Ders Öğretim Planı

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü Yıl Dönem AKTS
TDE243 Metin Tahlilleri (Şiir) 927003 2 3 5

Dersin Amacı

Öğrencilere, klasik ve modern metin tahlil yöntemlerini öğretmek ve örnek şiirler üzerinde uygulamalarını göstermek.

Dersin Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Doç.Dr.Adem ÇALIŞKAN

Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Diğer Hususlar

Her öğrenci, bu alana ilişkin en az iki kitap (Mehmet Kaplan, Şiir Tahlilleri, I-II; Nurullah Çetin, Şiir Çözümleme Yöntemi … vb.) ile birkaç örnek şiir çözümlemesi makalesi okuyacaktır.

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

ÇALIŞKAN, Adem, Fuzûlî’nin Su Kasidesi ve Şerhi, 1.bs., Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları: 316, Edebî Eserler: 12, Ankara, 1992, 166 s.; 2.bs., Ankara, 1999, 166 s.; 3.bs., Ankara, 2004, 166 s. ÇALIŞKAN, Adem, “Yunus Emre’nin Bir İlâhisi ve Dilbilim Açısından İncelemesi” (A Philological Inquiry into One of Yunus Emre’s Hymns), Tasavvuf, İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 5, S. 12, [Ankara] Ocak - Haziran 2004, ss. 137-157. ÇALIŞKAN, Adem, “Şeyh Gâlib’in Bir Gazelini Şerh”, Millî Kültür , S. 75, [Ankara] Ağustos 1990, ss. 53-55. ÇALIŞKAN, Adem, “Şeyh Gâlib’in Bir Gazelini Şerh”, Eser-i Aşk: Şeyh Gâlib Hakkında Makaleler ve Bibliyografya [Hazırlayanlar: Hanife Koncu, Müjgân Çakır ve Leyla Alptekin Sarıoğlu], 1.bs., Dergâh Yayınları, İstanbul, Mayıs 2016, ss. 17-23. ÇALIŞKAN, Adem, “Şeyh Gâlib’in Bir Gazelini Şerh-II”, Eser-i Aşk: Şeyh Gâlib Hakkında Makaleler ve Bibliyografya [Hazırlayanlar: Hanife Koncu, Müjgân Çakır ve Leyla Alptekin Sarıoğlu], 1.bs., Dergâh Yayınları, İstanbul, Mayıs 2016, ss. 24-29. KAPLAN, Mehmet, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Şiir Tahlilleri, 7.bs., C.1, Dergâh Yayınları, İstanbul, 1981. ÇALIŞKAN, Adem, “Bir Tür Olarak Münâcât ve İbrahim Şinâsî Efendi’nin ‘Münâcât’ının Tahlili” (Munajat as a Genre and the Analysis of Ibrahim Şinâsî Efendi’s ‘Munajat’ (Invocations)), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, Volume: 9, Issue: 43, April 2016, pp. 88-139. ÇALIŞKAN, Adem, “Şinâsî’nin ‘İlâhî’si ve Tahlili”, Dinbilimleri, Üç Aylık Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 3, Sayı: 4, Ekim – Kasım – Aralık, 2003 ss. 87-100. ÇALIŞKAN, Adem, “Şinâsî (1826-1871) / Kasîde: ‘Gelelim Zât-ı Reşîd’in Şeref-i Mebhasine’”, Yeni Türk Edebiyatı’nın Önemli Temsilcilerinden Şinâsî, Ziya Paşa, Namık Kemal, Tevfik Fikret ve Cenâb Şehâbeddin’den Birer Şiir ve Şerhleri, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı ABD. (1994-1995 Eğitim-Öğretim Yılı Yaz Yarıyılı), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Ödevi, Samsun, 1995, ss. 1-50. ÇALIŞKAN, Adem, “İbrahim Şinasî Efendi’nin Mustafa Reşid Paşa Üzerine Bir ‘Kasîde’si ve Tahlili” (A ‘Qasida’ on Mustafa Reşid Pasha of İbrahim Şinasi Efendi and Its Analysis), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, Volume: 4, Issue: 19, Fall 2011, ss. 32-59. YILMAZ, Sibel, “Şinasi’nin Düşünce Dünyası ve Mustafa Reşid Paşa’ya Yazdığı Kasidelerin Tematik Tahlili / Mentality of Şinasi and Theme Analysis of the Odes He Wrote to Mustafa Reşid Paşa”, Gazi Türkiyat, Türkoloji Araştırmaları Dergisi / Journal of Turkology Research, S. 13, (Ankara) Güz 2013, ss. 157-185. ÇALIŞKAN, Adem, “Ziyâ Paşa’nın “Na’t-ı Şerîfe”si ve Açıklaması”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, S. 9, Samsun 1997, ss. 247-262. ÇALIŞKAN, Adem, “Namık Kemal’in Hürriyet Kasîdesi ve Tahlili” (Namık Kemal’s Ode to Freedom and Its Analysis), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, Volume: 7, Issue: 31, 16 April 2014, ss. 81-118. ÇALIŞKAN, Adem, “Muallim Nâcî’nin Bir “Na‘t-ı Şerîf”i ve Tahlili”, İslâmî Edebiyat, Devre: II, S. 31, [İstanbul] Ekim – Kasım – Aralık 1999, ss. 43-47. ÇALIŞKAN, Adem, “Recâizâde Mahmûd Ekrem’den Bir Na’t ve Tahlili” (A Na’t from Recaizade Mahmud Ekrem and Its Analysis), EKEV Akademi Dergisi / EKEV Academic Review / Social Sciences, Yıl: 8, S. 19, [Ankara] Bahar 2004, ss. 331-348. ÇALIŞKAN, Adem, “Abdülhak Hâmid Tarhan’ın Makber’inden Birkaç Bendin Tahlili” (An Analysis of the Some Stanzas from Makber by Abdulhaq Hamid Tarhan), EKEV Akademi Dergisi / EKEV Academic Review / Social Sciences, Yıl: 9, S. 22, [Ankara] Kış 2005, ss. 143-160. ÇALIŞKAN, Adem, “Cenâb Şehâbeddin’in Bir ‘Münâcât’ı ve Tahlili”, Dinbilimleri, Üç Aylık Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 2, S. 2, Nisan – Mayıs - Haziran 2002, ss. 195-206. ÇALIŞKAN, Adem, “Yahya Kemal’in ‘Sessiz Gemi’ Şiiri ve Tahlili”, İslâmî Edebiyat (Üç Aylık, İlim – Kültür – Sanat Dergisi), [S. 32], [İstanbul] Ocak – Şubat – Mart 2001, ss. 28-32. ÇALIŞKAN, Adem, “Necip Fazıl Kısakürek’in ‘Çile’ Adlı Şiiri ve Çözümlemesi” (Necip Fazıl Kısakürek’s Poem ‘Çile’ (Anguish) and Its Analysis), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, Volume: 9, Issue: 42, February 2016, pp. 68-107. ÇIKLA, Selçuk, “Şiirde ‘Tema’ Kavramı Üzerine” (Reflections on the Concept of ‘Theme’ in Poetry), Yeni Türk Edebiyatı Dergisi, S. 6, Ekim 2012, ss. 71-86. BUDAK, Ali, “Psikanalitik Edebiyat Eleştirisi ve Bir Uygulama Denemesi” (A Psychoanalytical Critique of Literature and Praxis Study), Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 25, Aralık 2009, ss. 13-25. DİKMEN, Özge – AKIN, Hüsrev, Özge Dikmen – H. Akın, “Cahit Sıtkı Tarancı’nın ‘Değirmen’ Şiirini Psikanalitik Edebiyat Kuramı Açısından Okuma Denemesi” (Cahit Sıtkı Tarancı’s Trial Teading Değirmen Poetry in Terms of Psychoanalytic Literary Theory), Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü / Erzincan University Journal of Social Sciences, C. 12, S. 2, Aralık 2019, ss. 211-222. KARABULUT, Mustafa, “Psikanalitik Edebiyat Kuramı Bağlamında Edip Cansever’in Şiirleri Üzerine Bir İnceleme” (An Examination of edip Cansever’s Poems in the Context of Psychoanalytic Literature Today), Edebî Eleştiri Dergisi / Journal of Literary Criticism, Eleştiri Kuramları Özel Sayısı, C. 3, S. 3, Aralık 2019, ss. 192-220. KAPLAN, Sefa, “Derviş Meseli”, Şiirler, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2007, s. 200. TUNALI, İsmail, Sanat Ontolojisi, Inkılap Kitabevi, İstanbul, 2014, 188 s. SAĞLAM, M.Halil, “Necip Fazıl Kısakürek’in Otel Odalarında Şiirini Psikanalitik Edebiyat kuramı Bağlamında Okuma Denemesi” (Necip Fazıl Kısakürek the Hotel Rooms in the Poetry of the Psychoanalytic Theory of Literature in the Context of the Attemt tp Read), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, Dil-Edebiyat / Language-Literature, C. 7, S. 33, Ağustos 2014, ss. 240-252. SAĞLAM, M. Halil, “Recaizâde Mahmut Ekrem’in Bazı Şiirlerinde Sosyal Temalar ve Vatan Sevgisi Temalı Bülbül Redifli Gazeli Üzerine Bir Tahlil Çalışması” (An Analysis Study on Social Themes in Recaizade Mahmut Ekrem’s Some Poems and His Poem Nightingale of Redif which has Patriotism), IJLET: International Journal of Language Education and Teaching, Vol. 3, 2014, pp. 78-98. UÇ, Himmet, Temadan Şiirimize, 1.bs., Bizim Büro Basımevi, Ankara, 2007, 223 s. UÇ, Himmet, Tematik Türk Şiiri Antolojisi, 1.bs., Öncü Basımevi, Ankara, 2005, 350 s.; Bizim Büro Basımevi, Ankara, 2017, 454 s.

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Staj Durumu

Yok.

Dersin İçeriği

Klasik metin tahlili, yapısalcılık, ontolojik metin tahlili, psikanalitik bakış açısı ile metin tahlili, tema merkezli metin tahlili, zihniyet merkezli metin tahlili, poetika merkezli metin tahlili, halk edebiyatı şiirlerinin tahlil yöntemi, divan edebiyatı şiirlerinin tahlil yöntemi.

Değerlendirme

# Etkinlikler Adet Yuzde Katkısı Yarıyıl İci Etkinlik Yıl Sonu Etkinlik
90 Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 1 40
91 Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 1 60
1 Ara Sınav 1 60 1
54 Ev Ödevi 2 40 1
2 Final Sınavı 1 100 1

Ders İş Yükü Verisi

# Etkinlikler Adet Süresi(saat) Toplam İş Yükü(saat)
1 Ara Sınav 1 14 14
2 Final Sınavı 1 30 30
4 Quiz 1 14 14
29 Bireysel Çalışma 1 24 24
54 Ev Ödevi 2 24 48

Haftalık Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuar Ders Notları
1 1.Hafta: Ders İçin Kaynak ve Materyaller. Giriş: Metin Tahlili ve Kavramlarına Teorik Yaklaşım (Şiir). 1.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
1-TDE 243-İŞLENECEK METİNLER-A.Ç-2020.pdf
1-TDE 243-Kaynakça-AÇ.pdf
1.HAFTA-243-WIN_20201006_12_11_23_Pro.mp4
2 2.Hafta: Tasavvufî Şiir Tahlili ve Uygulaması: Yunus Emre’nin Bir İlâhisi. 2.HAFTA-243-WIN_20201011_13_25_23_Pro.mp4
2.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
3 3.Hafta: Şerh Teorisi ve Divan Şiirine Uygulanması: Fuzûlî’nin Su Kasidesi’nden Bazı Beyitlerin Şerhi. 3.HAFTA-243-WIN_20201018_12_25_53_Pro.mp4
3.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
4 4.Hafta: Tema Merkezli Metin Tahlili ve Uygulaması: Namık Kemal’in Hürriyet Kasidesi’nden Beyitler ve Ziya Paşa’dan Gazel. 4.HAFTA-243-WIN_20201024_13_41_59_Pro (online-video-cutter.com).mp4
4.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
5 5.Hafta: Tema Merkezli Metin Tahlili ve Uygulaması: Cenâp Şehabettin’in Elhân-ı Şitâ ve Tevfik Fikret’in Mâî Deniz Şiirleri. 5.HAFTA-243-WIN_20201031_12_40_34_Pro.mp4
5.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
6 6.Hafta: Zihniyet Merkezli Metin Tahlili ve Uygulaması: Mehmet Akif Ersoy’un Küfe Şiiri. 6.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
6-M-Akif-in-Hayatı-Adem Çalışkan.pdf
6.HAFTA-243-WIN_20201108_11_15_27_Pro.mp4
7 7.Hafta: Zihniyet Merkezli Metin Tahlili ve Uygulaması: Necip F. Kısakürek’in Kaldırımlar I, Nazım Hikmet’in San’at Telakkîsi, Arif Nihat Asya’nın Bayrak ve Fetih Marşı Şiirleri. 7.HAFTA-243-WIN_20201115_09_06_35_Pro.mp4
7.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
8 8.Hafta: Ontolojik Metin Tahlili ve Uygulaması: Yahya Kemal Beyatlı’nın Sessiz Gemi ve Cahit S. Tarancı’nın Gün Eksilmesin Penceremden Şiirleri. 8.HAFTA-243-WIN_20201121_10_48_00_Pro.mp4
8.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
9 9. Hafta: ARA SINAV
10 10.Hafta: Dilbilimsel Yaklaşımla Metin Tahlili ve Uygulaması: Ahmet H. Tanpınar’ın Bursa’da Zaman Şiiri. 10.HAFTA-243-WIN_20201206_09_01_44_Pro.mp4
10.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
11 11.Hafta: Psikanalitik Bakış Açısıyla Metin Tahlili ve Uygulaması: Necip Fazıl’ın Otel Odaları ve Sefa Kaplan’ın Derviş Meseli Şiirleri. 11.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
11.HAFTA-243-WIN_20201213_13_18_46_Pro.mp4
12 12.Hafta: Kuşak ve Poetika Merkezli Metin Tahlili: Orhan Veli’nin Kitâbe-i Seng-i Mezar I-II-III ve İstanbul’u Dinliyorum Şiirleri. 12.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
12.HAFTA-243-WIN_20201220_12_08_11_Pro.mp4
13 13.Hafta: Kuşak ve Poetika Merkezli Metin Tahlili: Mehmet Çınarlı’nın Gerçek Hayali Aştı Şiiri. 13.HAFTA-243-WIN_20201226_14_54_06_Pro.mp4
13.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf
14 14.Hafta: Kuşak ve Poetika Merkezli Metin Tahlili: Turgut Uyar’ın Münacat ve Naat Şiirleri. Genel Değerlendirme. 14.HAFTA-243-WIN_20210102_14_38_54_Pro.mp4
14.HAFTA-Adem ÇALIŞKAN-243.pdf

Dersin Öğrenme Çıktıları

# Öğrenme Çıktı Id Açıklama
1 1571695 1-Öğrenciler klasik metin şerhi ve tahlili yöntemlerini öğrenirler.
2 1571696 2-Öğrenciler, modern metin tahlil yöntemlerini öğrenirler.
3 1571697 3-Öğrenciler, klasik metin şerhi yöntemini şiirlere uygulayabilirler.
4 1571698 4-Öğrenciler modern tahlil yöntemlerini şiirlere uygulayabilirler.
5 1571699 5-Öğrenciler hangi metne klasik veya modern metin tahlil yönteminin uygulanacağını bilirler.

Bölüm Program Çıktıları

# Program Çıktı Id Açıklama
1 79288 Türkçenin geçmişte ve günümüzde gözlemlenebilen dil özellikleri hakkında bilgi sahibi olur, çıkarımlar yapar; Türkçeyi sözlü ve yazılı olarak güzel ve doğru kullanır.
2 79289 Tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinin dönemleri, eserleri, şahsiyetleri hakkında temel düzeyde bilgi sahibi olur.
3 79291 Türk halk edebiyatı kapsamında değerlendirilen konuları, edebî şahsiyetleri ve eserlerini tanır.
4 79293 Toplumda yaşayan/yaşatılan gelenek-görenek, inanç, âdet ve uygulamalar ile bunların kökenleri hakkında bilgi sahibi olur.
5 79294 Başlangıcından günümüze kadar Türk edebiyatının tarihî gelişimi, genel yapısı, genel özellikleri, kaynakları, kronolojisi, temsilcileri, önemli eserleri, vezinleri ve nazım şekilleri hakkında bilgi ve deneyim sahibi olur.
6 79290 Dil bilimi ve dil bilgisi yöntemlerinden hareketle Türk dili ile ilgili konularda değerlendirme yapabilir, sorunlara çözüm önerileri üretir.
7 79296 İslâmiyet öncesi Türk edebiyatı, klasik Türk edebiyatı, Türk halk edebiyatı ile Tanzimat, Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî, Millî Edebiyat, Cumhuriyet dönemlerindeki edebî gelişim ve değişimleri bilir, kıyaslar, izah eder; çağın getirdiği yeni dil ve edebiyat sorunları hakkında farkındalık elde eder.
8 79298 Türk Dili ve Edebiyatı’nın bütün bilim dallarında öğrendiklerini bilimsel ilkeler doğrultusunda ve felsefe/tarih/sosyoloji/psikoloji vd. sosyal/insanî bilimlerden yararlanarak doğru ve yeterli anlar, inceler; karşılaştığı dil ve edebiyat problemleri için disiplinlerarası yaklaşımla çözümler üretir.
9 79295 Türk Edebiyatı ürünlerini kuran estetik bakış açısına sahip olur.
10 79297 Türk Edebiyatı’nda üretilen edebî eserleri tür, yapı, dil, tema, edebî akım, edebî kuram, zihniyet, kültür, felsefe, sosyoloji, psikoloji, tarih, din gibi unsurlar açısından disiplinlerarası bir yaklaşımla tahlil eder, biçim ve içerik farklılaşmasını görür ve eleştirel olarak değerlendirir.
11 79299 Öğrendiği dil ve edebiyat bilgilerini kamu ve özel sektördeki tüm kurumlarda eğitim-öğretim amaçları doğrultusunda öğretir. Medya sektöründe (basılı ve görsel) metinlerin ana dilin doğru kullanılmasına dair redaktörlük yapar. Öğretici sertifikasını alması koşuluyla, yabancılara Türkçe öğretmenliği yapar.
12 79292 Halk bilimi (folklor) ve halk edebiyatı alanlarında derleme ve araştırma yapar.

Ögrenme Çıktı Matrisi

Program Çıktısı
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Öğrenme Çıktısı
1 5 5 5 4 5
2 5 5 4 5 5
3 3 5 5 5 4 5
4 5 5 4 5 5
5 5 5 5 5 5 4 5 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek