösteren -ki aitlik ekiyle ki bağlacı, -de hal ekiyle de edatı vb. dil birimlerinin işlev ve kullanımlarını ayırdedebilir ve doğru kullanır.
  4. Öğrenci; Türk dilbilgisinin şekil bilgisi alanını konusu, kaynakları ve işlevi itibariyle tanır,
  5. Köklerde eşseslilik, kök ailesi ve eklerde çok biçimlilik konularını örnekleyebilir,
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Diğer Husular
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Muharrem Ergin, Türk Dilbilgisi,İst. 1993
Tahsin Banguoğlu, Türkçenin Grameri, Ank. 1990
Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ank. 2003
Nurettin Demir-Emine Yılmaz, Türk Dili El Kitabı, Ank. 2003.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Dersin İçeriği
Türkçenin yapısal özellikleri; sözcük (kök, gövde, taban, ek), kökenlerine göre sözcük türleri [yerli sözcük, yabancı sözcük: kökenbilgisi(etimoloji)], yapılarına göre sözcük türleri (yalın sözcük, türemiş sözcük, bileşik sözcük), türlerine göre sözcükler [ad, sıfat, eylem(fiil), belirteç(zarf), adıl(zamir), bağlaç, ilgeç(edat), ünlem]; Türkçenin ekleri (a) yapım ekleri, b) çekim ekleri, c) fiilimsi ekleri, d) çatı ekleri, e) ekfiil ekleri); Türkçede sözcük türetme yolları. Sözcük vurgusu. Sözcüklerin kök/gövde ve eklerini çözümleme uygulamaları.
Haftalık Ders İçeriği
Hafta Teorik Uygulama Laboratuar
1.Şekil bilgisinin konusu nedir?Türkçede yeni kavramları karşılama yollarıSözcüklerin yapısı (iç yapı - dış yapı)
2.Sözcüğün iç yapısındaki anlamlı ve görevli ögeler (kökler - ekler)Köklerin şekil ve anlam özellikleri,Eşsesli isim ve fiil kökleri
3.Kök türleri (isim - fiil), kök ailesi.Gövde ve gövde türleri.Türkçedeki ekler ve özellikleri
4.Eklerde çok biçimlilik ve sebepleriYapım ekleri ve çekim ekleri, bunlar arasındaki işlev farklılıkları
5.Yapım eki türleri: İsimdem isim yapma ekleri
6.İsimden isim yapma ekleri
7.İsimde fiil yapma ekleriFiilden isim ve fiilden fiil yapma ekleri
8.Çekim ekleri ve işlevleriİsim çekim ekleri
9.İsim çekim ekleri
10.Ara sınav
11.Fiil çekim ekleriKişi ekleri
12.Haber kipleri
13.Tasarlama kipleri
14.i- fiili ve çekimiile, ise, iken, -ki aitlik eki ve ki bağlacı, -de hal eki ve de bağlacının, birleşik sözcüklerin, terimlerin ve pekiştirmeli sözcüklerin yazılışı
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Ara Sınav1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) Sonu EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Final Sınavı1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
Toplam100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerAdetSüresi(saat)Toplam İş Yükü(saat)
Ara Sınav122
Final Sınavı122
Derse Katılım12224
Rehberli Problem Çözümü14342
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma11515
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma11515
Toplam100