Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi Paketi - Ders Kataloğu

Ders Öğretim Planı

Ders KoduDers AdıDers TürüYılYarıyılAKTS
MBM208 Faz Diyagramları 927006 2 4 6
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Öğrencilere faz diyagramlarını tanıtarak, alaşım ve proses tasarımına ilişkin faz analizleri yapmayı öğretmektir.
Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Sevim Alışır
Öğrenme Çıktıları
  1. Faz diyagramının temel tanım ve terimlerini açıklayabilecektir; sistem şartları, faz, denge, bileşenler, serbestlik dereceleri, faz kuralı tanımlanır. Bu terimler malzeme bilimleri ve mühendislik alanlarında uygulanır.
  2. basınç ve sıcaklık grafiğini kullanarak hangi koşullarda malzemelerin tekli sistemlerde kararlı olduğunu yorumlar.
  3. Faz diyagramlarının malzeme bilimi ve mühendisliği için önemini tanımlar.
  4. soğutma eğrilerini kullanarak ikili sistemleri oluşturur
  5. Faz reaksiyonlarını, yani ötektik, monotektik .. tanımlar.
  6. Bağlama çizgisi ve kol kuralı kullanarak fazın göreceli miktarlarını hesaplar.
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Diğer Husular
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Malzeme Bilgisi ve Muayenesi, Prof. Dr. Temel Savaşkan
2. Doç Dr. Hüseyin Uzun, Prof. Dr. Fehim Fındık, Prof. Dr. Serdar Salman, “Malzeme Biliminin Temelleri”, Değişim Yayınları, 2008 .
3. Doç. Dr. Ahmet Karaaslan, “Mühendislik Alaşımları İçin Faz Diyagramları”, Literatür Yayınları, 2010.
4. Prof. Dr. Kaşif Onaran, “Malzeme Bilimi”, Bilim Teknik Yayınevi, 2000.
5. Donald R Askeland, The Science Engineering of Materials third edition, University of Missouri-Rolla, “Malzeme Bilimi ve Mühendislik Malzemeleri cilt 1 ve 2”, 3. baskı,
Çeviri: Mehmet Erdoğan, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
6. Yrd.Doç. Dr. Hayri Ün, Ders Notları, Pamukkale Üniversitesi, 2007.
7. Yıldız Teknik Üniversitesi, Ders Notları
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Dersin İçeriği
Tek Bileşenli Sistemlerin Faz Diyagramları: İki Bileşenli Sistemlerin Faz Diyagramları; İki bileşenli denge diyagramlarında sıvıların katılaşması, Katı çözeltiler, Normal ve anormal ergiyen ara bileşikler, Faz Denge Diyagramlarının hazırlanması, Demir-karbon faz diyagramı
Haftalık Ders İçeriği
Hafta Teorik Uygulama Laboratuar
1.Metal ve Alaşımların Yapısı, Hume Rothery Kuralları
2.Katılaşma süreçleri (Katılaşma termodinamiği,Homojen ve heterojen çekirdeklenme,düzlemsel ve dendritik(dallantılı)büyüme)
3.Faz diyagramlarına giriş, mikro yapı, faz, denge koşulları (Sistem, Bileşen ve Faz Dengesinin Tanımı)
4.Faz diyagramlarından elde edilebilecek veriler. Çözeltilere ilişkin bazı kavramlar, katı çözelti, çözünürlük, fazlar ve eriyebilirlik.
5.Tek bileşenli sistemlerin faz diyagramları, allotropi(polimorfizm)
6.Sıcaklık -zaman grafiklerinden(soğuma eğrilerinden) faz diyagramlarının oluşturulması
7.Katı ve sıvı durumunda her oranda çözünen iki komponentli sistemde soğuma eğrileri ve faz diyagramı, dengedeki fazların belirlenmesi
8.Arasınav
9.Gibbs faz kuralı, serbestlik derecesiBağ kuralı ve terazi(kaldıraç) kuralı ile faz miktalarının ve içeriğinin belirlenmesi
10.Katı fazda kısmen çözünen yada hiç çözünmeyen ikili sistemlerin faz diyagramları
11.Ötektik,Peritektik, monotektik ve sintektik dönüşümKatı-Katı faz dönüşümleri, Metallerarası fazlar ve bileşikler
12.Demir- karbon faz diyagramıı
13.Çeliklerin Isıl işlemleriIsıl işlemlerde faz diyagramlarının kullanılması
14.Üç Bileşenli Sistemler, Eşsıcaklık Kesitleri ve Düşey Kesitler, Üçlü alaşımları katılaşması ve Levye Kuralının Uygulanması
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Ara Sınav180
Derse Katılım1420
Toplam360
Yarıyıl (Yıl) Sonu EtkinlikleriAdetKatkı (%)
Toplam0
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
Toplam100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerAdetSüresi(saat)Toplam İş Yükü(saat)
Ara Sınav122
Final Sınavı122
Derse Katılım14342
Tartışma14114
Soru-Yanıt717
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma14114
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma14342
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma12020
Toplam143