Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi Paketi - Ders Kataloğu

Ders Öğretim Planı

Ders KoduDers AdıDers TürüYılYarıyılAKTS
TRÖ206 Eski Türk Edebiyatı-II 927001 2 4 3
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Öğrencileri, Eski Türk Edebiyatının genel özellikleri, kronolojisi, önemli eserleri ve temsilcileri hakkında bilgilendirerek Türk Edebiyatını bir bütün halinde değerlendirmelerine katkı sağlamak. Öğrencileri, 17 ve 18.yüzyılda Türk edebiyatının genel yapısı hakkında bilgi sahibi kılmak. Öğrencilerin diğer dersleri yanında meslekî ve sosyal yaşantılarında Eski Türk Edebiyatından doğru ve yeterli biçimde yararlanmalarını sağlamak.
Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç.Dr.Yavuz Bayram
Öğrenme Çıktıları
  1. Öğrenciler, Türk Edebiyatını bir bütün halinde değerlendirebilir.
  2. Öğrenciler, diğer dersler yanında meslekî ve sosyal yaşantılarında Eski Türk Edebiyatından doğru ve yeterli biçimde yararlanma alışkanlığı ve becerisi kazanırlar.
  3. Öğrenciler, şiir ve edebiyat noktasında farklı bir bakış açısı kazanırlar.
  4. Öğrenciler, 15 ve 16.yüzyılda Türk edebiyatının genel yapısı hakkında bilgi sahibi olur.
  5. Öğrenciler, Eski Türk Edebiyatının genel özellikleri, kaynakları, kronolojisi, önemli eserleri ve temsilcileri hakkında bilgi sahibi olur.
  6. Öğrenciler, Klâsik Türk şairlerinin dikkat çekici beyitlerini veya mısralarını hafızalarında tutmayı ve bunları güncelleştirerek düzyazıya çevirmeyi öğrenirler.
  7. Öğrenciler, Türk şiirinde kullanılan iki önemli vezinden biri olan aruz hakkında bilgi ve deneyim sahibi olur.
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Diğer Husular
Divan şiirinin genel çerçevesini yansıtan 50 beyit ezberleme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
AK, Coşkun, Şair Padişahlar, Kültür Bakanlığı Yay., Ankara 2001.
BANARLI, Nihad Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi I, MEB Yay., İstanbul 1971.
BAYRAM, Yavuz (1995), XVI.Yüzyıl Divan Şiirinde Poetika, OMÜ SBE, y.y.l.t., Samsun.
BAYRAM, Yavuz (2001), Çiçeklerle Diğer Bitkilerin Divan Şiirine Yansımaları ve Anlam Çerçeveleri, OMÜ SBE, (y.d.t.), Samsun.
BAYRAM, Yavuz (2005), “16.Yüzyıldaki Bazı Divan Şairlerinin ‘Şaire ve İlhâm’a Dair Görüşleri”, Türklük Bilimi Araştırmaları, S:18, Niğde, s.31-68.
BAYRAM, Yavuz (2008), “Divan Şiiri Metinlerinin Ontolojik Tahlili”, Prof.Dr.Abdülkadir Karahan Anısına Uluslararası Divan Edebiyatı Sempozyumu, 27-28 Mayıs 2008, İstanbul: Beykoz Belediyesi, s.167-182.
BAYRAM, Yavuz, Adlî, Amasya Valiliği, Amasya 2009.
BAYSUN, Cavit (1946), Cem Sultan Hayatı ve Şiirleri, İstanbul.
Bursalı İsmail Belîğ (1885), Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân, Bursa: Hüdâvendigâr Vilâyet Matbaası.
Bursalı Mehmed Tâhir (2000), Osmanlı Müellifleri, C.II, Ankara: Bizim Büro.
Büyük Türk Klâsikleri, C.1, İstanbul 1986, s.238-255.
CANIM, Rıdvan (1995), Edirne Şairleri, Ankara: Akçağ.
CANIM, Rıdvan (2000), Tezkiretü’ş-şuarâ ve Tabsıratü’n-nuzamâ, Ankara: AKDTYK AKM.
CANPOLAT, Mustafa, Ömer Bin Mezîd Mecmû‘atü’n-Nezâ’ir, TDK Yay., Ankara 1982.
CEYLAN, Ömür (2000), Tasavvufî Şiir Şerhleri, İstanbul: Kitabevi.
ÇALDAK, Süleyman, “Eski Türk Edebiyatında Nesir”, Bilimin ve Aklın Aydınlığında Eğitim, S.77-78, Ağustos 2006, s.74-90.
ÇAVUŞOĞLU, Mehmet (1971), Necâtî Bey Divanının Tahlili, İstanbul.
ÇAVUŞOĞLU, Mehmet ve TANYERİ, M.Ali (1987), Zâtî Divanı, [Edisyon Kritik ve Transkripsiyon], Gazeller Kısmı, III.c., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.
ÇELEBİOĞLU, Âmil, Türk Edebiyatında Mesnevi, Kitabevi Yay., İstanbul 1999.
DEVELLİOĞLU, Ferit (1998), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Ankara: Aydın Kitabevi.
DİLÇİN, Cem (1983), Yeni Tarama Sözlüğü, Ankara: TDK.
DOĞAN, Muhammed Nur , Fatih Divanı ve Şerhi, Yelkenli Yay., İstanbul 2006.
ERTEK MORKOÇ, Yasemin, Eğridirli Hacı Kemal’in Câmi‘ü’n-nezâ‘ir’i, Ege Üniversitesi SBE, (yayımlanmamış doktora tezi), İzmir 2003.
EYÜBOĞLU, E.Kemal (1973), Şiirde ve Halk Dilinde Atasözleri ve Deyimler, İstanbul: Doğan Kardeş.
İPEKTEN, Halûk vd. (1988)., Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü, Ankara: KTB.
İPEKTEN, Halûk, Divan Edebiyatında Edebî Muhitler, MEB Yay., İstanbul 1996.
İPEKTEN, Halûk, Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, Dergâh Yay., İstanbul 1994.
İSEN, Mustafa ve BİLKAN, Ali Fuat (1997), Sultan Şairler, Ankara: Akçağ.
İZ, Fahir (1995), Eski Türk Edebiyatında Nazım, C.1, Ankara: Akçağ.
İZ, Fahir, Eski Türk Edebiyatında Nesir, Akçağ Yay., Ankara 1996.
KANAR, Mehmet (2008), Farsça-Türkçe Sözlük, İstanbul: Say.
KARAHAN, Abdülkadir (1988), Türk Kültürü ve Edebiyatı, İstanbul: MEB.
KARAHAN, Abdülkadir, Türk Kültürü ve Edebiyatı, MEB Yay., İstanbul 1988
KARTAL, Ahmet, Şiraz’dan İstanbul’a, Kriter Yay., İstanbul 2008, s.245-285.
KAVRUK, Hasan, Eski Türk Edebiyatında Mensûr Hikâyeler, MEB Yay., İstanbul 1998.
KÖKSAL, Fatih, Divan Şiirinde Nazire, Akçağ Yay., Ankara 2006.
KÖKSAL, Fatih, Edirneli Nazmî Mecma‘u’n-nezâ‘ir, Hacettepe Üniversitesi SBE, (yayımlanmamış doktora tezi), Ankara 2001.
KÖPRÜLÜ, M.Fuad, Türk Edebiyatı Tarihi, Ötüken Yay., İstanbul 1986.
KÖPRÜLÜ, M.Fuad, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, DİB Yay., Ankara (tarihsiz).
LEVEND, Agâh Sırrı, Türk Edebiyatı Tarihi, TTK, Ankara 1988.
MAZIOĞLU, Hasibe (1982), “Türk Edebiyatı, Eski”, Türk Ansiklopedisi, c.XXXII, Ankara.
Mehmed Süreyyâ (1995), Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniye (Haz. Ali Aktan, Abdülkadir Yuvalı, Mustafa Keskin), İstanbul: Sebil.
MENGİ, Mine (1997), Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Ankara: Akçağ.
MERİÇ OKUR, Münevver, Cem Sultan, VGM Yay., Ankara 2006.
MERMER vd. (2007), Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatına Giriş, Ankara: Akçağ.
Mütercim Âsım Efendi (2000), Burhân-ı Katı, (Haz.Mürsel Öztürk-Derya Örs), Ankara: TDK.
ONAY, Ahmet Talat (2007), Açıklamalı Divan Şiiri Sözlüğü, (Haz.Cemal Kurnaz), Ankara: Birleşik.
Osmanlı (1999), C.9,10,11,12, (Ed.Güler Eren), Ankara: Yeni Türkiye.
PALA, İskender (1989), Ansiklopedik Dîvân Şiiri Sözlüğü, Ankara: KTB.
PALA, İskender (1997), Müstesnâ Güzeller, İstanbul: Ötüken.
PALA, İskender (1998), Kudemânın Kırk Atlısı, İstanbul: Ötüken.
PALA, İskender, Şair Fatih: Avnî, Metropol Yay., İstanbul 2003.
PARLATIR, İsmail (2006), Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, Ankara: Yargı.
SOYSAL, Orhan, Eski Türk Edebiyatı Metinleri, MEB Yay., İstanbul 2002.
ŞARDAĞ, Rüştü, Şair Sultanlar, TİB Yay., Ankara 1982.
Şemseddin Sâmi (1989), Kâmûs-ı Türkî, İstanbul: Enderun.
ŞENTÜRK, A.Atillâ ve Kartal, Ahmet, Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Dergâh Yay., İstanbul 2004.
ŞÜKÛN, Ziyâ (1996), Farsça-Türkçe Lûgat, İstanbul: MEB.
TANYERİ, M.Ali (1999), Örnekleriyle Divan Şiirinde Deyimler, Ankara: Akçağ.
TARLAN Ali Nihat (1966), Ahmed Paşa Divanı, İstanbul: MEB.
TARLAN Ali Nihat (1997), Necâtî Beg Divanı, İstanbul 1997.
TARLAN, Ali Nihat (1946), Şeyhî Divanı.
TARLAN, Ali Nihat (1966), Ahmet Paşa Divanı, İstanbul.
TARLAN, Ali Nihat (1970), Zâtî Divanı, [Edisyon Kritik ve Transkripsiyon], Gazeller Kısmı, II.c., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.
TARLAN, Ali Nihat (1992), Ahmet Paşa Divanı, Ankara.
TARLAN, Ali Nihat (1997), Necâtî Beg Divanı, İstanbul: MEB.
TARLAN, Ali Nihat, Zâtî Divanı, [Edisyon Kritik ve Transkripsiyon], Gazeller Kısmı, I.c., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.
TİMURTAŞ, Faruk Kadri (1980), Şeyhî ve Husrev u Şîrîn’i [İnceleme-Metin], İstanbul.
TİMURTAŞ, Faruk Kadri (1981), Şeyhî’nin Harnâmesi, İstanbul.
TOLASA, Harun (2001), Ahmet Paşa’nın Şiir Dünyası, Ankara: Akçağ.
TÖKEL, Dursun Ali (2000), Divan Şiirinde Mitolojik Unsurlar, Ankara: Akçağ.
TUMAN, Mehmed Nâ’il (tarihsiz), Tuhfe-i Nâ’ilî (Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri), C.1-2.
ULUDAĞ, Süleyman (1995), Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Marifet.
UZUNÇARŞILI İsmail Hakkı, Büyük Osmanlı Tarihi, C.II, Ankara: AKDTYK TTK.
ÜNVER, İsmail, “Mesnevi”, Türk Dili Türk Şiiri Özel Sayısı-II (Divan Şiiri),TDK Yay., Ankara 1986, s.430-563.
YAVUZ, Kemal, “Fatih Devri Türk Dili ve Edebiyatı”, Fatih ve Dönemi/Mehmed II and His Period, Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yay., İstanbul 2004, s.328-354.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Dersin İçeriği
17.-18. yy. Türk Edebiyatından seçme metinler üzerinde inceleme çalışmaları. Aruz ölçüsünün temel mantığı. Aruz öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Aruz ölçüsünün melodisini öğretmeye yönelik çözümleme çalışmaları. Aruz ölçüsünün Türkçe ve edebiyat öğretiminde kullanmaya yönelik modern çalışma biçimleri ve yöntem geliştirme.
Haftalık Ders İçeriği
Hafta Teorik Uygulama Laboratuar
1.16.Yüzyıla kadar Eski Türk Edebiyatı.Hoca Dehhânî, Kadı Burhaneddîn, Seyyid Nesîmî, Ahmedî hakkında genel hatırlatma.
2.15.Yüzyılda Eski Türk Edebiyatı. 15.Yüzyıl şairleri. Şeyhî, Ahmed Paşa ve Necâtî. (Hatırlatma)Edebî sanatlar (önemi, tanımı, tanınması).
3.Necâtî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
4.Necâtî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Kadın divan şairleri.
5.Zâtî, Nev'î ve Usûlî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Yazma eserler.
6.Taşlıcalı Yahyâ Bey'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Türkî-i Basit.
7.Ara sınav/değerlendirme.
8.Hayâlî Bey'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
9.Fuzûlî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
10.Bâkî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
11.Nef'î'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
12.Nâbî'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması.
13.Nedîm'den örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Mahallîleşme.
14.Şeyh Gâlip'ten örnek beyitlerin incelenmesi ve güncelleştirme çalışması. Sebk-i Hindî.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Ara Sınav1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) Sonu EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Final Sınavı1100
Toplam100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
Toplam100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerAdetSüresi(saat)Toplam İş Yükü(saat)
Ara Sınav122
Final Sınavı122
Derse Katılım14228
Bireysel Çalışma12336
Toplam68