Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi Paketi - Ders Kataloğu

Ders Öğretim Planı

Ders KoduDers AdıDers TürüYılYarıyılAKTS
TRÖ105 Yazılı Anlatım-I 927001 1 1 3
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Öğrencilerin yazılı anlatım becerilerini geliştirmek ve onları yazılı anlatım eğitimi noktasında bilgi, birikim ve deneyim sahibi yapmak.
Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç.Dr.Yavuz Bayram
Öğrenme Çıktıları
  1. Öğrenciler, yazılı anlatım eğitiminin önemini ve temel ögelerini kavrar.
  2. Öğrenciler, yazılı anlatım açısından kendilerini ve öğrencilerini nasıl geliştirebileceklerini örnek uygulamalar eşliğinde öğrenirler.
  3. Öğrenciler, kendilerini yazılı olarak daha iyi ifade ederler.
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Ön Koşul Dersleri
-
Önerilen Diğer Husular
-
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Türkçe Sözlük, TDK.Yazım Kılavuzu, TDK.Yavuz Bayram, Kuramdan Uygulamaya Yazma Yöntemleri, Kriter Yay., İstanbul 2009.Sa’dî-i Şîrâzî, Gülistan.Sa’dî-i Şîrâzî, Bostan.Mustafa Kutlu, Yokuşa Akan Sular.Mustafa Kutlu, Bu Böyledir.Mustafa Kutlu, Uzun Hikâye.Hermann Melville, Moby Dick (Beyaz Balina).Türkçe, sözlü ve yazılı anlatım gibi alanlarla ilgili rapor, proje, konferans, bildiri, kitap ve makaleler; eski ve yeni Türk şiirinden seçmeler...AKSAN Doğan, Şiir Dili ve Türk Şiir Dili, Engin Yay., Ankara 1995.-------, Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim, TDK Yay., Ankara 2000.ALPEREN Nusret, Türkçe (Güzel Konuşma, Okuma ve Yazma) Öğretim Rehberi, MEB Yay., İstanbul 1990.ATAÇ Nurullah, Günce, YKY, İstanbul, 2000.BALTAŞ Zühal-Baltaş,Acar, Bedenin Dili, Remzi Kitabevi, İstanbul 1999.BANARLI Nihad Sami, Türkçe’nin Sırları, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul 1988.BAYRAM Yavuz, Sözlü ve Yazılı Anlatım Etkinlikleri, Bilfem Ofset, Amasya 2005.BAYRAM Yavuz ve ERDEMİR Avni, “Amasya’daki İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin ‘İmlâ Kurallarını Kullanma Düzeyleri’ Üzerine Bir Değerlendirme”, Millî Eğitim, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, S:171 (Yaz 2006), s.140-155.BEYATLI Yahya Kemal, “Ali Emîrî ve Yeni Şiir”, Edebiyata Dair, İstanbul Fetih Cemiyeti Yay., İstanbul 1984.BİRSEL Salâh, Papağanname, Adam Yay., İstanbul 1995.BÜLBÜL A.Rıdvan, Yazılı Anlatım ve Yazı Türleri, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara 2000.CARNEGIE Dale, Söz Söylemek ve İş Başarmak Sanatı, Timaş Yay., İstanbul 1994.ÇANKIRILI Ali, Görgü ve Nezaket Kuralları, Timaş Yay., İstanbul 1996.ÇATIKKAŞ Ata, Yazılı ve Sözlü Anlatım Kılavuzu, Alfa Yay., İstanbul 2001.Çin Denemeleri, Çev.W.Eberhard-N.Hızır, MEB Yay., İstanbul 1989.DEMİREL Özcan, Türkçe Öğretimi, PegemA Yay., Ankara 2000.DEVELLİOĞLU Ferit, Osmanlıca Türkçe Ansiklopedik Lügat, Aydın Kitabevi Yay., Ankara 1998.ERDEMİR Avni ve BAYRAM Yavuz, “İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin ‘Noktalama İşaretlerini Kullanma Düzeyleri’ Üzerine İstatistiksel Bir Değerlendirme”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, S:19, Samsun 2005, s.12-26.EMİR Sabahat, Örnekleriyle Kompozisyon Yazma Sanatı, İstanbul.GÜNEŞ Sezai, Anlatım Bilgisi, DEÜ Rektörlük Matb., İzmir 1999.GORDON Thomas, Etkili Öğretmenlik Eğitimi (Çev.:Emel AKSAY), Sistem Yay., İstanbul 2001.GÖKER Osman, Uygulamalı Türkçe Bilgileri I-II-III, MEB Yay., Ankara 2001.GÜLÜM Ahmet-GÖREN Kemal, Yine Mi Yazılı Var?, İletişim Yay., İstanbul 2000.GÜNTEKİN Reşat Nuri, Çalıkuşu, İnkılâp Kitabevi, 38.Baskı, İstanbul.Güzel Yazılar: Denemeler, TDK Yay., Ankara 2000.İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (1-5.Sınıflar), MEB Yay., Ankara 2004.İmlâ Kılavuzu, TDK Yay., Ankara 2000.İPŞİROĞLU Zehra, Yaratıcı Yazma Çalışmalarında Yazınsal Metinlerin İşlevi- Yaratıcı Yazma, Morpa Yay., İstanbul 2006.KANTEMİR Enise, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Engin Yay., Ankara 1995.KARAALİOĞLU Seyit Kemal, Sözlü Yazılı Kompozisyon Konuşmak ve Yazmak Sanatı, İnkılâp ve Aka Yay., İstanbul 1975.-------, Orta Okullar İçin Yazmak ve Konuşmak Sanatı, İnkılâp Kitabevi, İstanbul 1989.KAYALAR Meriç, Etkili ve Hızlı Okuma Sanatı, Alfa Yay., İstanbul 1997.KAVCAR Cahit- FERHAN Oğuzkan ve AKSOY Özlem, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Anı Yay., Ankara 2002.KEFELİ Emel, Anlatım Tekniği Olarak Mektup, Kitabevi Yay., İstanbul 2002.KORKMAZ Zeynep vd., Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri, Yargı Yay., Ankara 2001.KUTLU Mustafa, Bu Böyledir, Dergâh Yay., İstanbul 1987.MAVİŞ Adil, Anlayarak Hızlı Okuma ve Öğrenme Teknikleri, Hayat Yay., İstanbul 1999.MELVİLLE Herman, Moby Dick (Beyaz Balina), Cem Yay., İstanbul 1987.MERİÇ Cemil, Jurnal, İletişim Yay., İstanbul 1992.MEVLÂNÂ, Mesnevî, C.V, MEB Yay., İstanbul 1990.MONTAİGNE Michel de, Denemeler, Çev.:Sabhattin Eyüboğlu, MEB Yay., İstanbul 1989.NECATİGİL Behçet, Bütün Eserleri 1, Cem Yay., İstanbul 1991.OKURER Cahid, Kompozisyon Eğitimi, MEB Yay., İstanbul 1990.ORAL Günseli, Yine Yazı Yazıyoruz, PegemA Yay., Ankara 2002.ORAL Yadigar, Kompozisyon ve Kısa Fikir Yazıları Yazmada Sorunlar, ÇOMÜ SBE, y.y.l.t., Çanakkale 1999.ÖZ Feyzi, Uygulamalı Türkçe Eğitimi, Anı Yay., Ankara 2003.ÖZBEK Yılmaz, Okumak Anlamak Yorumlamak, Gündoğdu Yay., Ankara 1996.ÖZBEN Raif, Türkçe Diksiyon, İnkılâp Kitabevi, İstanbul 1989.ÖZDEMİR Emin, Eleştirel Okuma, Ümit Yayıncılık, Ankara 1997.-------, Yazınsal Türler, Ümit Yay., Ankara 1994.-------, Sözlü ve Yazılı Anlatım Sanatı (Kompozisyon), Remzi Kitabevi, İstanbul 1996.ÖZKIRIMLI Atilla, Dil ve Anlatım, Ümit Yay., Ankara 1994.RUŞEN Mustafa, Hızlı Okuma, Alfa Yay., İstanbul 1999.SADİ-İ ŞİRÂZÎ , Gülistan, Çev.:Hikmet İlaydın, MEB Yay., İstanbul 1997.SARICA Salih, GÜNDÜZ Mustafa; Güzel Konuşma Yazma, Fil Yay., İstanbul 1995.SEKMAN Mümin, Ya Bir Yol Bul, Ya Bir Yol Aç, Ya da Yoldan Çekil, Timaş Yay., İstanbul 1998.SEVER Sedat, Türkçe Öğretimi ve Tam Öğrenme, Anı Yay., Ankara 2004.ŞAHİN Abdullah, 202 Soruda Türkçe Temel Bilgiler, Servet Yay., İstanbul 1989.ŞENBAY Nüzhet, Söz ve Diksiyon Sanatı, Yapı Kredi Yay., İstanbul 1993.SEVER Sedat, Türkçe Öğretimi ve Tam Öğrenme, Anı Yay., Ankara 2004.YALÇIN Şiar, Doğru Türkçe, Metis Yay., İstanbul 1999.TANSEL Fevziye Abdullah, İyi ve Doğru Yazma Usûlleri, Ötüken Neşriyat, İstanbul 1978.TAŞER Suat, Örneklerle Konuşma Eğitimi, Papirüs Yay., İstanbul 1996.ÜNALAN Şükrü, Kişisel Gelişim Teknikleriyle Sözlü Anlatım, Nobel Yay., Ankara 2003.YAMAN Ertuğrul, Doğru, Güzel ve Etkili Konuşma Sanatı, Gazi Kitabevi, Ankara 2001.YEŞİLYAPRAK Binnur, Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi, Pegem Yay., Ankara 2003, s.244-245.YILDIZ vd., Yeni Öğretim Programına Göre Kuramdan Uygulamaya Türkçe Öğretimi, Pegem Yay., Ankara 2008.VAROL İsmail, Çok Hızlı Okuma, Arba Yay., İstanbul 1996.YILDIZ Cemal, Türkçe Öğretiminde Alternatif Yöntemler, Anı Yay., Ankara 2003.YÖRÜK Yaşar, Güzel Konuşma Kılavuzu, Eğitim Yay., Ankara 1987.ZÜLFİKAR Hamza, Yüksek Öğretimde Türkçe Yazım ve Anlatım, Ankara 1985.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Dersin İçeriği
Yazı dilinin ve yazılı iletişimin temel özellikleri, yazı dili ile sözlü dilin arasındaki temel farklar. Anlatım: yazılı ve sözlü anlatım; öznel anlatım, nesnel anlatım; paragraf; paragraf türleri (giriş-gelişme-sonuç paragrafları). Metnin tanımı ve metin türleri (bilgilendirici metinler, yazınsal metinler); metin olma koşulları (bağlaşıklık, tutarlılık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, durumsallık, bilgisellik, metinlerarası ilişkiler). Yazılı anlatım (yazılı kompozisyon: serbest yazma, planlı yazma); planlı yazma aşamaları (konu, konunun sınırlandırılması, amaç, bakış açısı, ana ve yan düşüncelerin belirlenmesi; yazma planı hazırlama, kâğıt düzeni); bilgilendirici metinler (dilekçe, mektup, haber, karar, ilan/reklam, tutanak, rapor, resmi yazılar, bilimsel yazılar) üzerinde kuramsal bilgiler; örnekler üzerinde çalışmalar ve yazma uygulamaları; bir metnin özetini ve planını çıkarma; yazılı uygulamalardaki dil ve anlatım yanlışlarını düzeltme.
Haftalık Ders İçeriği
Hafta Teorik Uygulama Laboratuar
1.Derste yararlanılabilecek kaynaklar. Yazma eğitiminin önemi ve eğitim sistemimizdeki yeri. Yazma eğitiminde etkenler, sorunlar, öneriler.
2.Yazılı anlatım eğitiminde geleneksel ve modern yaklaşımlar. Yazma yöntemleri. Cümle geliştirme yöntemi (kuramsal bilgi ve uygulama).
3.Cümle geliştirme yöntemi (uygulama). Yazı dilinin ve yazılı iletişimin temel özellikleri, yazı dili ile sözlü dilin arasındaki temel farklar. Anlatım: yazılı ve sözlü anlatım; öznel anlatım, nesnel anlatım; paragraf; paragraf türleri (giriş-gelişme-sonuç paragrafları). Metnin tanımı ve metin türleri (bilgilendirici metinler, yazınsal metinler); metin olma koşulları (bağlaşıklık, tutarlılık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, durumsallık, bilgisellik, metinlerarası ilişkiler).
4.Cümle geliştirme yöntemi (uygulama). Yazılı anlatım (yazılı kompozisyon: serbest yazma, plânlı yazma); plânlı yazma aşamaları (konu, konunun sınırlandırılması, amaç, bakış açısı, ana ve yan düşüncelerin belirlenmesi; yazma plânı hazırlama, kâğıt düzeni).
5.Paragraf/metin geliştirme yöntemi (kuramsal bilgi ve uygulama). Bilgilendirici metinler (dilekçe, mektup, haber, karar, ilan/reklam, tutanak, rapor, resmi yazılar, bilimsel yazılar) üzerinde kuramsal bilgiler; örnekler üzerinde çalışmalar ve yazma uygulamaları.
6.Cümle çözme yöntemi (kuramsal bilgi ve uygulama). Bilgilendirici metinler (dilekçe, mektup, haber, karar, ilan/reklam, tutanak, rapor, resmi yazılar, bilimsel yazılar) üzerinde kuramsal bilgiler; örnekler üzerinde çalışmalar ve yazma uygulamaları.
7.Ara sınav/değerlendirme.
8.Cümle çözme yöntemi (kuramsal bilgi ve uygulama). Bilgilendirici metinler (dilekçe, mektup, haber, karar, ilan/reklam, tutanak, rapor, resmi yazılar, bilimsel yazılar) üzerinde kuramsal bilgiler; örnekler üzerinde çalışmalar ve yazma uygulamaları.
9.Paragraf/metin çözme yöntemi (kuramsal bilgi ve uygulama). Bir metnin özetini ve planını çıkarma; yazılı uygulamalardaki dil ve anlatım yanlışlarını düzeltme.
10.Cümle bölme yöntemi(kuramsal bilgi ve uygulama).
11.Cümle birleştirme yöntemi(kuramsal bilgi ve uygulama).
12.Yer değiştirme-sıralama yöntemi(kuramsal bilgi ve uygulama).
13.Eş/yakın anlamlı alternatif oluşturma yöntemi (kuramsal bilgi ve uygulama).
14.Eş/yakın anlamlı alternatif oluşturma yöntemi(uygulama).
15.
16.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Ara Sınav150
Uygulama/Pratik150
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) Sonu EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Final Sınavı1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
Toplam100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerAdetSüresi(saat)Toplam İş Yükü(saat)
Ara Sınav122
Final Sınavı122
Uygulama/Pratik12224
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma155
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma155
Okuma14342
Toplam80