Ondokuz Mayıs Üniversitesi Bilgi Paketi - Ders Kataloğu
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi - Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Program Tanımları

Kuruluş

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde 2016 yılında kurulmuştur.

Kazanılan Derece

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler

Derecenin Düzeyi

Lisans

Kabul ve Kayıt Koşulları

Lisans öğrencileri Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği hükümlerine tabidir.

Önceki Öğrenmenin (formal, in-formal, non-formal) Tanınması Hakkında Kurallar

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'ne Dikey Geçiş ve Yatay Geçiş olanağı bulunmaktadır.
Geçiş koşulları ilgili mevzuatla düzenlenmiştir.

Yeterlilik Koşulları ve Kuralları

Bölüm öğretim planı 161 kredi/240 ECTS’den oluşmaktadır. Öğretim planında yer alan derslerin % 25’i seçmeli derslerden oluşmaktadır. Öğrenciler Bölüm öğretim programının yanı sıra diğer bölümlerden değişik sosyal bilimler dersleri de alabilirler. Seçmeli dersler, V. yarıyıldan itibaren alınabilmektedir.

Program Profili

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü birbiriyle yakın ilişkili alanlar olan siyasal ve yönetsel konuların bilimsel bakış açısıyla ele alındığı bir eğitim vermektedir.

Mezunların İstihdam Profilleri (örneklerle)

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler derecesi birçok alanda kullanılabilir. Bu dereceyle mezunlar, kamu ve özel sektörde birçok değişik alanda kariyer yapma olanağı bulabilirler. Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Adalet Bakanlığı başta olmak üzere bakanlıkların tümünde; yerel yönetimlerin değişik birimlerinde; finans kurumları, bankalar ve medya gibi özel sektör kurumlarında uzman ve yönetici olarak çalışabilirler. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler lisansüstü derecelerini izleyerek akademik dünyada da bir kariyere sahip olmak mümkündür.

Üst Derece Programlarına Geçiş

Lisans mezunları üniversitemizin Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü yüksek lisans programında ya da farklı üniversitelerin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler yüksek lisans ve doktora programlarında lisansüstü eğitime devam edebilirler.

Sınavlar, Ölçme ve Değerlendirme

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler öğrencileri, öğretim planında yer alan derslerin içeriklerine, öğrenme çıktılarına, ölçme ve değerlendirme bilgilerine öğrenci otomasyon sistemi üzerinden ulaşabilirler: https://ubs.omu.edu.tr/login.aspx

Mezuniyet Koşulları

Bölüm öğretim planı 161 kredi/240 ECTS’den oluşmaktadır. Öğretim planında yer alan derslerin % 25’i seçmeli derslerden oluşmaktadır. Öğrenciler Bölüm öğretim programının yanı sıra diğer bölümlerden değişik sosyal bilimler dersleri de alabilirler. Seçmeli dersler, V. yarıyıldan itibaren alınabilmektedir.

Çalışma Şekli (Tam Zamanlı, e-öğrenme )

Tam Zamanlı

Adres ve İletişim Bilgileri (Program Başkanı, AKTS/DS Koordinatörü)

Adres:
Ondokuz Mayıs Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
Kurupelit Kampüsü 55139 Atakum/SAMSUN
Telefon: 0362 457 69 17
Faks: 0362 457 60 17
e-posta: iibf@omu.edu.tr

Bölüm Başkanı: Prof. Dr. Ahmet MUTLU

Bölüm Olanakları

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü'nün olanaklarından yararlanmaktadır.

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Türkiye ve yurtdışındaki seçkin üniversitelerden yüksek lisans ve doktora dereceleri bulunan öğretim üyelerinin yanı sıra, yine Türkiye’de ve yurtdışında seçkin üniversitelerde lisansüstü eğitimlerini sürdüren araştırma görevlilerinden oluşan nitelikli bir öğretim elemanı kadrosuna sahiptir.

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü akademik kadrosu 1 profesör, 2 doçent, 1 yardımcı doçent, bir öğretim görevlisi ile 7 araştırma görevlisinden oluşmaktadır. Bölüm öğretim elemanlarının özgeçmiş bilgisine ve bilimsel çalışmalarına şu bağlantıdan ulaşmak mümkündür: http://iibf.omu.edu.tr/akademik-kadro2/70/

Program Çıktıları

  1. Siyaset, yönetim ve hukuk alanlarında kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir.
  2. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında, ulusal ve uluslararası düzeyde, çağdaş gelişmeleri, yaklaşımları, temel sorunları bilir.
  3. Türkiye’nin siyasal, yönetsel, toplumsal ve hukuki yapısının özelliklerini bilir.
  4. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında edindiği bilgileri kullanarak karşılaştığı verileri, olguları, sorunları analiz eder, yorumlar ve değerlendirir; çözüm önerileri sunabilir.
  5. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında edindiği bilgileri; eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında, kullanır, çözümler ve uygular.
  6. Topluma ve kendine karşı sorumlu birey olma duyarlılığını kazanır.
  7. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanına giren konularda bir araştırmayı bağımsız olarak yapabilir; alanıyla ilgili nitel ve nicel araştırma tekniklerini kullanabilir.
  8. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında edindiği bilgileri eleştirel yaklaşımla sorgulayabilir.
  9. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanına giren konularda görüş, düşünce ve çözüm önerilerini ilgili kişi ve kurumlara yazılı ve sözlü olarak aktarabilir.
  10. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanına giren konularla diğer sosyal bilim alanları arasında ilişki kurabilir; çok-disiplinli yorum ve analiz yapabilir.
  11. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında bireysel olarak ve grup içinde sorumluluk üstlenebilir; proje planlayabilir ve yönetebilir.
  12. Öğrendiklerini değerlendirerek neye ihtiyacı olduğuna karar verebilir ve öğrenmesini yönlendirebilir.
  13. Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar bilgisine sahip olur; bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
  14. Siyaset Bilimi ve Uluslararası ile ilgili bilgileri toplar, çözümler, yorumlar ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşır.
  15. Yaşam boyu öğrenmeyi ilke olarak benimser.
  16. Alanındaki literatürü izleyecek düzeyde en az bir yabancı dil bilgisine sahip olur.

Düzey/Alan/Program Gösterimi

Ulusal Düzey Yeterlilikleri
6. Düzey (Lisans)
Ulusal Alan Yeterlilikleri Program Çıktıları
Bilgi
  • Alanındaki güncel bilgileri içeren ders kitapları, uygulama araç-gereçleri ve diğer kaynaklarla desteklenen ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip olma.
  • Siyaset, yönetim ve hukuk alanlarında kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında, ulusal ve uluslararası düzeyde, çağdaş gelişmeleri, yaklaşımları, temel sorunları bilir.
  • Türkiye’nin siyasal, yönetsel, toplumsal ve hukuki yapısının özelliklerini bilir.
Beceriler
  • Alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme.
  • Alanında edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak verileri yorumlayabilme ve değerlendirebilme, sorunları tanımlayabilme, analiz edebilme, araştırmalara ve kanıtlara dayalı çözüm önerileri geliştirebilme.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında edindiği bilgileri kullanarak karşılaştığı verileri, olguları, sorunları analiz eder, yorumlar ve değerlendirir; çözüm önerileri sunabilir.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında edindiği bilgileri; eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında, kullanır, çözümler ve uygular.
  • Topluma ve kendine karşı sorumlu birey olma duyarlılığını kazanır.
Yetkinlikler
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
  • Alanı ile ilgili ileri düzeydeki bir çalışmayı bağımsız olarak yürütebilme.
  • Alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alabilme.
  • Sorumluluğu altında çalışanların bir proje çerçevesinde gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlayabilme ve yönetebilme.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanına giren konularda bir araştırmayı bağımsız olarak yapabilir; alanıyla ilgili nitel ve nicel araştırma tekniklerini kullanabilir.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında bireysel olarak ve grup içinde sorumluluk üstlenebilir; proje planlayabilir ve yönetebilir.
Öğrenme Yetkinliği
  • Alanında edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilme,
  • Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve öğrenmesini yönlendirebilme.
  • Yaşamboyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirebilme.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında edindiği bilgileri eleştirel yaklaşımla sorgulayabilir.
  • Öğrendiklerini değerlendirerek neye ihtiyacı olduğuna karar verebilir ve öğrenmesini yönlendirebilir.
  • Yaşam boyu öğrenmeyi ilke olarak benimser.
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
  • Alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilme; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilme.
  • Alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilme.
  • Toplumsal sorumluluk bilinci ile yaşadığı sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenleyebilme ve bunları uygulayabilme.
  • Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi'nde kullanarak alanındaki bilgileri izleyebilme ve meslektaşları ile iletişim kurabilme.
  • Alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanına giren konularda görüş, düşünce ve çözüm önerilerini ilgili kişi ve kurumlara yazılı ve sözlü olarak aktarabilir.
  • Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar bilgisine sahip olur; bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
  • Alanındaki literatürü izleyecek düzeyde en az bir yabancı dil bilgisine sahip olur.
Alana Özgü Yetkinlik
  • Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket etme.
  • Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü ve kültürel değerlerin korunması ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olma.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanına giren konularla diğer sosyal bilim alanları arasında ilişki kurabilir; çok-disiplinli yorum ve analiz yapabilir.
  • Siyaset Bilimi ve Uluslararası ile ilgili bilgileri toplar, çözümler, yorumlar ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşır.

Müfredat

T:Teorik,U:Uygulama, L:Laboratuar
Dönem 1
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
ATİ101Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2.0 0.0
İKT111Temel İktisat I Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK111Siyaset Bilimi I Ortak 3 0 0 3.0 0.0
SBK113Üniversite ve Toplum Zorunlu 2 0 0 2.0 0.0
SBK131Uygarlık Tarihi Ortak 3 0 0 3.0 0.0
TDİ101Türk Dili I Zorunlu 2 0 0 2.0 0.0
YD101Yabancı Dil I SDG 2 0 0 2.0 0.0
Toplam 17 0 0 17.0 0.0
Dönem 2
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
ATİ102Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II Zorunlu 2 0 0 2.0 0.0
İKT112Temel İktisat II Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK112Siyaset Bilimi II Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK114Toplumbilim Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK142Hukukun Temel Kavramları Zorunlu 3 0 0 3.0 6.0
TDİ102Türk Dili II Zorunlu 2 0 0 2.0 0.0
YD102Yabancı Dil II SDG 2 0 0 2.0 0.0
Toplam 18 0 0 18.0 6.0
Dönem 3
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
İKT211,Mikro İktisat Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK211Siyasal Düşünceler Tarihi I Ortak 3 0 0 3.0 0.0
SBK221Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Etik Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK223Yönetim Bilimi Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK241Anayasa Hukuku Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK243İdare Hukuku Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
Toplam 18 0 0 18.0 0.0
Dönem 4
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
İKT212,Makro İktisat Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK212Siyasal Düşünceler Tarihi II Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK214Türkiye'nin Toplumsal Yapısı Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK224Türk Kamu Yönetimi Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK232Kent Tarihi ve Kentleşme Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK242Borçlar Hukuku Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK246Türk Anayasa Hukuku Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
Toplam 21 0 0 21.0 0.0
Dönem 5
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
İŞL307,İnsan Kaynakları Yönetimi Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK311,İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK313.Türk Siyasal Hayatı I Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK321Kamu Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK323Türk İdare Tarihi Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SİS-5Seçmeli Ders SDG 0 0 0 0.0 0.0
Toplam 15 0 0 15.0 0.0
Dönem 6
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
SBK312Türk Siyasal Hayatı II Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK322Yerel Yönetimler Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK332Kentleşme Politikası Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK342İdari Yargı Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK344Medeni Hukuk Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SİS-6Seçmeli Ders SDG 0 0 0 0.0 0.0
Toplam 15 0 0 15.0 0.0
Dönem 7
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
İŞL425.Temel Muhasebe I Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK441Ceza Hukuku Ortak 3 0 0 3.0 0.0
SBK447.Çevre Sorunları ve Politikası Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK449Kamu Maliyesi Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SİS-7Seçmeli Ders SDG 0 0 0 0.0 0.0
Toplam 12 0 0 12.0 0.0
Dönem 8
Ders Kodu Ders Adı Ders Türü T U L Kredi AKTS
İŞL422.Temel Muhasebe II Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK442Vergi Hukuku Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SBK450Karşılaştırmalı Kamu Yönetimi Zorunlu 3 0 0 3.0 0.0
SİS-8Seçmeli Ders SDG 0 0 0 0.0 0.0
Toplam 9 0 0 9.0 0.0

Seçmeli Ders Grupları (SDG)

YD101 / Yabancı Dil I
Ders Kodu Ders Adı T U L Kredi AKTS
YDA101 Almanca I 2 0 0 2.0 0.0
YDF101 Fransızca I 2 0 0 2.0 0.0
YDİ101 İngilizce I 2 0 0 2.0 0.0
YD102 / Yabancı Dil II
Ders Kodu Ders Adı T U L Kredi AKTS
YDA102 Almanca II 2 0 0 2.0 0.0
YDF102 Fransızca II 2 0 0 2.0 0.0
YDİ102 İngilizce II 2 0 0 2.0 0.0
SİS-5 / Seçmeli Ders
Ders Kodu Ders Adı T U L Kredi AKTS
İKT317 Uluslararası İktisat I 3 0 0 3.0 0.0
İŞL327. Girişimcilik 3 0 0 3.0 0.0
SBK315 Siyasal Partiler ve Seçimler 3 0 0 3.0 0.0
SBK317 Küresel Enerji Politikaları 3 0 0 3.0 0.0
SBK319 İnsan Hak ve Özgürlükleri 3 0 0 3.0 0.0
SBK325 Dünya Siyasetinde Avrasya 3 0 0 3.0 0.0
SBK331 Kent Kültürü ve Kentcilik Bilinci 3 0 0 3.0 0.0
SBK343 Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku 3 0 0 3.0 0.0
YDİ301 Mesleki İngilizce I 3 0 0 3.0 0.0
SİS-6 / Seçmeli Ders
Ders Kodu Ders Adı T U L Kredi AKTS
İKT318 Uluslararası İktisat II 3 0 0 3.0 0.0
İKT322 Türk İktisat Tarihi 3 0 0 3.0 0.0
SBK316 Siyasal İletişim 3 0 0 3.0 0.0
SBK318 Demokrasi Kuramları 3 0 0 3.0 0.0
SBK324 Kamu Politikaları 3 0 0 3.0 0.0
SBK326 Tc-Ab İlişkileri 3 0 0 3.0 0.0
SBK328 Stratejik Planlama 3 0 0 3.0 0.0
SBK334 Karşılaştırmalı Kent Yönetimi 3 0 0 3.0 0.0
SBK336 Uluslararası Örgütler 3 0 0 3.0 0.0
SBK338 Diplomasi Tarihi 3 0 0 3.0 0.0
SBK340 Uluslararası İlişkiler Teorileri 3 0 0 3.0 0.0
SBK346 AB Hukuku 3 0 0 3.0 0.0
YDİ302 Mesleki İngilizce II 3 0 0 3.0 0.0
SİS-7 / Seçmeli Ders
Ders Kodu Ders Adı T U L Kredi AKTS
İKT415 Çalışma Ekonomisi 3 0 0 3.0 0.0
İKT425 İktisat Politikası 3 0 0 3.0 0.0
İKT427, Kadın ve Ekonomi 3 0 0 3.0 0.0
İŞL403 Menkul Kıymet Analizi ve Portföy Yönetimi 3 0 0 3.0 0.0
İŞL411 Liderlik Teorileri 3 0 0 3.0 0.0
SBK413 Türk Demokrasi Tarihi 3 0 0 3.0 0.0
SBK415 Doğu Felsefesi 3 0 0 3.0 0.0
SBK417 Uluslararası İlişkiler 3 0 0 3.0 0.0
SBK425 Halkla İlişkiler 3 0 0 3.0 0.0
SBK427 Kamu Reformu 3 0 0 3.0 0.0
SBK433 Bürokrasi 3 0 0 3.0 0.0
SBK443 Uluslararası Ticaret Hukuku 3 0 0 3.0 0.0
SBK445 Diksiyon ve Hitabet I 3 0 0 3.0 0.0
YBD401 Mesleki İngilizce III 3 0 0 3.0 0.0
SİS-8 / Seçmeli Ders
Ders Kodu Ders Adı T U L Kredi AKTS
İKT412 Çevre Ekonomisi 3 0 0 3.0 0.0
İKT420, Türkiye Ekonomisi 3 0 0 3.0 0.0
İKT422 Bölgesel Kalkınma 3 0 0 3.0 0.0
İKT424 Politik İktisat 3 0 0 3.0 0.0
İŞL406 Uluslararası Yönetim 3 0 0 3.0 0.0
İŞL408. Motivasyon Teorileri 3 0 0 3.0 0.0
İŞL412 Proje Hazırlama ve Yönetim 3 0 0 3.0 0.0
İŞL416 Kurumsal Yönetim 3 0 0 3.0 0.0
İŞL428 Girişimcilik ve Yenilikçilik 3 0 0 3.0 0.0
SBK412 Yeni Toplumsal Hareketler 3 0 0 3.0 0.0
SBK414 Türkiye'nin Güncel Sorunları 3 0 0 3.0 0.0
SBK416 Çağdaş Ekonomik ve Sosyal Olaylar Tarihi 3 0 0 3.0 0.0
SBK418 Türk Dış Politikası 3 0 0 3.0 0.0
SBK432 Çevre Hukuku 3 0 0 3.0 0.0
SBK434 Siyasal Ekoloji 3 0 0 3.0 0.0
SBK438 Dünya Siyasetinde Güncel Meseleler 3 0 0 3.0 0.0
SBK440 Dünya Politikası II (Avrupa ve Balkanlar) 3 0 0 3.0 0.0
SBK444 Kıymetli Evrak Hukuku 3 0 0 3.0 0.0
SBK446 Ticaret Hukuku 3 0 0 3.0 0.0
SBK448 Siyasi Tarih 3 0 0 3.0 0.0